Bơh tơnơ̆ Satềp tus tŭ do, pah ngai, Gah Kham kòp, Hìu sơnơm Kơnòm dềt càr Gia Lai dờp geh bơh 150 tus 200 nă kơnòm dềt gơtìp ală bơta kòp gơrềng tus gùng tă nhơm. Lŏ Rơ Mah H’ Blê, bal mờ bơklao bơh sàh Dun, kơnhoàl Chư Sê cèng kòn 10 nhai tus kham pà git: “Kòn añ tàm ală ngai lài mờ mŭt piam kòp tàm hìu sơnơm kơnhoàl Chư Sê. Tơnơ̆ mờ tŭ lik rê kung gam duh să, tus trồ mang là duh să, bơsiă uă, den tàng añ cèng kòn tus tàm Hìu sơnơm Kơnòm dềt càr Gia Lai kham. Ƀák sìh yal kòn añ gơtìp as rơnồng dờ, ai sơnơm rê nàng hùc mờ pơrgon tus kham wơl tơnơ̆ 2 ngai. Tàm sàh añ kung geh uă kơnòm dềt gơtìp ndrờm bal bè do sơl”.

Tềng đăp mờ bơta kal ke bal mờ broă gơguh ni sơna ală kơnòm dềt gơtìp kòp tàm gùng tă nhơm, uă làng bol neh rơwah broă lơh cit vaccine rơcang kơrian ală bơta kòp nggù. Ƀák sìh Huỳnh Nguyễn Hồng Điệp, lơh broă tàm Anih cit vaccine tàm Hìu kham Sydmec, sơnah ƀòn Phù Đổng, ƀòn dờng Pleiku pà git, pah ngai hìu do dờp geh di pơgăp 50 nă cau cit vaccine kòp nggù. Do là broă lơh geh cồng nha nàng rơcang kơrian mờ kòp tŭ kòp tàm gùng tă nhơm sùm gơguh: “Tŭ cit vaccine rơcang kơrian mờ kòp nggù den rơ̆p tơrmù uă ngan khà cau mŭt piam kòp, mờ tơngŏ jroă. Bơdìh hơ̆ tai, gơwèt mờ mpồl cau kra, kơnòm dềt, cau ờ pràn să jan den cit vaccine rơcang kơrian lài mờ broă lơh geh cồng nha nàng dong kờl cau kòp tam dră mờ ală bơta lơh gơtìp kòp nggù, gơmù bơta gơtờp bơh virus tus tàm mpồl bơtiàn”.

Thạc sìh, ƀák sìh Từ Thị Mai Linh, Phó kwang lam bồ Hìu sơnơm Kơnòm dềt càr Gia Lai pà git, trồ tiah prang, ro kơnrañ, jŏ bè tŭ do là bơta tờm lơh gơguh cau gơtìp kòp nggù. Bŭ lah kòp nggù bè ờs di gơlan bời is tơnơ̆ mờ 2, 3 ngai, mơya tàm ală cau bè kơnòm dềt hờ đơm 5 sơnam, tàm hơ̆ uă ngan là hờ đơm 2 sơnam, cau dờng sơnam, cau geh kòp lài mờ să jan ờ pràn, kòp di gơlan lơh gơtìp jroă rơlao bè as klờm soh, as rơnồng dờ, as ơră plai nùs, as tơngoh, ờ pràn ală bơta mờ geh tŭ lơh gơtìp chơ̆t.

Ƀák sìh Từ Thị Mai Linh bơto sồr, di lah geh tơngŏ bè mrềt tàm să, duh să uă, glar tàm să, jê tàm kồ jơng kồ tê, làng bol pal tus mơ hìu sơnơm nàng geh kham, sơm kòp di jăt jơnau sồr. Mờ làng bol pal geh ală broă rơcang lài kơrian mờ kòp nàng gàr niam bơta pràn kơl dang să jan: “Kòp nggù là kòp tài bơh virus lơh gơtìp, di lah ờ geh sơnơm sơm bời mờ mìng sơm ală bơta tơngŏ mờ bơta tơngŏ gơrềng tus tus gùng tă nhơm. Den tàng, broă rơcang kơrian mờ kòp là broă lơh kwơ màng ngan. Lài jơh, pal gàr bơta kloh muh, rơnồng dờ, sào sa tơl phan bơkah nàng tơnguh bơta pràn kơl dang să jan rơcang kơrian mờ kòp, lơh geh sùm tiah kis niam, kloh mờ kwơ màng ngan là pal rơcang cit vaccine kòp pluh bal mờ ală bơta vaccine rơcang kơrian mờ kòp ndai”.

Trồ tiah prang, ro kơnrañ, mrềt, càl pràn lơh gơguh broă di gơlan gơtìp kòp nggù (gam sơnđan là virus gùng tă nhơm). Nam do, tàm tiah Tây Nguyên, trồ tiah gơtìp kal ke, bŭ lah neh mŭt kàl prang mơya trồ mrềt jŏ, khà kơnòm dềt gơtìp ală bơta kòp gơtờp tàm gùng tă nhơm mhar tàm càr kung geh tơngŏ gơguh.

Jăt Thạc sìh, ƀák sìh Từ Thị Mai Linh, Phó Kwang lam bồ Hìu sơnơm Kơnòm dềt càr Gia Lai đơs, kòp nggù di gơlan bời is tơnơ̆ mờ dùl tơngai gơtìp, mơya kòp do kung di gơlan gơtìp jroă, tàm hơ̆ geh: Kơnòm dềt hờ đơm 5 sơnam, tàm hơ̆ uă ngan là kơnòm dềt hờ đơm 2 sơnam; cau dờng sơnam, cau geh kòp lài, bơta pràn kơl dang să jan ờ pràn, ală cau lơmă ir... Geh ờ uă bơta tơngŏ bơh kòp nggù bè: as rơnồng dờ, as klờm, as ơră plai nùs, ờ pràn uă bơta tàm dơlam să, as tơngoh, mồr gùng mhàm... Ƀák sìh bơto sồr, tŭ do geh ờ uă làng bol geh bơta mờng tŭ gơtìp kòp mờng blơi is sơnơm hùc mờ ờ lòt kham nàng git gŏ kòp bơh ală ƀák sìh dê, broă lơh do di gơlan lơh kòp sơlơ gơtìp jroă rơlao, lơh gơtìp ngòt rơngơ̆t tus bơta pràn kơl dang să jan. den tàng, tŭ geh tơngŏ ală bơta bơh kòp nggù dê bè mrềt tàm să, glar tàm să, duh să uă, jê bồ, jê ơră... ; làng bol pal tus hìu sơnơm nàng kham mờ sơm kòp di jăt jơnau bơto sồr bơh ală ƀák sìh. Kòp nggù di gơlan geh kơrian mờ broă cit vaccine kòp nggù. Do là broă lơh nàng rơcang sơndră geh cồng nha, nàng tơrmù bơta di gơlan gơtìp kòp nggù mờ ală bơta tơngŏ gơtìp jroă bơh kòp do dê. Làng bol pal rơcang lài cit vaccine nàng rơcang sơndră mờ kòp.