Tàm tiah làng bol jơi bơtiàn kòn cau Châu Ro, ơm tàm ƀòn Tân Thuận, sàh Long Tân, kơnhoàl Long Đất, jơh ală làng bol ndrờm gĭt tus mò Nguyễn Thị Xuân (hòi là mò Bảy Xuân)- Lam bồ mpồl đơng lam ƀòn dê mờ là cau geh bơngă pin dờn, rềp mềr mờ làng bol kòn cau Châu Ro. Mò Bảy Xuân đơs, mò deh mờ dờng tàm tiah Tân Thuận den tàng bơh tàm tŭ dềt neh sền gŏ bơta bòl glar, kal ke bơh làng bol jơi bơtiàn dê. Tŭ tào dờng, mò kơ̆p kờñ pơgồp bơnah tam gơl rài kis ai làng bol in, is ồn là ơruh pơnu, kơnòm pa dờng mờ kơnòm dềt, mò Xuân neh tus bal srơh Đoàn, den geh pồ lơh Ƀí thư Đoàn ƀòn Tân Thuận. Tơnơ̆ hơ̆, mò ntrờn tus lơh broă cau ùr, mặt trận, đơng lam ƀòn mờ nam 2022 mò gơs Lam bồ Mpồl đơng lam ƀòn mờ là cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol jơi bơtiàn dê.

Mờ nùs nhơm jơh nùs, bơta gĭt wă mờ bơta wă wờng bơh he dê, mò Bảy Xuân bal mờ gơnoar atbồ sàh ai uă broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn tus mờ làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau Châu Ro dê, hòi jà làng bol tam gơl bơta gĭt wă, jơh nùs lơh broă sa, tơn jơh ală bơhiàn bơr ngơl gơla... Mò Bảy Xuân đơs: “Tài làng bol ờ hoàn geh bơsram uă den bơta gĭt wă kal ke ngan. Lài do kòp tê jê să ờ tŭ lơi tus mờ ƀák sìh, mìng jòi mờ cau bơ jơu, dòn buba ờ ngan, tus ală nam 2017-2018 kung gam ală bơta ờ di pal sơl. Mơya, bơh nam 2021 tus tŭ do den làng bol kòn cau lơh jat gùng dà broă lơh niam ngan, tơn jơh ală bơta bơrngơl gơla. Tŭ do deh dùh, kòp tê jê să là tus hìu sơnơm, bơta dòn buba ờ ngan geh tơn jơh rao”.

Ờ mìng yal tơngĭt di tŭ ală gùng dà broă lơh bơh Đảng, Dà lơgar dê lơm, cau geh bơngă pin dờn gam tam gơl bơta mờng kơlôi sơnơng tàm broă lơh sa, ngui ală bơta chài pa tàm broă tam phan. Ồng Đào Văn Tâm, 50 sơnam, ơm tàm thôn Lồ Ồ, sàh Đá Bạc, kơnhoàl Châu Đức pà gĭt, lài do ù tiah Lồ Ồ mìng tam kòi 1 kàl. Nàng tơnguh cồng nha lơh geh, bơta niam bơkah bơh phan lơh geh bơh broă lơh sa suơn sre dê, gơnoar atbồ mờ cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol kòn cau neh pơn jờng làng bol khin cha bơcri priă blơi măi mok ala mờ bơta pràn dŭi hoài bơh rơpu, kơnrồ dê, tơn rê dà tơmut tàm ƀlàng sre nàng lơh kòi 2 kàl. Kơnờm bơh hơ̆ mờ làng bol kòn cau tơnguh tai priă lơh geh, lơh sa tam gơl loh làng. Ồng Đào Văn Tâm, đơs: “Nam 2000 làng bol kòn cau tàm do mìng lơh kòi 1 kàl, ờ tơl sa. Tơnơ̆ do hơ̆ sồng khin cha càn priă Dà lgar blơi măi toès kòi, măi lơ òr mut ngui nàng di tŭ mờ kàl lơh kòi. Añ lơh gŏ geh cồng nha kung bơto pơlam làng bol lơh jat he sơl, tus tơngai do làng bol neh gĭt lơh kòi sre 2 kàl geh 25 nam rao”.

Bà Rịa-Vũng Tàu tŭ do geh 46 nă cau geh bơngă pin dờn tàm tiah làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau. Càr geh mờr 3% khà kờp làng bol là làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau (31 rơbô 722 nă cau). Jat ală tiah geh khà uă làng bol jơi bơtiàn ơm kis, cau geh bơngă pin dờn neh tus bal jơh nùs mờ geh tă pơgồp tàm broă lam lơh ală broă lơh, ală jơnau neh lơh nền, broă lơh dong kờl bơh càr Bà Rịa – Vũng Tàu dê, is ồn là ală broă lơh dong kờl bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, tơrmù rƀah, lơh ală phan bơna bơt bơtàu. Mò Đào Thị Dương, 63 sơnam, cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau Châu Ro, ơm tàm thôn Lồ Ồ, sàh Đá Bạc, kơnhoàl Châu Đức pà gĭt, tŭ Dà lơgar lam lơh pờ ơnàng gùng lòt bơh ƀòn drà dềt Ngãi Giao gơlam mut tàm sàh Đá Bạc, gùng lòt gan thôn Lồ Ồ mờ hìu bơnhă mò là hìu bơnhă lam lài pà is ù lơh gùng. Gŏ mò lơh krơh lam lài, uă hìu bơnhă làng bol kòn cau Châu Ro tàm tiah do kung koh kơl is tờm plai chi, phan tam lơyah ngai nàng pà is ù lơh gùng lòt. Mò Dương pà gĭt, geh gùng lòt pa dờng niam, làng bol tàm do brơn brài ngan tơrgùm bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, ờ gam kơ̆p gơn, kơldìng wơl tàm Dà lơgar tai: “Tàm tiah geh uă cau ờ gŏ bài pà is ù lơh gùng, deñ añ mờ uă làng bol tàm do hòi jà khi mờ bơh hơ̆ hơ̆ sồng lơh geh gùng lòt do. Tơnơ̆ tŭ geh gùng lòt, làng bol geh pà phan ròng, geh càn priă bơcri tam phan, lơh sa mờ lơh hìu ơm ai làng bol in. Tŭ do rài kis làng bol dê tam gơl pa uă ngan, ờ gam kơ̆p gơn mờ kơldìng wơl bơh Dà lơgar tai mờ lơh is lơh sa, gơlam tus muh mat bơh thôn Lồ Ồ  neh tam gơl”.  

Ồng Đỗ Chí Khởi, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol kơnhoàl Châu Đức pà gĭt, cau geh bơngă pin dờn neh lơh jat niam gơnoar mờ jơnau đơs, broă lơh bơh he dê, gơ gơs rƀàng tàm tơrbŏ kwơ màng dong mblàng yal gùng dà broă lơh bơh Đảng, Adat boh lam bơh Dà lơgar dê tus mờ mpồl bơtiàn di tŭ mờ geh cồng nha: “Bal mờ bơt bơtàu gơnoar atbồ, tŭ do làng bol jơi bơtiàn kung tus bal tàm broă lơh atbồ, đơng lam. Is ồn, tàm ală hìu bơsram neh geh ală Đơng lam bồ là cau làng bol jơi bơtiàn kòn cau Châu Ro, bè broă lơh mpồl bơtiàn den khi kung tus bal tàm ală Anih tờm Niam chài. Tàm ƀòn, kơnhoàl den làng bol kòn cau kung geh kwang bàng lơh broă, tŭ geh khi tus bal den ală broă lơh geh lam lơh niam rlau ai làng bol in”.

Digơlan đơs là, uă nam do cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau tàm Bà Rịa - Vũng Tàu là dùl bơta tờm ngan tàm bơta bơtàu tơnguh bơh mpồl bơtiàn jơi bơtiàn dồ ết nă cau tàm tiah do dê. Broă lơh jat niam gơnoar bơh khi dê rơ̆p pơgồp bơnah tàm lơh jat ală jơnau kờñ bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, bơtàu tơnguh rài kis phan bơna, nùs nhơm ai làng bol kòn cau in mờ prap gàr bơhiàn niam bơnĕ jơi bơtiàn dê.