Pin dờn mŭt tàm nam pa 2025, càr Kon Tum geh jơnau kờñ pơnđơl tàm nam 2025 do tam pa êt ngan là bơh 300 lồ tờm macca; mờr 1 rbô 100 lồ chi sa plai; mờr 1 rbô 600 lồ kơnuh sơnơm Ngọc Linh; lơh tam gơl pa wơl tai 2 rbô lồ sươn wàr; bơtàu tơnggu mpồl rơpu kơnrồ gơguh rlau 130 rbô nơm…Mờ bơta pin dờn pràn kơldang ală jơnau niam bơnĕ gam ơm ơm tàm đah đăp, bi A Uyên, Ƀí thư Ci ƀộ mơkung là Cau lam bồ thôn Đăk Đe, sàh Rờ Kơi, kơnhoàl Sa Thầy, càr Kon Tum pà gĭt:

 “Mŭt tàm nam pa 2025, làng bol bol hi rơ̆p rề ơnàng tai bă ù tam chi tam bè tờm kau su, macca, sầu riêng…Tŭ do gam lam lơh ai làng bol in nàng tơngguh tai priă lơh geh ai hìu bơnhă in. Dơ̆ bàr tai là tam gơl “bơta mờng sơnơng, broă mờng lơh” bơh làng bol dê tàm lơh broă lơh sa sươn sre nàng tơngguh cồng nha rlau. Kơnờm ală broă lơh tơrlòng lai tam chi jŏ nam, uă hìu bơnhă neh geh priă jền lơh hìu đam niam tre, blơi phan ngui sa pah ngai ai hìu bơnhă in, blơi rơndeh lòt rê mờ sền gròi ai oh kòn in lòt bơsram tus anih”.

“Brơn brài, pơñiờ să”, hơ̆ là nùs nhơm bơh bi Rô Hôk dê, kòn cau Jrai ơm tàm gùng Hoàng Văn Thụ, ƀòn dờng Pleiku, càr Gia Lai tŭ mŭt tàm nam pa Ất Tỵ. Nam 2024 pa do, ƀòn dờng Pleiku geh bơta bơtàu tơngguh pràn ngan tàm bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pa mờ bơtàu tơngguh broă lơh sa sươn sre. Is ồn là giă kơphê- chi tam tờm bơh kơnhoàl ù tiah Tây Nguyên dê, gơguh jơnhoa, neh dong priă lơh geh bơh làng bol dê uă rlau uă ngan pơndrờm mờ ală nam lài. Bi dòn ngan là, nam pa 2025 do, tàm gùng dà bơtàu tơngguh wơl lơh sa, rài kis làng bol Gia Lai dê đơs is, Tây Nguyên dê đơs bal rơ̆p ngai sơlơ bơtàu tơngguh: “Nam 2024 là nam geh uă bơta chờ hờp mờ hìu bơnhă bol hi, kung bè làng bol tàm ƀòn lơgar, kơphê geh giă, geh tơnhàu. Broă lơh sa bơtàu tơngguh, lơh sa hìu bơnhă dê rơhời kơ̆ kơl jăp, oh kòn lòt bơsram kung geh bơta tam gơl uă sơl, geh priă jền blơi phan ngui bơsram ai oh kòn in wil tơl. Nam 2025 do, bol hi pơn jăt tai pơnđơl, tam pà bal mờ gơ̆p tàm ală tŭ lơh sa, bơtàu tơnggu lơh sa bal mờ kơ̆p kờñ să tờm añ, jơh ală làng bol tàm ƀòn lơgar tam klăc bal mờ gơ̆p, dong kờl bal tam pà bal uă rlau tai nàng geh wă rò uă bơta chờ hờp rlau, tàm sơnam pa pal chờ hờp tơryăng tơryồng lơh broă lơh sa, lơh sa sơlơ bơtàu tơngguh rlau, kơ̆p kờñ geh tơn jơh jơgloh tơrmù rƀah kơ̆ kơl jăp…”.

Ồng Y Ngak Niê là kòn cau Rơđê- Kra ƀòn bơh ƀòn Tring 2, sơnah ƀòn An Lạc, ƀòn drà dờng Buôn Hồ, càr Dăk Lăk tam pà bal bơta chờ hờp bè tam gơl tàm ƀòn lơgar: “Bơta bơtàu tơngguh bơh ƀòn lơgar dê, bơtàu tơngguh lơh sa, tàm tơl hìu bơnhă ndrờm geh bơta tam gơl uă ngan kơnờm bơh geh ală rơndeh rơndồ măy mŏk pa, mờ rơnàng kơnòm să geh bơsram uă rlau, wă wờng uă bơta gĭt wă jak chài pa den tàng rài kis geh uă tam gơl jăt gùng dà pas pràn. Bè bol hi là ală cau geh bơngă pin dờn, ơm tềng đăp làng bol de kung geh ală jơnau bơto sồr, bơto tơngkah sơl, mblàng yal den làng bol brơn brài ngan, geh bơta kơ̆p kờñ ngan brồ guh, lơh pas bè ală jơi bơtiàn oh mi ndai”.

Wă rò sơnam pa Sa tềp tam hìu pa lơh kơnờm bơh geh bơta dong kờl bơh gơnoar ătbồ tiah do mờ mpồl bơtiàn dê, bi Lut là kòn cau Bahnar ơm tàm ƀòn Bok Ayơl, sàh H’Ra, kơnhoàl Mang Yang, càr Gia Lai ờ gơtùi mpồn geh bơta chờ hờp: “Sa tềp nam do là Sa tềp chờ hờp ngan rlau jơh. Lài do, ùr bơklau añ cah hìu lik ơm is lơh hìu ƀarah ƀarài lơm, ồm sèt lơm nàng kis đau rlau ngai. Tŭ do, dà lơgar lơh ai dồ nơm hìu do hìu bơnhă ưn ngài ngan. Sa tềp tus, hìu bơnhă añ geh sa tềp tàm hìu pa, geh dờp nùs nhơm sa tềp chờ hờp chờ hờn rlau bal mờ làng bol. Tŭ do, geh hìu kơ̆ kơnhăp rao, bol hi rơ̆p tàm bơto sồr bal, lơh ngan pơnđơl lơh broă lơh sa nàng tơm wơl jơh ală priă geh ai lèng nàng lơh hìu do.

Bơh bơta đơng lam tơl làm bơh Đảng dê, tàm kơnhoàl tiah sar lơgar ngài Dam Rong, càr Lâm Đồng là tiah geh rlau 65% khà kờp làng bol là làng bol jơi bơtiàn dồ êt nă cau, tàm nam 2024 pa do kung lơh geh sơl ală cồng nha uă ngan. Priă geh bơh lơh sa bơh jơh gùt kơnhoàl dê geh mờr 4 rbô 500 tơmàn đong, rề dia dà lơgar geh 112 tơmàn đong mờ khà hìu bơnhă rƀah uă bơta neh gơmù pràn gơmù gam 7%...

Ồng Liêng Hót Ha Hai, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol kơnhoàl Dam Rong, càr Lâm Đồng pà gĭt: Is ồn tàm nam 2024, priă lơh geh bơh kơphê, tam tờm nha tu ròng tu ruồi brài mờ uă bơta chi sa plai gơguh uă, rài kis uă ƀòn lơgar kung neh hơm ram wil tơl sơl mờ sơlơ bơtàu tơngguh rlau tai mờ lài. Do là ală bơta kwơmàng nàng Dam Rong pơn jăt tai tam gơl pràn, bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn pràn kơldang rlau tàm nam 2025 mờ ală nam pơn jăt tai: “Tàm ală nam do, kơnhoàl Dam Rong sùm sền gròi broă lơh drơng gàr bơtàu tơngguh rài kis lơh sa làng bol dê. Mờ bơta ƀươn ù tiah mờ rơ̆ ru cau lơh broă, Đảng ƀộ, gơnoar ătbồ kơnhoàl Dam Rong neh lơh jăt ngan ngồn ală Jơnau lơh nền tàm pơrjum bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn tus tơl thôn, ƀòn, lam sồr tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam, đòm jăt bơta gơguh jak, ngui bơta jak chài măy mok pa tàm lơh sa kơnờm bè hơ̆ mờ bơta niam rài kis làng bol dê sùm geh bơtàu tơngguh. Làng bol neh geh bơta wă wờng lik klàs rƀah, rơcăng lài tàm lơh broă lơh sa mờ tàm rài kis den tàng jơgloh rƀah neh geh tơn roh tĕ geh cồng nha, lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng tàm ƀòn lơgar geh gàr niam”.

Nam 2024, là dồ nam lơh sa geh tơnhàu uă bơh làng bol lơh broă sa càr Dăk Nông dê tŭ giă ală bơta phan lơh geh bơh sươn sre tờm ngan bè kơphê, tiêu, sầu riêng ndrờm gơguh uă. Cau chài ngan H’Jiêng ơm tàm ƀòn N’Jiêng, sàh Dăk Niê, ƀòn dờng Gia Nghĩa pà gĭt, làng bol càr Dăk Nông brơn brài ngan wă rò sơnam pa, kơ̆ kơl jăp bơta pin dờn bè dồ nam lơh geh cồng nha uă. Làng bol tàm ală ƀòn lơgar kung gam lơh ngan jơh nùs tam klăc bal, dồ nùs bal bơ̆t bơtàu ƀòn tờm ring lơngai, kơ̆ kơl jăp, pas niam, bơtàu tơngguh, tài dồ dà lơgar Việt Nam dờng pràn, bơtàu tơngguh, kơnhăp cơnđoà jơng lòt mŭt tàm rài pa- rài brồ să bơh jơi bơtiàn dê.

 “Ală kâp ủy Đảng, gơnoar ătbồ ƀòn lơgar neh sền gròi tus làng bol mơkung kơ̆p kờñ pơn jăt tai lơh uă. Làng bol kung gam lơh ngan tam klăc bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pas niam, prăp gàr ală bơhiàn niam chài ờs mờng bơh yau. Di dơ̆ bồ nam pa nting bơr kơ̆p kờñ dà lơgar he ngai sơlơ bơtàu tơngguh, làng bol ƀòn lơgar hờm ram, chờ hờp chờ hờn”.

Geh bal bơta chờ hờp bè dồ nam pa lơh geh uă phan bơna, bi Đinh Vít, kòn cau Bahnar ơm tàm ƀòn Vơng Chép, sàh Ayun, kơnhoàl Chư Sê, càr Gia Lai pà git, nam do òr ờ mìng chi jŏ nam lơm, chi sa plai bè kơphê, sầu riêng lơh geh uă, tăc geh giă, mờ cau lơh broă sa tam kòi kung geh cồng nha uă sơl. Bi Đinh Vít, pà gĭt: “Đơs bal là nam do lơh kòi geh sa ngan, bơta kòi phe bơkah là 7 rbô đong dồ kĭ, ai kòi khà 2 là 5 rbô đong. Tơnơ̆ toès jơh kòi, bơdìh mờ bơnah lời prăp sa, kòi jơngkah den tăc ai priă blơi phơng nàng sìh kòi in, geh bè hơ̆ den hơ̆ sồng geh sa, rài kis hơ̆ sồng wil tơl. Kơ̆p kờñ nam do mìu nhàc niam, nàng làng bol in lơh kòi geh uă rlau, rài kis rơ̆p hờm ram pas sơm rlau”.