Ƀòn Ma Giai, sàh Đất Bằng, kơnhoàl Krông Pa mpờl gŏ bal mờ muh măt niam pa, ală gùng sàng goh niam. Làng bol tiah do pơñiờ să bè Bàp Giai, dồ nă đảng viên dòn song kơ̆ nùs, cau neh ơn bơnàng jă ai ƀòn lơgar un. Hơ̆ là ồng Kpă Y Thia, deh nam 1933, kòn cau Prum H’Roi, neh hòi jà làng bol ơm kis kơ̆ dồ bă tiah bơh ală ngai sơnrờp tơnơ̆ tơngklàs dà lơgar, lơh tiah do bơh 6 hìu bơh sơnrờp gơgơs ƀòn gal ngan cau bơh kơnhoàl Krông Pa dê. Ală tă pơgồp bơh ồng dê geh cih dờp, măt hòi ờs mờng pah ngai ồng dê geh sơnđan gơgơs măt ƀòn Ma Giai mờ ală măt ù tiah bè liang Ma Giai, bơtơ̆t dơng dà Ma Giai, hiòng dà croh Ma Giai.

Bàp Giai neh “ròng gàr” nùs nhơm kăc màng tàm hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn. Is ồn hìu bơnhă ồng neh geh 7 nă cau là đảng viên. Ồng Bă Văn Hơm, 75 sơnam, kòn bơrtơu pŭt Bàp Giai dê, là Ƀí thư Ci ƀộ bơh sơnrờp ƀòn Ma Giai dê nam 2006, yal wơl: “Bơh ngai lơh sră nggal rài kis đảng viên añ kung gĭt nền bồ tơngoh. Nam 1975 ring lơngai, hìu bơnhă ơm ngài tềng hơđang bơnơm ne, tềng pôs đồng, añ rê hòi jà hìu bơnhă, mè bèp mù hơđơm do ơm. Añ ờ kơlôi bè priă jền, dòn jăt Đảng tus nhơm tă lồi dŭt, gam kah gam jăt Đảng, jơnau sơntơm să he dê bè lơi den he prăp gàr bè hơ̆”.

Ci ƀộ ƀòn Ma Giai bơh 9 nă đảng viên bơh sơnrờp neh gơguh tus 26 nă đảng viên tŭ do. Ồng La o Khởi, kòn bơrtơu Bàp Giai dê là hìu geh rài kis tơl ngui tơl sa tàm ƀòn. Hìu bơnhă ồng Khởi dồ nùs bal lời dà lơgar in ai wơl 2 lồ 2 ù drơng tiah rơndăp ơm pa, lơh krơh tài bơta kwơ bal, dong 62 hìu làng bol kơ̆ kơl jăp rài kis. Ồng La O Khởi, pà gĭt: “Nùs nhơm dồ nă đảng viên pal lơh krơh, lòt lài bơh hìu bơnhă tus ƀòn lơgar, làng bol. He gŏ khi rƀah bòl glar geh bơta lơi he kung dong kờl bơta hơ̆, dong kờl cau, ờ geh phan dong kờl khi bơr đơs he dê nàng pơlam cau lơh jăt, lơh sa bè lơi nàng bơtàu tơngguh lơh sa hìu bơnhă. Tàm hìu bơnhă den lơh bè lơi ring niam, ờ gơlik jơnau tam lah tam lơh tàm hìu bơnhă, ờ lơh tìs kơrnoăt boh lam”.

Bơta tam gơl bơh ƀòn Ma Giai dê  ngai do geh ală tă pơgồp, lơh ngan bơh ală rơnàng đảng viên hìu bơnhă Bàp Giai dê. Khi gơgơs krơh àng bè nùs kờñ gơboh dà lơgar, bơta kơ̆p kờñ kăc màng ai rơnàng đảng viên kơnòm să bơh ƀòn lơgar dê in bơsram đòm jăt. Đảng viên bi La O Thị Hoa, đơs: “Là cau kơnòm să, să tờm añ sùm pơnđơl nàng geh ơm tàm mpồl đảng dê. Tàm rài kis sùm lơh jăt jơnau sồr, gùng dà, broă lơh, kơrnoăt boh lam Dà lơgar dê. Rơnàng bol hi dòn song ngan tàm bơta àng bơh Đảng dê, mờ gùng lòt mờ ồng bèp neh săc rwah”.

Bi La O Á- Ƀí thư Ci ƀộ, Lam bồ ƀòn Ma Giai, sàh Đất Bằng, pà gĭt: ƀòn Ma Giai tŭ do geh 184 hìu bal mờ 752 nă cau, jơh ală là làng bol kòn cau Prum H’Roi. Să tờm Bàp Giai là cau ơn bơnàng jă ai bơta bơtàu tơngguh tàm ƀòn ngài ngan rlau jơh bơh sàh Đất Bằng dê.

“Krơh ồng Kpă Thia dê là dồ jơnau chờ hờp gơ wèt mờ Ci ƀộ nànga lă đảng viên tơnơ̆ do lùp bơsram, pơnđơl, lơh bè lơi nàng kis bồ tơngoh tơrgùm tàm bơta kơ̆p kờñ Đảng dê, oh kòn kòn sau tơnơ̆ do đòm jăt. Gơ wèt mờ ồng Kpă Y Thia, he ai bơta hơ̆ nàng lơh bơta gơn kơnờm nàng lơh ngan pơnđơl lơh bè lơi tơnơ̆ do rơ̆p geh bè ồng, dồ nă jak chài bơh kăc màng tus tŭ do ai rơnàng tơnơ̆ do in đòm jăt”.

Đơs bè ồng Kpă Y Thia, mò Cao Thị Viễn Phương, Ƀí thư Đảng ủy sàh Đất Bằng, kơnhoàl Krông Pa pà gĭt, do là cau geh ală tă pơgồp kwơmàng ai bơta bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn ƀòn Ma Giai dê đơs is mờ sàh Đất Bằng đơs bal tàm tơngai tam gơl pa.

“Hìu bơnhă ồng đảng viên Kpă Y Thia là dùl tàm ală hìu bơnhă bềng bơhiàn kăc màng, să tờm ồng pa chờ hờp geh jàu pà sơlong 60 sơnam Đảng. Ală cau tàm hìu bơnhă ndrờm là ală cau lơh krơh mờ jơh nùs ngan tàm ală broă lơh lơh broă tàm thôn, ƀòn. Bulah sơnam dờng să kra lơbơn ờ pràn mơya ồng Kpă Y Thia sùm lơh krơh lòt lài tus bal ală dơ̆ hòi jà tàm bơtàu tơngguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù rƀah mờ jơh nùs tàm ală broă lơh mpồl bơtiàn”.

Kàl prang sơnam pa do tơngkah kir sơnrai tòm 95 nam bơ̆t bơtàu mờ bơtàu tơngguh Đảng dê. Ală cau lơh lài bè hìu bơnhă ồng Kpă Y Thia là cau kwơmàng nàng bơ̆t bơtàu Đảng tàm làng bol, là rbàng tơrbŏ nàng làng bol ƀòn lơgar jòi tus Đảng, tơrgùm bal pràn dồ nùs bal bơ̆t bơtàu bă ù ngài ngan bơh càr Gia Lai dê ngai sơlơ bơtàu tơngguh.