Tàm trồ ngai tơngai duh tơr ồ ngan, càl khồm càl puh dờng ngan bơh kàl prang Tây Nguyên dê, săp ntas nggồr măy chờ hờp tàm tiah lơh broă bơ̆t bơtàu bơnah broă mòn lơh 3, rơndăp broă lơh bơnah 3 gùng rơndeh lòt mhar Khánh Hoà- Buôn Ma Thuột. Bi Nguyễn Đình Lợi, kwang bàng drơng gah măy mŏk tàm do pà gĭt, mờr rhiang nă cau lơh phan bal mờ 60 nơm rơndeh rơndồ măy mŏk ală bơta gam tàm pơrlòng lơh mhar tŭ tơngai lơh: “Jăt nùs nhơm sồr lơh bơh Thủ tướng dê là “sơrlèt tơngai jai mìu”, oh mi kwang bàng, cau lơh broă măy mŏk, cau lơh phan, cau măy rơndeh, cau măy măy mŏk lơh broă 3 ƀùi 4 dơ̆; nùs nhơm jơh nùs lơh ngan uă ngan lơh gơrề uă tàm jơh gùt tiah lơh broă bơ̆t bơtàu”.

Kung tàm rơndăp broă lơh gùng rơndeh lòt mhar tàm tơrbŏ bal Buôn Ma Thuột mờ Khánh Hoà, gĭt nđờ jơ̆t nă cau lơh phan mờ rơndeh rơndồ măy mŏk gam ur ar khuàng bơnơm, pờ gùng brong kuèl kơh Phượng Hoàng. Ồng Ngô Hiểu Khoa, Kwang Lam bồ Mpồl đơng lam lơh jăt Tập đoàn Đèo Cả pin dờn, đơs: gùng brong Phượng Hoàng jòng 1 kơi sồ 7 bal mờ 10 nơm rbàng gơ wèt bơnah broă geh bơta jòng kờp jơh 11 kơi sồ rơ̆p sir lài mờ tơngai jàu.

“Bal mờ bơta bè tŭ do den bol hi hơ lồi nam 2025 rơ̆p gơtùi lòt rê gùng brong Phượng Hoàng, ală bơnah broă rbàng den rơ̆p lơh sir bơnah să mờ dra”.

Bal mờ Rơndăp broă lơh gùng rơndeh lòt mhar Buôn Ma Thuột- Khánh Hoà (jòng 117,5 kơi sồ) gam tơnguh pràn lơh, ală càr tàm tiah Tây Nguyên kung gam jal mhar rơcăng ală bơta nàng sơnđờm lơh dồ ròt ală gơl gùng rơndeh lòt mhar ală tiah. Tàm càr Dăk Nông, ală sở, gah, gơnoar ătbồ càr neh crăp rơcăng ai broă lơh rơndăp broă lơh gùng rơndeh lòt mhar đah Tô- đah Jum hờ đah măt tơngai mŭt gơl Gia Nghĩa (càr Dăk Nông)- Chơn Thành (càr Bình Phước). Ồng Hồ Văn Mười, Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr Dăk Nông đơs nền, gùng rơndeh lòt mhar Gia Nghĩa- Chơn Thành rơ̆p lơh gơs ai lòt rê, lam ai lòt rê jăt di tơngai nam 2027: “Nam 2025 ngan ngồn sơnđờm lơh gùng do, hơ̆ là jơnau sồr pal lơh jăt bơh Đảng, Dà lơgar dê bè gùng rơndeh lòt mhar Gia Nghĩa- Chơn Thành. Đah càr Bình Phước neh sơnđờm lơh gùng bơh Chơn Thành lòt Bình Dương mờ tàm tơrbŏ ƀòn dờng Hồ Chí Minh, den tŭ mờ gùng rơndeh lòt mhar tàm tơrbŏ bal Gia Nghĩa mờ Chơn Thành rơ̆p pờ tơlik bơta tam gơl dờng ngan ai bơta bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn bơh càr Dăk Nông dê in.

Đah càr Lâm Đồng, gơnoar ătbồ càr gam pơgồp bal mờ càr Khánh Hoà mờ ală mpồl lơh broă geh gơrềng bal lơh ală sră pơ àr lơh rơndăp broă lơh gùng rơndeh lòt mhar Nha Trang- Liang Khàng jòng mờr 100 kơi sồ. Mờ bàr gơl gùng rơndeh lòt mhar tàm tơrbŏ Lâm Đồng mờ ù tiah đah jum măt tơngai lik là Tân Phú – Bảo Lộc (66 kơi sồ) mờ Bảo Lộc- Liang Khàng (73 kơi sồ) kung gam geh tă bơsong ală bơta gơkòl nàng lam lơh jăt ngan ngồn. Ồng Trần Hồng Thái, Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr Lâm Đồng, đơs loh: “Bơta jòng gùng ờ tam gơl mơya pal tam gơl tài bơh jơnau ờ rơcăng mờ jơnau gơtùi rơcăng. Mờ jơh bal bàr rơndăp broă lơh den càr Lâm Đồng neh kràñ cê jơh nùs lơh ală sră pơ àr nàng gơtùi lam lơh tàm nam 2025 tam gơl pràn”.

Lơh pràn broă lam lơh ală rơndăp broă lơh gùng lòt tàm tơrbŏ bal Tây Nguyên là dùl tàm ală tơngume kwơmàng geh cribơyai tàm hìu pơrjum Mpồl duh broă đơng lam pơgồp bal tiah Tây Nguyên pa geh lơh ngai bồ nam 2025. Ồng Rah Lan Chung, Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr Gia Lai dan mờ Dà lơgar geh ală gùng dà broă lơh ai lài ai priă ai ală rơndăp broă lơh tờm kwơmàng jăt Jơnau lơh nền tàm pơrjum sồ 23 bơh Ƀộ Cíñ trị dê mờ Jơnau lơh nền 377 bơh Thủ tướng Cíñ phủ dê: “Bàr pe rơndăp broă lơh mờ tŭ do Gia Lai sền gròi ngan, là: lơh ơnàng wơl Ƀlàng rơndeh par Pleiku, bơcri priă lơh gùng rơndeh lòt mhar Pleiku- Quy Nhơn, gùng rơndeh lòt mhar đah Tô- đah Jum tiah đah măt tơngai mŭt, gơl gùng rơndeh ồs tàm tơrbŏ bal Tây Nguyên, gơl gùng tàm tơrbŏ ù tiah Ayun Pa (càr Gia Lai ) bal mờ kơnhoàl Ia H’leo (càr Dăk Lăk) mờ dơ̆ 6 là gơl gùng tàm tơrbŏ Gia Lai- Phú Yên”.

Kơnhoàl ù tiah Tây Nguyên geh uă bơta pràn bè chi jŏ nam mờ ală gah phan tơmàn dolar Mỹ, bal mờ bơta pràn lòt nhơl uă ngan bè ƀòn brê bơnơm, niam chài…Bal mờ bơta bơcri priă bơh Dà lơgar dê, ală tiah pal lơh niam bơta pràn tàm dơlam, tơngguh pràn kơldang nàng lơh gơlik bơnàng jă ai tŭ tơngai bơtàu tơngguh pa in, hơ̆ là jơnau sồr bơh Tổng Ƀí thư ồng Tô Lâm dê tàm dơ̆ lòt lơh broă tàm càr Gia Lai pa do: “Bol he pal gĭt nền jơh nùs lơh ngan uă, kơlôi sơnơng jrô, lơh gơlik geh ală bơnàng jă kờñ pal geh tơn bơh tàm nam 2025 nàng dòn nền mŭt tàm tŭ tơngai pa, gĭt nền ală pơlam gùng bơtàu tơngguh ai tơngai lơh broă tus in, mờ broă rơndăp lơh tus nam 2045 dà lơgar he bè lơi, ƀòn lơgar he bè lơi? Bol he jơh nùs lơh ngan pal bơtàu tơngguh Gia Lai, Tây Nguyên pas sơm bè broă lơh sa sươn sre ờ ngui phơng sih sơnơm tu, rơ̆ ru bè ƀòn brê bơnơm, li la bơhiàn niam chài krơi is bè niam chài, kơ̆ kơl jăp bè bơta mpồl bơtiàn mờ tiah ơm kis, lơh mhar tơnguh pràn bơtàu tơngguh mờ tơngguh uă bơta niam rài kis làng bol dê”.

Nam 2024, khà gơguh lơh sa ờ hềt bè kơ̆p kờñ, mơya khà priă GRDP bơh ù tiah Tây Nguyên dê geh rlau 484 rbô tơmàn đong, GRDP kờp bal kờp dŭ geh 78 tơlak 500 rbô đong dồ nă cau, gơguh 16% pơndrờm mờ nam 2023. Nam 2025 do, tŭ dồ ròt ală rơndăp broă lơh gùng rơndeh lòt mhar lam lơh, rơ̆p là bơnàng jă nàng Tây Nguyên in lơh gơlik bơta tam gơl pràn tàm bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn, dòn nền tàm tŭ tơngai pa.