VOV4.K’ho-Geh sền là dùl tàm ală tờm chi tam pràn, tus tu\ do kờp jơh bă ù tam tờm kau su bơh càr Kon Tum dê geh mờr 75 rbô lồ. Tu\ do, gơ wèt mờ bă kau su gơ wèt bơta atbồ bơh cau dùl nă să is dê, jơnau làng bol, ngan là tàm tiah làng bol kòn cau còr bơsơ\t kau su ờ di bơta bơto pơlam gơlik geh uă ngan. Lồi du\t là bơr còr gơtìp ờ niam, aniai uă ngan tus cồng nha lơh geh bơsơ\t mờ bơta niam sươn chi dê.
Xã Đăk Hring, kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum geh 11 thôn, [òn. Jơh gùt xã geh 1 rbô lồ chi jo\ nam gơ wèt bơta atbồ bơh cau dùl nă să is dê, tàm hơ\ mìng is tờm kau su tus 800 lồ. Tam kau su, ndrờm bè ngai lơi kung lòt còr bơsơ\t kau su, mơya ờ go\ di là làng bol lơi kung gi\t lơm bơta chài còr bơ sơ\t kau su. Ồng A Khế, Kuang atbồ Mpồl cau lơh broă sa xã Đăk Hring, pà gi\t: Bơh lòt sền, bơta còr bơsơ\t kau su ờ di bơta chài mìng gơlik geh tàm ală hìu làng bol kòn cau lơm.
Bơh bơta lòt sền bơh Mpồl cau lơh broă sa dê den làng bol he lơh broă gơ jat bè broă lơh tàm [òn, ờ hềt gi\t loh làng broă lơi. Hìu lơh tìs là hìu ờ hềt tus bal, hìu ờ hềt bơsram, hìu ờ hềt lòt còr uă. Tài bơh pa còr den mìng geh bè hơ\ lơm.
Jơh bàr gah gùng lòt bơh xã Diên Bình, kơnhoàl Đăk Tô tus xã Đăk Psi, kơnhoàl Đăk Hà jòng mờr 20 kơi sồ là bềng kau su lơm. Uă ngan bă kau su gam tàm tơngai ai tơnhàu bơsơ\t. Mu\t còp nisơna sươn kau su bơh dùl hìu bơnhă làng bol dê kềng gah gùng jơnau mpờl go\ gơlơh muăt jrùm ngan. Tềng tờm ală tờm kau su mờr 10 sơnam gam kis dờng pràn ngan, là ală tềl sồt còr tài bơh pềs còr bơsơ\t lơh aniai. Ờ dùl êt tờm kau su kơnồng chi tềng bơr còr mpờl jơh bal bơdìh tìp trồ mìu sa gơ jur jù tơnơ\ hơ\ gơtìp srah nting cuh kăp. Hìu geh 1 lồ kau su, bi A Châu, ơm tàm [òn Kon Hring, xã Diên Bình, kơnhoàl Đăk Tô pà gi\t, geh uă jơnau gơlam tus bơta còr bơsơ\t ờ di bơta chài.
Lài do là cau oh klau. Cau oh klau khai lòt bơsram rê den hơ\ sồng khai lòt bơsram khai còr. Sền go\ khai còr den a` hơ\ sồng đòm mờ gi\t. Neh gi\t mơya còr sơrbac den là gơ lơh sồt bơr còr bè hơ\. Tài bơh dùl nă cau còr ờ jai dùl lồ ờ. Cau còr jak là 300 tờm. Còr jơh sươn hơ\ là bòl ngan, ờ thàn lòt lơh den tàng khi còr bè hơ\. Khi đơs là kau su gơ ờ kas ngan priă bè hơ\ den khi kờ` ngai hìng, hìng nau là còr bàr pe nam hơ\ sồng tờm chi gơ ai uă bơsơ\t dùl êt là khi lơh aniai te\.
Bi A Châu tềng dùl tờm chi kau su gơtìp sồt uă ngan tài bơh còr bơsơ\t ờ di bơta chài
Đơs bè jơnau gơlời wơl bơh broă còr bơsơ\t kau su ờ di bơta chài, ồng Lục Văn Tua, ơm tàm thôn 11, xã Đăk Hring, kơnhoàl Đăk Hà, pà gi\t.
He còr lơh sồt chi den là gơ aniai ngan tài bơh tờm kau su hơ\ he neh còr gơtìp sồt chi den là ờ go\ tu\ lơh gơ căt wơl kơmhò ờ. He pal ơm còr lời dùl tu\ tơngai den hơ\ sồng còr gơtùi.
Bơh lòt sền ngan ngồn tàm uă sươn chi pà go\, tìs gơbàn uă ngan mờ làng bol mờng gơbàn tàm ală tu\ còr bơsơ\t kau su là còr lơh sồt chi, còr jòng mờ bơta kơh bơh bơr còr ờ di bơta chài. Bơta do aniai uă ngan tus broă tam gơl phan kung bè aniai tus kơmhò chi lơh sa bơh tờm kau su dê. Bal mờ tìs bè bơta chài, làng bol kung sùm lơh tìs bè jơnau gi\t wa\ mờ mpờl go\ ngan là broă tơnơ\ tu\ còr lơh sồt chi ờ go\ tơngi bong nàng gàr chi.Do là jơnau gơlam tus broă bơr còr gơtìp ro, khà chi còr tàm sươn gơmù.
Uă ngan tờm kau su gơtìp lơh aniai jơh bơr còr bè do
Ồng Dương Văn Khẩu, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật, Công ty TNHH Một thành viên Cao su Kon Tum đơs là, jơnau gơlam tus bơta do dùl bơnah là tài bơh tàm ală tu\ bơto broă lơh, cau lơh broă sa ờ huan geh pơlam lơh ngan ngồn; uă tiah broă pơlam lơh tàm chi brê mờ ờ go\ di pơlam lơh tàm tờm kau su ờ. Dùl bơnah tai là tài bơh jơnau gi\t wa\, bơta lơh jat lơh broă bơh làng bol dê ờ hềt niam.
Broă bơto tơn dùl anih digơlàng bol wă wờng tơn mơya tơnơ\ hơ\ bơh ală tu\ lơh sa den rơhời gơtìp hiu\ te\. Gơ wèt mờ ală cau geh bơta chài tơnơ\ tu\ bơsram den cau gơtùi còr niam tơn mờ bơh hơ\ gơ gơs dùl bơta mờng quèng ngan ngồn. Mơya kung geh ală cau geh bơta chài mơya khi ờ geh bơta gi\t wa\. Dùl bàr ngai còr kơh ir den ngan tài bè hơ\ mờ gơ gơ gơs dùl bơta mờng quèng, dùl bơta mùl go\ ngan ngồn. Ìa pềs là còr là còr tơn, là lơh sồt chi tơn bè hơ\ mờ bè hơ\ sùm geh lơh mờ ờ geh bơto tơngkah di tu\ tơn.
Broă làng bol còr bơsơ\t ku su mờ ờ di bơta chài, aniai uă ngan tus cồng nha lơh geh bơsơ\t mờ bơta niam sươn chi tu\ do geh uă ngan tàm uă tiah bơh càr Kon Tum dê. Dilah ờ geh bơta bơto pơlam, bơto tơngkah di tu\ den hoàc hươr bè lơh sa ờ mìng là jơnau is bơh tơl hìu làng bol dê ờ mờ gam lơh aniai tus jơnau kờ` bơtàu tơnguh bơh càr Kon Tum dê ai gơ wèt tus mờ tờm chi tam do.
Cau mblàng Lơ Mu K’Yến
Viết bình luận