Tàm bơta lơgar Việt Nam wèt tus mờ jơnau kờñ tơlik khà nhơm ƀơ̆ ndrờm mờ zero (0) tàm nam 2050, ồs đèng hạt nhân geh ală cau ala măt mblàng bè dùl gah ồs đèng geh bơta pràn dờng, lơh broă kơl jăp mờ geh khà tơlik nhơm ƀơ̆ carbon ờ uă. Khà ồs đèng do di gơlan geh pơgồp bal tàm broă gàr tơl bơta pràn ai gùng che ồs đèng, mờ geh dong kờl ală khà ồs đèng lơh geh wơl geh nùs nhơm tam gơl bè ồs đèng càl mờ ồs đèng măt tơngai dê.
Dùl tàm ală bơta geh sền gròi tàm pơrjum bơyai là rơwah măi mok mờ gàr tơl bơta kơl jăp. Ală cau jăk chài cri bơyai bè ală rơnàng bơnhă lơh pa, bơnhă lơh mô-dul dềt mờ broă lơh mờng chài bơh ală lơgar dê, bơh tŭ hơ̆ ai geh tai tơngu me bơta chài nàng rơwah geh măi mok gơdờp mờ bơta tàm lơgar Việt Nam dê. Tiến sĩ Trần Chí Thành, Atbồ Anih kơlôi sơnơng Năng lượng nguyên tử Việt Nam pà git: “Jăt nùs nhơm kơlôi sơnơng añ dê bal mờ ală cau lơh broă kơlôi sơnơng tàm gah kơlôi sơnơng lơngăp lơngai, añ gŏ broă lơh bơh lơgar Nga dê, mùl màl là Rosatom neh geh lơgar he rơwah là niam ngan, neh lơh tàm uă lơgar. Geh uă ngan mpồl lơh broă lơngăp lơngai, bol añ pal kơlôi sơnơng nền nòn, kơl jăp, niam ngan. Do là broă lơh niam ngan, ggeh bơta lơngăp lơngai bơh ngài mờ geh bơta lơngăp lơngai rơcang lài, gàr kơl jăp lơngăp lơngai git nđờ rơhiang nam lơh broă”.
Ờ mìng là jơnau bè dùl khà ồs đèng pa, bơtàu tơnguh ồs đèng hạt nhân gam geh ai jơnau kờñ bơ̆t bơtàu bơta pràn dà lơgar dê. Hơ̆ là bơto mpồl cau jăk lơh broă, kỹ sư mờ cau lơh broă geh bơta jăk uă; tơnguh uă bơta pràn kơlôi sơnơng, atbồ, lơh, lơh gơs phan, bơ̆t bơtàu, lơh broă mờ lơh niam wơl; mờ lơh pràn broă tam jào bơta ngăc ngar, rơhời lơh gơs mờ bơtàu tơnguh broă lơh sa mờ măi mok dong kờl tàm lơgar.
Gơwèt mờ càr Khánh Hoà dê, do là tiah lơh ală rơndăp broă lơh Hìu măi ồs đèng hạt nhân Ninh Thuận 1 mờ Ninh Thuận 2, ală jơnau kờñ do geh pơgồp bal tơn mờ broă rơcang lài bơh càr dê. Bal mờ broă tơm ntrờn ù tiah, bơtơl cau lơh broă mờ rơcang phan bơna, dùl bơta geh sền gròi ngan là gàr niam gơnoar kwơ mờ rài kis jŏ jòng bơh làng bol tàm tiah lơh rơndăp broă. Ồng Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Anih duh broă Làng bol càr Khánh Hoà đơs nền: “Ală broă lơh phan bơna drơng lơh rơndăp broă pal geh kơlôi sơnơng jăt gùng dà broă lơh uă jơnau kờñ, geh gàr tơl jơnau kờñ bơh hìu măi dê mờ ai geh bơta pràn bơtàu tơnguh ai tiah đah Jum càr in mờ drơng jŏ jòng ai làng bol in. Lơh ƀòn ơm kis pa pal pơgồp bal mờ lơh geh broă lơh sa, broă lơh, bơto bơtê, bơto broă lơh, lơh sơnơm drơng ala mpồl bơtiàn ndrờm bal. Cồng nha bơh ƀòn ơm kis pa ờ mìng geh was mờ tơngai jào ù mờ gam geh mờ bơta niam rài kis mờ bơta niam bơtàu tơnguh bơh làng bol dê tơnơ̆ mờ tŭ tus tàm ƀòn ơm kis pa”.
Bơh jơnau ồs đèng hạt nhân gơtùi gŏ, jơnau kờñ bơtàu tơnguh tàm tơngai pa ờ mìng ơm wơl tàm broă geh tai ồs đèng. Hơ̆ gam là jơnau kơlôi sơnơng lơh tờm bơta jăk chài măi mok, bơ̆t bơtàu cau lơh broă, bơtàu tơnguh lơh sa mờ măi mok tàm lơgar, tơnguh niam phan bơna mờ lơh geh ală bơta pràn bơtàu tơnguh pa ai càr in.
Tơn jơh pơrjum bơyai, ồng Ngô Đông Hải, Phó Kwang Lam bồ Mpồl Mblàng yal bơto bơtê Dà lơgar đơs, bơh 19 jơnau đơs mờ ală jơnau cri bơyai bal, ală cau ala măt neh tơrgùm lơh loh gơnoar bơh ồs đèng hạt nhân dê, jơnau kờñ bè măi mok, bơta pràn cau lơh broă, phan bơna mờ broă yal tơngit, mblàng jơnau. Bơtàu tơnguh ồs đèng hạt nhân tài bè hơ̆ geh ai tàm dùl jơnau kơlôi sơnơng tơrgùm bal, bơh gàr tơl ồs đèng, lơngăp lơngai gùng che ồs đèng tus mờ broă lơh geh bơta pràn dà lơgar, bơtàu tơnguh càr dê mờ ai geh jơnau ring bal mpồl bơtiàn. Ồng Ngô Đông Hải đơs nền: “Ală tập đoàn lơh sa pal pơn jăt tai pơgồp bal nền nòn, tus bal lơh gơs tơngu me bơta jăk chài, tơngu me adăt boh lam, rơcang cau lơh broă geh bơta jăk uă, phan bơna nàng rơcang tus bal tàm rơndăp broă lơh di mờ tơngai neh geh ai, lơngăp lơngai. Kwơ màng, tus bal niam tàm jơnau yal tơngit, ală jơnau yal jăk chài măi mok pal ƀuơn wă gơwèt mờ làng bol”.
Ồs đèng hạt nhân, tàm broă tìp bal do, ờ mìng là jơnau bơh gah lơh năng lượng dê. Hơ̆ là dùl bơnah tàm broă lơgar Việt Nam rơcang bơ̆t bơtàu bơnàng jă nàng ai tơngai bơtàu tơnguh pa – do là tơngai bơta jăk chài măi mok, cau lơh broă geh bơta jăk uă mờ bơta pràn lơh tờm ală măi mok dờng gơs bơta pràn kwơ màng nàng dà lơgar gơguh lơh sa tơlir, gàr tơl năng lượng mờ brồ guh pràn kơl dang tàm rài pa.
Viết bình luận