VOV4.K’ho- Ea H’leo là kơnhoàl geh ù tiah ring kơh jơnhoa dờng ngan rlau jơh bơh càr Dăk Lăk dê, uă ngan là bơh 700 tus 800 thơk pơndrờm mờ măt dà lềng dê. Tàm bơta jơnhoa hơ̆, Ea H’leo kàl lơi kung bềng lìu tơngai mờ càl lơm, ngan là bơh nhai 10 nam lài tus nhai 03 nam tơnơ̆. Tơngai mờ càl bơh Ea H’leo dê ờ mìng lơh gơlik geh ală sươn kơphê tiêu, kau su dờng ơning ơnàng ngan, niam ngan khà dùl mờ gam gơhòi gơ jà ngan ală cau bơcri priă, lơh gơs ală sươn đèng càl dờng, lơh gơlik gĭt nđờ tơmàn kwh đèng pah nam. 05 nhai kàl càl tàm Ea H’leo là kàl tơnhàu tờm bơh pe bơta phan pơnrơ is ngan là kơphê, tiêu mờ...đèng dê, mờ khà phan lơh geh mờ priă jền ndrờm uă ngan rlau jơh càr, cih tềl bơta bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp bơh tiah do dê.

Kàl do, ƀòn lơi bơh xã Ea Nam, kơnhoàl Ea H’leo, càr Dăk Lăk dê kung geh bềng lìu tàm dùl bơta tàm bơrlŭ bơta ƀô thồm, geh bơta ƀô thồm ngan, ƀô hềt dùl êt mờ lơngồt. Bơta ƀô thồm bơkah lơngồt bơh plai dum gơlik bơh ală ƀlàng ìs bềng lơm kơphê ris pa pik, bơta ƀô hềt dùl êt bơh ală ƀlàng ìs kơphê neh mờr ro dê. Ai bơta ƀô thồm mùl gŏ bơh kơphê dê, bulah ris halà neh ro ndrờm geh bơta ƀô thồm mùl gŏ is hơ̆ dê. Bi Y Phép Niê là cau ătbồ ƀòn Buôn Riêng A, xã Ea Nam pà gĭt, nam do kơphê lơh geh uă, geh giă, den tàng làng bol kung gam lơh geh sơl priă jền uă, bulah phơng sih, sơnơm mờ phan ngui tàm broă lơh sa sươn sre gơguh giă. Bi Y Phép Niê, đơs: Tàm kàl kơphê nam do, kơphê lơh geh rlau pơndrờm mờ nam lài, giă tăc kơphê kung bè giă phơng sih mờ zờu ndrờm gơguh tai mơya kung bơcri jơh ai kơphê in, kơphê uă plai mờ geh giă, dilah trồ tiah niam den kung gam geh sơl.

Bơta chờ hờp geh tơnhàu uă kơphê bơh Ea H’leo dê tus bal mờ bơta chờ hờp geh tơnhàu uă đèng càl. Tàm rbô bơta kal ke gơlik geh tài bơh kòp dờng Kovid-19, Hìu măy đèng càl Ea Nam, rơndăp broă lơh ồs đèng càl tàm hơđăng ù gờl dờng ngan rlau jơh tiah đah jum măt tơngai lik câu Á, kung gam lơh sir sơl, tơmŭt bal tàm gùng che đèng dà lơgar bal mờ mìng 10 nhai lơm lơh. Broă lơh kờp priă jơh 16 rbô tơmàn đong do ờ mìng cèng wơl gĭt nđờ rhiang tơmàn đong pah nam ai kes priă tiah do in, lơh gơlik rhiang tơlak kwh đèng pah nhai ai gùng che đèng dà lơgar in mờ gam lơh pa 52 kơi sồ gùng bê tông kơ̆ kơl jăp tàm tơrbŏ bal ală jrong tourbin, lơh gơlik ală gùng lòt tàm tơrbŏ bal ală tiah lơh sa bơh 03 xã: Ea Nam, Ea Khal mờ Dliê Ya dê.

Nggui tàm rơndeh pơndiang bềng lơm kơphê bơh mìr rê hờ hìu, tàm gùng lòt tàm tơrbŏ bal jrong đèng càl, bi Y Vương Ksor ơm tàm ƀòn Riêng B, xã Ea Nam pà gĭt: Gùng pa niam ngan. Pah tŭ tus 4 jiơ mho ală rơndeh pơndiang kơphê geh tàm jăt gơ̆p lòt tàm gùng do nàng pơndiang phan bơna rê hờ hìu. Bi Y Vương Ksor, đơs: Anih broă lơh đèng càl bè do, gùng lòt lài do den bol he ờ geh rao, jơh tơl nă cau tam chi kối sơrlồng sơrlàng ngan mờ pơngàr kung bè hơ̆ sơl, mìng lòt gùng dờng geh gùng ƀê tông. Gùng ƀê tông khi lơh tŭ do den niam ngan.

Jăt ồng Nguyễn Văn Hà là Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân kơnhoàl Ea H’leo dê yal, rơndăp broă lơh đèng càl Ea Nam là tềl kah pơnrơ bè lơh sa- mpồl bơtiàn bơh kơnhoàl dê tàm nam 2021. Lơh mờ tŭ tơngai jal mhar ngan, tŭ lơh uă, tàm ală anih lơh đèng càl ngui tus 5 rbô nă cau lơh broă, mơya ờdo ờdă lơh broă kuang gam geh sền gàr sơl, rơcăng sơndră kòp Kovid-19 kung gam geh sền gàr niam ngan sơl. 10 nhai nàng lơh sră nggal mơkung tơm priă ai ù lơh broă, mơkung lơh broă tàm bơta kal ke kòl yan ngài ngan, rơndăp broă lơh kung lơh di tơngai sơl. Ngan, rơndăp broă lơh gam lời wơl jơnau bơsram mờng chài ai kơnhoàl in tàm broă gơhòi gơ jà bơcri priă mờ lơh ală rơndăp broă lơh dờng tơnơ̆ do. Ồng Nguyễn Văn Hà, Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân kơnhoàl Ea H’leo, càr Dăk Lăk đơs: Bal mờ bơta kwơ lơh sa den rơndăp broă lơh neh lơh uă ƀlàng ìs, gùng làng bol lơh broă lơh sa, geh lơh mờ ƀê tông lơm. Mờ bơta hơ̆ neh lơh ai làng bol in sền tàm hơ̆, cau gŏ do là mpồl lơh sa kă bro geh bơngă pin dờn. Kung bè Tỉnh ủy, ủy ƀan tus dì kơnhoàl Ea H’leo, neh đơs là lơh, gơkòl tus kàr lơi den tă bơsong tus kàr hơ̆. Hơ̆ ngan là bơta gơn kơnờm nàng bol añ gơhòi gơ jà tai ală mpồl lơh sa kă bro, ală tập đoàn mŭt lơh ală rơndăp broă lơh đèng càl tàm Ea H’leo.

Ea H’leo ơm dơ̆ bàr tàm càr Dăk Lăk bè tam kơphê, ơm dơ̆ dùl càr bè bă ù tam tiêu mơkung gam ơm dơ̆ dùl bè lơh gơlik đèng càl. Tàm bơta kơh jơnhoa pơgăp 700 thơk pơndrờm mờ măt dà lềng, trồ tiah mùl gŏ is bơh Ea H’leo dê pơgồp bơnah lơh geh bơta niam khà dùl ai 02 bơta phan lơh gơs bơh sươn sre tờm ngan in. Càl tàm Ea H’leo kung geh ală cau bơcri priă đơs là niam ngan nàng lơh đèng, lơh geh rlau 5 rbô giơ pah nam. Cồng nha pờ tơlik đèng lơh geh rlau 40% bơta pràn rơndăp lơh, jơnhoa rlau uă ngan pơndrờm mờ 25% tàm ală dà lơgar ndai. Uă bơta ƀươn bơtòm tơrgùm bal, gam pờ tơlik ai tiah do in gùng dà bơtàu tơnguh pa. Ồng Nguyễn Văn Nhiệm là Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân xã Ea Nam pà gĭt: xã gam lam lơh bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pa gơguh jơnhoa. Bal mờ lơh sir rơndăp tăp sèng lơh broă sa sươn sre tam tàm bơrlŭ bal kơphê- tiêu mờ chi sa plai jăt gùng dà tơnguh uă bơta niam lơh uă phan bơna, xã kung geh lơh bơnàng jă ai bơtàu tơnguh nhơl chờ lơh broă sa sươn sre mờ ù tiah ƀòn lơgar đèng càl. Ồng Nguyễn Văn Nhiệm, đơs: Xã bol añ geh 50 jrong tourbin càl tàm kờp jơh 84 nơm jrong tourbin càl bơh jơh gùt kơnhoàl dê, geh 33 kơi sồ gùng ƀê tông pa lơh, tàm khà 52 kơi sồ bơh jơh gùt kơnhoàl dê. Tài bè hơ̆ nàng bơtàu tơnguh nhơl chờ, bol añ geh gùng dà là geh tam bơkàu jăt kềng jơh ală gơl gùng lòt tus ală jrong tourbin càl, tàm tơrbŏ bal ală tiah lơh sa. Mờ jăt kềng hơ̆ geh pờ ală lơh ai cau in sền broă lơh phan bơna OCOP bwh he dê, bè tiêu, kơphê mờ plai chi niam bơkah uă.

Nam yau 2021 mờr jơh, nam pa 2022 gam pờ tơlik bal mờ uă jơnau yal lài bè ală kal ke tài bơh kòp Kovid-19 gam pơn jăt tai gơlik geh mờ giă phan ngui tàm broă lơh sa sươn sre, phơng sih gơguh uă. Mơya gơwèt mờ Ea H’leo đơs is, càr Dăk Lăk mờ ală càr tàm tiah Tây Nguyên đơs bal, nam 2022 kung geh sơl uă ngan tŭ tơngai niam. Giă kơphê ơm tàm khà jơnhoa ngan rlau jơh tàm 10 nam do, giă tiêu, kau su kung gơguh wơl uă ngan, dong cau lơh broă sa gơtùi lơh pas. 08 tàm 16 rơndăp broă lơh đèng càl neh lơh gơs thàn...gam lơh gơlik ală bơnàng jă kơ̆ kơl jăp nàng pơn jăt tai tam gơl pa jơh bal bè lơh broă sa sươn sre mờ lơh sa mờ măy mok; lơh jăt ngan ngồn pràn kơldang rlau tai ală bơta pràn bơta ƀươn bơh he dê, cơnđòa lòt kơ̆ kơl jăp tàm gùng lòt tam gơl pa jơh ală broă ndrờm lơh mờ măy mok lơm.

Cau cih Dương Đình Tuấn- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến