Jơh nùs lơh ngan ờ gŏ lời hìu bơnhă làng bol lơi ờ geh Sa tềp, gơnoar atbồ mờ mpồl cau ală kấp càr Kon Tum gam bơyai lơh uă broă lơh geh ngan ai Sa tềp tus mờ ală hìu bơnhă geh rài kis kal ke. Anih duh broă Làng bol càr Kon Tum neh lơh nền tă mờr 6 tơmàn đong dong kờl ală hìu bơnhă rƀah mờ hìu bơnhă pa lik klàs rƀah Sa tềp bơhiàn Dà lơgar nam Ất Tỵ. Jat hơ̆ gơwèt mờ tơl hìu bơnhă rƀah tàm càr Kon Tum geh dong kờl 600 rơbô đông mờ tơl hìu bơnhă pa lik klàs rƀah geh càr dong kờl 300 rơbô đông nàng Sa tềp bơhiàn Dà lơgar nam Ất Tỵ.

Nàng bơta chờ hờp Sa tềp tus mờ tơl nă cau, tơl hìu bơnhă gơnoar atbồ mờ mpồl cau ală kấp càr Kon Tum kung gam bơyai lơh uă broă lơh wă rò Sa tềp, chờ hờp nam pa. Pơn rơ ngan là “Ngai chờ klơm mbar lơm pòng” geh bơyai lơh tàm jơh ală thôn ƀòn jơi bơtiàn dồ ết nă cau lơh geh nùs nhơm chờ hờp, chờ hờñ ai tơl nă làng bol in. Ală ngai do, uă mpồl rơndeh pơndiang phan bơna, phan pà cau geh nùs nhơm niam bơh uă mpồl bơtiàn, mpồl cau geh nùs nhơm niam dong kờl is dê kung gam pơn jat tai lòt gùng tus mờ làng bol tiah nhàr lơgar, tiah sar lơgar ngài, tiah làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau càr Kon Tum dê. Kra ƀòn A Ngự, ơm tàm ƀòn Đăk Riếp 2, sàh Đăk Na, kơnhoàl Tu Mơ Rông, chờ hờp pà gĭt 62 hìu bơnhă làng bol bơh ƀòn dê ngan là ală hìu bơnhă geh rài kis kal ke ndrờm geh sền gròi Sa tềp: “Ală ngai lồi nam mờr tus tơngai Sa tềp kơnờm bơta sền gròi bơh Đảng mờ ală kấp gơnoar atbồ tiah do dê ală hìu bơnhă rƀah, hìu bơnhă geh rài kis kal ke geh dờp phan pà Sa tềp. Bơdìh hơ̆ gam geh ală mpồl geh nùs nhơm niam mờ uă mpồl bơtiàn kung neh dong kờl bal, bè dong kờl làng bol bol añ phan sa kờñ pal geh, ào mpha, ồi tơ̆, kmung, bol añ dan ưn ngài”.

Càr Dăk Nông gam tơrgùm drơng satềp ai làng bol in, tàm hơ̆ uă ngan là ală hìu rơƀah, làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau kis tàm ală ƀòn tiah ngài, tiah làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau. Ồng Y Srao Knul, Củ tịc Mpồl Cữ thập đỏ sàh Đăk Gằn, kơnhoàl Dăk Mil, càr Dăk Nông pà git, nùs nhơm bơh sàh dê là ờ geh lời hìu làng bol lơi tài gơtìp kal ke mờ ờ geh satềp. Mpồl Cữ thập đỏ sàh pơgồp bal mờ kấp ủy, gơnoar atbồ bal mờ ală mpồl lơh broă tơrgùm sền wơl jơh ală hìu rơƀah, hìu nhă gơtìp kal ke, ală hìu gơtìp sơnơm khih tàm rài tam lơh. Bơh tŭ hơ̆, bol añ lam tă priă nàng drơng satềp làng bol tàm ală thôn, ƀòn tàm sàh in. Bol añ lơh ngan nàng làng bol geh satềp hờm ram, chờ hờp, ờ lời geh hìu lơi ờ geh satềp. Nam pa, añ kung chờ gờm làng bol kis tàm ală ƀòn dùl nam pa geh uă cồng nha, chờ hờp mờ gơboh gơbài”.

Tàm sàh Ia Rtô, ƀòn drà dờng Ayun Pa, càr Gia Lai, kơnờm lam lơh dồ ròt bal ală broă lơh tơrmù rƀah, kờp tus lồi nam 2024, sàh mìng gam 12 hìu bơnhă rƀah, geh 1,25%,  mờ 53 hìu bơnhă pa lik klà rƀah, geh 5,53%. Tàm dơ̆ Sa tềp bơhiàn Dà lơgar nam Ất Tỵ 2025, gơnoar atbồ pơn jat tai sền gròi ai hìu bơnhă rƀah, mờ hìu bơnhă geh sră dong kờl Dà lơgar, hìu bơnhă cau geh màng mờ Dà lơgar, gàr niam cau lơi kung geh Sa tềp ram mhŭ. Ồng Nay Bưng- Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol sàh Ia Rtô, ƀòn drà dờng Ayun Pa yal bè broă sền gròi dong kờl hìu bơnhă rƀah in tàm tơngai Sa tềp:“Nam yau neh jơh, nam pa tus sền bal ală bơta rài kis mpồl bơtiàn bulah gam gơtìp uă kal ke, ală cau lơh broă mpồl bơtiàn, kwang bàng Dà lơgar sền sền gròi tus làng bol.  Tàm pà bal nùs nhơm mờ phan bơna mờ làng bol mờ nùs nhơm tam klăc bal nàng dong kờl ală hìu bơnhă geh rài kis kal ke, hìu bơnhă rƀah, cau kuĕt kơlte nàng geh ală bơta chờ hờp nam pa wă rò Sa tềp bal mờ tơl nă cau. Là kwang bàng Dà lơgar, añ bal mờ oh mi tàm anih lơh broă neh hòi jà, hòi jà kwang bàng, mpồl lơh sa kă bro mờ cau dồ nă să geh nùs nhơm niam pơgồp tam pà bal mờ ală cau geh rài kis kal ke tàm ƀòn lơgar wă rò nam pa chờ hờp”.

Là dùl tàm ală tiah geh gal làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau tàm càr Gia Lai dê, kơnhoàl Đăk Đoa sùm sền gròi satềp ai cau rơƀah bal mờ hìu nhă geh sră dong kờl bơh mpồl bơtiàn dê. Ổng Đinh Ơng, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol kơnhoàl Đăk Đoa pà git broă lơh ngan bơh kơnhoàl dê là “Ờ lời geh cau ờ geh satềp”. Bal mờ Kes priă, kơnhoàl lơh ngan lam ală mpồl lơh broă, cau dùl nă să dong kờl nàng bơyai lơh ală broă drơng satềp ai cau rơƀah, cau gơtìp sơnơm khih tàm rài tam lơh in… Ồng Đinh Ơng, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol kơnhoàl Đăk Đoa pà git: “Pah dơ̆ nam yau jơh, satềp tus, Anih duh broă Làng bol kơnhoàl sồr ală anih lơh broă tus tàm ală sàh, tus ală ƀòn nàng còp să, pà phan satềp ai làng bol in, nàng bañ geh cau lơi ờ geh satềp, jơh ală làng bol ndrờm geh satềp chờ hờp, hờm ram… Pơn jăt tai, tàm nam 2025 do, lơh jăt gùng dà broă lơh “Ờ geh cau lơi sơrbì is hờ tơnơ̆” kấp ủy, gơnoar atbồ kơnhoàl pơn jăt tai sền gròi dong kờl cau gơtìp kal ke bơtàu tơnguh lơh sa, tơnguh uă rài kis, bơto sồr làng bol git ngui bơta chài măi mok pa tàm broă lơh sa, nàng rài kis ngai sơlơ bơtàu tơnguh rơlao”.

Mpồl Cữ thập đỏ càr Dăk Lăk kung gam jơh nùs lam lơh srơh “Sa tềp kờñ kòn bơnus” Nam pa Ất Tỵ 2025 mờ uă broă lơh geh ngan, tơngŏ bơta sền gròi, tam pà bơh jơh mpồl bơtiàn mờ cau geh sră dong kờl Dà lơgar, cau geh rài kis kal ke tàm ù tiah do dê. Sa tềp do, Mpồl Cữ thập đỏ càr Dăk lăk pơn đơl pràn lơh ngan sền gròi, dong kờl rlau 65 rơbô nă cau rƀah, cau geh rài kis kal ke, cau ƀuơn gơtìp aniai. Nàng lơh geh jơnau kờñ geh ai, tŭ do ală kấp mpồl tàm càr gam jơh nùs hòi jà, hòi jà ală mpồl cau, cau dồ nă, mpồl lơh sa kă bro lời priă jền tàm sơm bat tê bal sền gròi Sa tềp ai cau rƀah in. Bal mờ hơ̆, Mpồl Cữ thập đỏ ală kấp gam lơh broă rơndăp lơh pơgồp bal bơyai lơh ală broă lơh tìp mat lơh kwèng, đơs crih tam ya, lơh geh nùs nhơm chờ hờp, ram mhŭ, pơgồp bơnah lơh gơrề uă nùs nhơm kờñ gơboh kòn bơnus, tàm pà bal tàm mpồl bơtiàn tàm dơ̆ Sa tềp tus Nam pa rê. Mò Trần Thị Phương Thu, Phó Củ tịc Duh broă sùm Mpồl Cữ thập đỏ càr Dăk Lăk pà gĭt: bơh ală broă lơh do, Mpồl kơ̆p kờñ ờ mìng dong kờl phan bơna lơm mờ gam lơh gơrề uă bơta kwơ dong kờl kòn bơnus, nùs ngơm tam pà bal, pơgồp bal tàm mpồl bơtiàn, dong tơl nă cau in wă rò Sa tềp lơngai lơngò, hờn chờ:. Mò Trần Thị Phương Thu,đơs: “Dà lơgar jàu là 35 rơbô bơnah phan pà mơya bol añ neh lơh ngan hòi jà nàng sơr lèt nam 2024 là 65 rơbô bơnah phan pà kờp priă tơl bơnah phan pà bơh 300 rơbô đông tus 500 rơbô đông. Tŭ do jơh ală kơnhoàl neh bơyai lơh jat bal. Tus tơngai tŭ do broă lơh jàu pà phan sa Tềp gam geh bơyai lơh dồ ròt bal”.

Lồi nam 2024, sàh Ea Drông, ƀòn drà dờng Buôn Hồ, càr Dăk Lăk geh ờ uă tam gơl bè nhàr ù tiah bal mờ khà kờp làng bol jăt gùng dà broă lơh tơrgùm bal, lơh wơl ală mpồl lơh broă sră nggal kấp sàh tàm càr Dăk Lăk dê. Jăt mờ hơ̆, sàh Ea Drông geh tơmŭt tai bă ù geh is là 10 rơbô 730 kơi sồ vuông mờ khà kờp làng bol 2 rơbô 911 nă bơh sàh Ea Blang tơmŭt bal. Tơnơ̆ mờ tŭ tơmŭt bal, sàh Ea Drông geh bă ù ơnàng geh is 56 rơbô 660 kơi sồ vuông mờ khà kờp làng bol 15 rơbô 462 nă. Ồng Y Manh Mlô, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol sàh Ea Drông pà git, bŭ lah geh ală broă lơh wơl bè nhàr ù tiah bal mờ khà kờp làng bol, mơya sàh kung gam pal kơl jăp mờ gàr niam ală gơnoar kwơ, broă dong kờl ai làng bol in di jăt mờ jơnau geh ai. Sàh neh bơyai lơh pà phan cau rơƀah, kơnòm dềt geh rài kis gơtìp kal ke in, hìu geh sră dong kờl, hìu rơƀah, cau geh broă dong kờl bnơh mpồl bơtiàn dê… bơh lài nàng làng bol geh wă rò satềp tơl, hờm ram, chờ hờp: “Nam 2024, sàh Ea Blang tơmŭt bal tàm sàh Ea Drông, neh geh gùng dà broă lơh jào bơh ƀòn drà dờng dê. Tàm sàh pơn jăt tai sền wơl jơh ală cau geh sră dong kờl, hìu rơƀah, tơrgùm mờ geh lơh sùm bè ală nam, dong kờl satềp geh tơl, bañ lời geh cau ờ geh satềp. ală cau geh rài kis gơtìp kal ke, hìu rơƀah ndrờm geh dờp ală broă dong kờl di jăt mờ jơnau geh ai”.

Tàm ƀòn K’De Kông (Đê Kôn), sàh H’ra, kơnhoàl  Mang Yang, càr Gia Lai lài do geh sền là “tiah ƀồt” tài bơh ờ geh gùng lòt rê tàm tơrbŏ bal. Sa tềp nam do, làng bol brơn brài ngan tài bơh neh geh gùng lơh ƀê tông dờng ơnàng tơrbŏ jòng bơh Gùng dờng 19 mut tơn tàm ƀòn. Gùng lòt jòng 6,6 kơi sồ mờ kờp jơh priă tă lơh 34 tơmàn đong, lơh geh ală bơta ai mờr 60 hìu bơnhă kòn cau Banhar ơm tàm ƀòn Đê Kôn in lòt rê ƀuơn ngan mờ jun pơndiang phan bơna niam rlau tai. Bal mờ broă lơh sa suơn sre, mpồl bơtiàn ƀòn Đê Kôn kung geh Anih duh broă Làng bol kơnhoàl Mang Yang jàu atbồ sền gàr mờr 400 lồ brê mờ kờp jơh mpồl dơm chi rlau 77 rơbô thơk khối. Kơnờm hơ̆, làng bol geh tai priă jền bơh priă tơm priă sền gàr brê nàng bè ờs wơl rài kis, brồ guh lik klàs rƀah kơ̆ kơl jăp. Ồng Hriu, Lam bồ ƀòn Đê Kôn pà gĭt, pah tŭ mut tàm dơ̆ Sa tềp bơhiàn Dà lơgar, gơnoar atbồ tiah do bơyai lơh Sa tềp bal tàm Hìu rông ƀòn dê, dong làng bol tàm bơnĕ bơnài bal mờ nùs nhơm wă rò nam pa. Bơdìh mờ khà priă dong kờl 5 tơlak đong bơh gơnoar atbồ sàh dê, làng bol ƀòn Đê Kôn jàu ai bàr pe hìu bơnhă ƀĕ tơrnờm, hòi jà tă pơgồp bal phe, biăp... nàng wă rò nam pa, dròng cing bal, tam ya xoang tàm mang tơngăc nam yau wă rò nam pa tàm hìu rông ƀòn dê. Ồng Hriu, đơs: “Pah nam tàm ƀòn is ồn kal ke do, Sa tềp tus Đảng, gơnoar atbồ sàh H’ Ra sùm dong kờl làng bol in bơyai lơh Sa tềp bal. Pah dơ̆ Sa tềp ƀòn geh dong kờl 5 tơlak đong, bơh khà priă do làng bol bol añ tă 1 bơnah nang blơi sur, blơi ƀañ, kèo ai ală sau in. Ai tơrnờm den làng bol bĕ is, cèng pơgồp bal tàm mang tơngăc nam yau wă rò nam pa, đơs crih tam ya bal wă rò nam pa, nàng làng bol in sa bal, ñô bal chờ hờp, lơh geh bơta gơn kơnờm dong làng bol lơh ngan bơtàu tơnguh lơh sa, bơt bơtàu ƀòn lơgar ngai sơlơ hờm ram rlau tai. 

“Drà Satềp kờñ gơboh” Nam pa Ất Tỵ 2025 là broă lơh cèng geh bơta niam geh lơh tàm ală tiah tàm gùt lơgar. Broă lơh “Satềp kờñ gơboh” là broă lơh mpồl bơtiàn dê nàng hòi jà mờ tơrbŏ bal uă cau tus bal, pơgồp bal bơh mpồl bơtiàn nàng bơyai lơh ală broă lơh “Pà phan - Chờ Satềp”, dong kờl bè phan bơna, nùs nhơm ai cau rơƀah, cau geh rài kis gơtìp kal ke, cau ƀuơn gơtìp aniai, pơgồp bal tàm broă lơh geh uă ală bơta kwơ niam bơ̆t bơtàu mpồl bơtiàn tam klăc bal, geh uă nùs nhơm kờñ gơboh. Mờ jơnau kờñ dong kờl rơlao 600 nă cau in, kờp jơh priă tă geh rơlao 30 tơmàn đong, mpồl Cữ thập đỏ càr Lâm Đồng neh bơyai lơh ală broă lơh “Drà Satềp kờñ gơboh” tàm ală kơnhoàl, ƀòn dờng tàm càr ală ngai do. Tàm nam 2024, Mpồl Cữ thập đỏ ală kấp tàm càr Lâm Đồng kung neh lam tă geh git nđờ jơ̆t tơmàn đong; dong kờl lơh pa mờ lơh niam wơl hìu nùs nhơm ai cau rơƀah, cau geh rài kis gơtìp bal ke in; dong kờl git nđờ rơbô nă cau rơƀah kham sơm kòp, pà sơnơm ờ sa priă… Gùt càr neh lam tă geh 74 rơbô 400 pò phan, mờ priă geh rơlao 37 tơmàn đong nàng dong kờl làng bol chờ nam pa Satềp tàm nùs nhơm kờñ gơboh bal.