Ồng Rmah Dmeo, dùl nă cau lơh broă sa kis tàm ƀòn Rbai, sàh Ia Piar, kơnhoàl Phú Thiện, càr Gia Lai gam tơnhào kòi kàl prang. Bal mờ ală hìu làng bol lơh sre jăt broă lơh bă sre dờng ơnàng, den tàng cồng nha bơh hìu nhă ồng Rmah Dmeo kung bè ală hìu ndai ndrờm geh mờr 8 tấn tàm 1 lồ. Ồng yal, lơh kòi tŭ do ƀuơn ngan tài kơnờm bơh dà ờ tŭ lơi soăt bơh tơnau dà Ayun Hạ dê. Bal mờ hơ̆, làng bol neh git ngui ală sơntìl kòi geh cồng nha uă, ngui măi mok tàm broă lơ-òr sre, sih tam bal mờ tơnhào: “Tŭ do lơh sre ƀuơn ngan, ờ kal ke bè lài do tai, dà tuh tus tơn tàm ƀlàng sre, làng bol den lơh sre mờ măi mok pa. Kơ̆p kờñ làng bol pơn jăt tai tơriang lơh sa, bơsram bal, pơn jăt tai geh ală sơntìl kòi pa nàng cồng nha lơh geh gơguh uă. Lài do den làng bol mìng lơh dùl kàl mơ, mơya tŭ do làng bol neh lơh tus bàr kàl”.

Bơh càr Phú Thọ tus ơm kis mờ lơh broă tàm thôn Đoàn Kết, sàh Ayun Hạ, kơnhoàl Phú Thiện mờr 30 nam, ồng Nguyễn Văn Việt gŏ loh làng ngan broă tam gơl mờ sàh Ayun Hạ neh lơh geh bơh tàm bă ù ro kơnrañ. Tăp ù đah đang tàm tiah do lơhơ ir, ờ gơtùi tam phan jŏ tơngai. Tàm ală nam sơnrờp pa tus ơm kis, hìu nhă ồng mìng lơh kòi dùl kàl tàm kàl mìu, gam tàm kàl prang den ƀlàng sre gơtìp rơdàng. Mơya bơh nam 2002, tŭ broă lơh tơnau dà Ayun Hạ geh bơ̆t dà, kòi neh mhar hòn gơs jơh tàm bă thòng dờng ơnàng do. Mờ bơh tŭ hơ̆, mờ 2 lồ ù sre, hìu nhă ồng Việt tơnhào geh git nđờ jơ̆t tấn kòi pah nam. Mìng is kàl prang 2024-2025, ồng tơnhào geh 35 tấn, priă geh bơh lơh sa neh tơl, ồng đơs: “Bơh tŭ geh rơbòng dà bơh tơnau dà Ayun Hạ, geh dà den làng bol bơtàu tơnguh lơh sre, kơl jăp rài kis, lơh geh uă kòi, làng bol geh priă bơtàu tơnguh lơh sa hìu nhă, blơi geh phan ngui tàm hìu, lơh hìu niam, rài kis geh niam, oh kòn geh bơsram tus gùng tus dà”.

Tơnao dà Ayun Hạ ơnàng 37 kơi sồ vuông, khà dà geh 253 tơlăk khối, tuh tàm bă ù ơnàng 13 rơbô 500 lồ sre mờ ai dà ngui sa git nđờ jơ̆t rơbô hìu làng bol in. Ai tờm kòi lơh tờm, làng bol ală kơnhoàl tàm tiah đah jum măt tơngai lik càr Gia Lai dê neh rơhời geh uă bơta niam tàm broă lơh sa suơn sre, bơ̆t bơtàu geh tiah tam tào, bơtàu tơnguh tờm chi sa plai, ròng kơnrồ… Ngui măi mok bal mờ bơta chài neh geh ngui uă, dong kờl tơnguh uă cồng nha bal mờ bơta kwơ phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre.

Ồng Phạm Văn Lượng, Phó Củ tịc Anih duh broă làng bol kơnhoàl Phú Thiện đơs nền, tơnau dà Ayun Hạ dờng ngan neh pơgồp bal tàm broă tam gơl do, ồng đơs: “Bơh tŭ geh broă lơh tơnau dà Ayun Hạ den làng bol neh tam gơl bơhiàn tam phan bơh dà mìu ờ kơl jăp mờ rơhời tam gơl tus broă tam ală bơta phan tam jăt broă lơh mìng tam dùl bơta phan, dong kờl làng bol tam gơl bồ tơngoh kơlôi sơnơng nàng lơh geh ală broă lơh sa suơn sre kơl jăp, cèng geh cồng nha lơh sa uă. Broă lơh tơnau dà Ayun Hạ kung dong kờl làng bol lơh sa suơn sre geh rơcang lài bè dà tuh, lơh sa suơn sre jăt broă lơh kơl jăp, niam, tơnguh priă geh, lơh sa bơtàu tơnguh, pơgồp bal tàm broă tơn jơh jơgloh tơrmù rơƀah kơl jăp”.

Tơnau dà Ayun Hạ ờ mìng tuh dà tàm tiah tam tài, tiah lơh sre mờ tờm chi sa plai dờng ơnàng tàm tiah đah jum măt tơngai lik càr Gia Lai mờ gam dong kờl lơh geh măt kă bro. Bè măt kă bro “Phe Phú Thiện”, tŭ do neh geh măt tàm gùt drà kă bro tàm lơgar mờ geh cau ngui sa kờñ mờ đơs niam. Măt kă bro yến sào tàm tiah thòng do gam geh lơh.

Ồng Rah Lan Chung, Củ tịc Anih duh broă làng bol càr Gia Lai pà git, càr gam dan tơnguh broă lơh, drơng broă rơndăp lơh càr dê bè rề ơnàng ală bă sre dờng lơh mờ măi mok: “Càr đơs do là broă lơh tơnau dà cèng geh bơta kwơ uă ngan ai làng bol in. Càr kung gam dan mờ Ƀộ broă lơh sa mờ Tiah ơm kis tơnguh khà bơtơ̆t tơnao dà nàng pơn jăt tai drơng ai ală tiah lài do là tiah ñhoa, tiah ro kơnrañ, dà ờ tus, tŭ tơnguh khà bơtơ̆t den dà do geh drơng tuh dà tus jơh ală bă ù lài do dà ờ hềt tus in”.

Tơnau dà Ayun Hạ ờ mìng cèng geh dà tuh tus ală bă sre ờ geh dà in, mờ gam cèng geh dùl rài kis hờm ram, gơboh gơbài ai git nđờ rơbô hìu làng bol in. ală bă sre gam hòn tơlir niam, ală suơn tam phan gam hòn gơs niam, bal mờ ală săp ñŏ chờ bơh làng bol dê là cơng tàng niam bơnĕ ngan ai broă tam gơl niam bơnĕ tàm bă ù do dê. Tàm tơnơ̆ do, mờ broă rơndăp lơh rề ơnàng mờ lơh gơguh uă bơta pràn, broă lơh tơnau dà Ayun Hạ di gơlan rơ̆p pơn jăt tai là bơta pràn kwơ màng nàng bơtàu tơnguh lơh sa suơn sre kơl jăp, mờ lơh geh bơta kơ̆ kơl jăp ai bơta pas gơs bơh tiah đah jum măt tơngai lik càr Gia Lai dê.