Gah đơng lam Mpồl ling klàng càr Quảng Ngãi pơgồp bal mờ Hìu bơsram Đại họk Khoa học Tự nhiên (Hìu bơsram Đại họk ƀòn dờng Hồ Chí Minh) ngui măi mok radar sền gŏ tàm dơlam ù lòt sền tiah gùng Trường Chinh, sơnah ƀòn Đăk Cấm nàng kờñ sền gĭt ală tềl tơngŏ geh pin tàm dơlam ù, drơng broă lơh lòt jòi ƀồc ntìng cau ling chơ̆t màng.

Tàm tiah lòt jòi, ală cau gĭt wă jrô broă lơh lơh dơ̆ sền radar ală tiah pin geh nhàr tơ̆p ƀồc cau ling chơ̆t màng jat tàm ală jơnau jòi gĭt, cồng nha kơlôi sơnơng mờ jơnau yal bơh cau dê neh geh tơrgùm, sền gĭt. Măi mok radar lơh broă mờ ală broă pờ tơlik sóng điện từ mù tàm ù mờ dờp jơnau yal tơngĭt phản xạ rê wơl, bơh hơ̆ lơh geh ală tam cah ù tiah dong sền gĭt ală bơta tàm ù mờ ală tềl tơngŏ bơh tàm dơlam ù. Ồng Lê Văn Anh Cường, Lam bồ môn Vật lý Địa cầu, Hìu bơsram Đại họk Khoa họk Tự nhiên pà gĭt:

 “Măi radar do ngui sóng điện từ mblàng tàm dơlam ù mờ dờp ală sóng phản xạ rê wơl. Bơh hơ̆, bol añ rơ̆p geh ală jơnau yal tơngĭt sóng điện từ. Bơh ală jơnau yal do, bol añ rơ̆p mblàng nàng gơtùi gŏ geh ală bơta tềng dơlam ù. Ală jơnau yal geh gơrềng tus bơtô ƀồc tơ̆p cau ling chơ̆t màng digơlan geh yal wơl bơh ală bơta rùp hin radar mờ bol añ jòi geh”.

Jat ồng Nguyễn Xuân Thắng, cau tàm mpồl kơlôi sơnơng tàm bơrlŭ bal Việt Nam mờ Mỹ pà gĭt, broă ngui radar sền gŏ tàm dơlam ù geh kơ̆p gơn rơ̆p dong sền gĭt ală tềl tơngŏ geh pin tàm dơlam ù, bơh hơ̆ dong kờl mpồl lơh broă geh gơnoar cang tiah ală tiah geh pin geh tềl tơngŏ nàng tơrgùm lòt jòi.

“Tŭ sền gĭt ală tềl tơngŏ krơi, den bol añ rơ̆p sền sơwì, sền gĭt tiah. Dilah sền gŏ nhàr dà halà ală tiah geh tềl tơngŏ pin den rơ̆p tơrgùm lòt jòi tàm tiah hơ̆. Ală tiah tềl tơngŏ ring bal, ờ geh bơta digơlan geh là bơtô ƀồc den rơ̆p ờ gŏ tờ ờ. Bơta do dong tềm pềr uă ngan priă tă, tŭ tơngai tàm tŭ lòt jòi”.

Gah đơng lam Mpồl ling klàng càr Quảng Ngãi hòi jà gĭt nđờ jơ̆t nă kwang bàng, cau ling toah wàs nhơ̆t rŭ rơm, lơh sàng goh mat ù tàm tiah tềng đăp Ƀlàng tơ̆p ƀồc Cau ling chơ̆t màng sơnah ƀòn Đăk Cấm dê. Broă lơh rcang lài geh lam lơh mhar nàng kờñ lơh geh ală bơta ƀuơn ngan ai broă sền gĭt, cang tiah mờ lam lơh ală broă lơh lòt jòi pơn jat tai in.

Jat broă rơndăp lơh, bơh ngai 5 nhai 6, mpồl lơh broă geh gơnoar càr Quảng Ngãi neh sơnđờm tờ, lòt jòi tàm tiah jat kềng 2 gah gùng Trường Chinh mờ dùl bơnah suơn ƀal Ƀlàng tơ̆p ƀồc cau ling chơ̆t màng sơnah ƀòn Đăk Cấm dê. Broă lam lơh broă lơh geh lơh jat tơnơ̆ dơ̆ pơrjum bơyai geh bơyai lơh tàm lồi nhai 5 pa do. Tàm pơrjum bơyai, ală anih lơh broă geh gơnoar, cau gĭt wă jrô broă lơh mờ cau kơlôi sơnơng ring bal sền sơwì ală jơnau yal bal mờ 2 nơm rùp hin bơh dùl nă cau ling yau lơgar Mỹ dê pà bơh mpồl kơlôi sơnơng tàm bơrlŭ bal Việt Nam mờ Mỹ geh ală bơta nàng sền gĭt tiah geh pin geh ƀồc mpồl bal bơh 70 tus 90 nă cau ling chơ̆t màng ling tơngklàs. Ală cau ling chơ̆t màng geh sền gĭt gơwèt Trung đoàn 24A tàm Mặt trận 3B, Tiểu đoàn Đặc công 406 mờ Tiểu đoàn Bộ binh 304 neh khin cha chơ̆t phi să tàm dơ̆ Ntào tam lơh dờng mờ ntào tam lơh Nam pa Mậu Thân nam 1968.

Tơnơ̆ tŭ lơh sir broă lòt sền mờ măi mok ờs ngui, ală tiah geh pin rơ̆p geh plồ tơl tăp ù mờ rơndeh cò ù. Tŭ sền gŏ ală tềl tơngŏ siñ học halà phan lời wơl gơrềng tus cau ling chơ̆t màng, mpồl ling công binh bal mờ Mpồl 53 rơ̆p tam gơl tus tờ mờ tê, sac rơwah tơl tăp ù nàng kờñ gàr tơl ờ lời hŭi ală tềl lời wơl lơi.

Broă lơh lòt jòi geh tam pà gơs 3 tŭ tơngai, lơh bơh tŭ do tus jơh nam 2026. Tơngai sơn rờp tơrgùm tàm tiah ù gời ơnàng pơgăp 900 thơk vuông tàm gah tiah đah tô mat tơngai lik Ƀlàng tơ̆p ƀồc cau ling chơ̆t màng Đăk Cấm mờ gơl gùng Trường Chinh bơh sồ hìu 206 tus 282. Do là tiah geh mat ù ƀuơn đau, ờ hoan geh broă lơh tàm dơlam ù den tàng ƀuơn lam lơh mờ măi mok, phan bơna. Tơngai pơn jat tai rơ̆p lòt sền tàm ală tiah geh pin jat 2 gah gùng Trường Chinh. Tài bơh gơ ơm tàm tiah drà mờ ală gùng che ồs đèng, viễn thông, ding dà mờ uă broă lơh drơng broă làng bol gam geh, den tàng broă lam lơh rơ̆p gơtìp uă kal ke ralu. Broă lơh lòt jòi geh lơh jat broă lơh “gĭt nền tus tiah lơi lơh tus tiah hơ̆, ƀuơn lơh lài, kal ke lơh tơnơ̆, kơrhia, nền nòn”.

Thiếu tướng Trần Minh Trọng, Phó Chính ủy Ling tiah 5, pà gĭt:

“Broă lơh lam lơh pal gàr niam bơnĕ bơnài bal đah jơnau sồr sền gĭt kah yau, jòi ƀồc ntìng cau ling chơ̆t màng mờ broă sền gàr ù tiah tiah drà dê, bè ờs rài kis làng bol. Ală mpồl lơh broă pal atbồ, sền gàr niam tiah lòt jòi; lơh jat tơl làm broă kŭp rùp, lơh sră nggal, lir, prap gàr mờ ơn prap ală phan lời wơl, tềl lời wơl kah yau tàm tŭ lòt sền, tơrgùm wơl jat di mờ jơnau sồr”.

Tơnơ̆ mờr 60 nam kờp bơh dơ̆ Ntào tam lơh dờng mờ ntào tam lơh Nam pa Mậu Thân 1968, ală dơ̆ lòt sền ờ mìng drơng broă lơh lòt jòi ƀồc ntìng cau ling chơ̆t màng lơm mờ gam pơgồp bơnah lơh loh làng ală tềl lời wơl kah yau gam ơm wơl tàm dơlam ù, lơh geh jơnau kơ̆p gơn ngan bơh cau pròc mhàm mờ cau ling bal ală cau ling chơ̆t màng dê.