VOV4.K’ho-Tu Thó là [òn kal ke ngan rlau jơh tàm 4 [òn bơh làng bol kòn cau Sơdàng dê tàm xã kal ke uă ngan Tê Xăng, kơnhoàl Tu Mơ Rông, càr Kon Tum. Bơto kơnòm, ơm tàm [òn tàm anih hìu bơsram Tu Thó, cau pơgru tàm do gam ngềt ngơ\t tă pơgồp dà kơlhề rơnàng kơnòm să ai broă lơh bơto sră ai kòn dềt tàm tiah kal ke uă ngan in mờ pơgồp bơnah dong làng bol tàm tiah do tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah mờ tơn jơh bơta bơngơl gơla.

Ơm tàm ù tiah kơh jơnhoa rlau 1.600 thơk pơndrờm mờ mat dà lềng, [òn Tu Thó gơlơh bè ơm is ngan gơ wèt mờ dunia đah bơdìh. Tài bơh bè hơ\ den tàng kung mìng tu\ geh broă, den kuang bàng xã Tê Xăng mờ kuang bàng kơnhoàl Tu Mơ Rông hơ\ sồng geh mat tàm [òn.

Mơya, neh rlau 10 nam do, ngai bơsram lơi kung bè hơ\ lơm, tơnơ\ gùng lòt mờ rơndeh măy lòt gan jòng jòng rlau 10 kơi sồ gùng kơh ngan bal mờ dùl đah là thòng jrô jù mung ngan, lài mờ tu\ 7 jiơ drim pơgru A Bột neh geh mat tàm [òn.

Làng bol [òn Tu Thó neh quèng ngan mờ rài kis pah tu\ tus àng drim gờ`, pơgru A Bột neh geh mat tàm [òn. Mờ làng bol kung neh gơlơh quèng ngan mờ jơnau pah tu\ tus àng drim gờ` pơgru A Bột tus tơn tàm hìu hòi ală kơnòm bơsram guh bi\c jơla hơ\ sồng pơndiang ală oh tus hờ ơdu\ nàng bơsram.

Bơto sùm ală kơnòm bơsram ơdu\ 2 bơh anih hìu bơsram [òn Tu Thó dê, krơi mờ pơgru tàm tiah ring, nàng gàr tơl mat kơnòm bơsram tàm ơdu\, pơgru A Bột neh pal sơrlèt gan dùl dơ\ hòi jà kơ\ nùs ngan.

Lài do, làng bol tàm do sùm geh dơ\ lơh yàng sơnam pa hơ\ là lơh yàng tùc kòi pa. Tơnơ\ hơ\ tus nhai 9, nhai 10 là lơh yàng sa piang kòi pa. Jơh lơh yàng sa piang kòi pa pal sa kòi tàm drong tàm đam.

Jat di dùl kàl lơh yàng bè hơ\ den lài do là làng bol ai ală kơnòm in ơm rlô dùl poh den tàng là lơh kal ke ngan ai cau pơgru atbồ ơdu\ in. Pơgru pal sùm mblàng yal mè bèp kơnòm bơsram in gi\t geh bơta kuơ bơh broă bơsram sră bơh oh kòn he dê. Tu\ do, mè bèp kơnòm bơsram mìng lơh yàng bơh dùl tus 2 ngai tàm tu\ hơ\, kơnòm bơsram geh bơsram dùl [ùi, ai [ùi mho den lơh yàng bal mờ mè bèp tàm hìu.

Pơgru A Bột mờ ală kơnòm bơsram [òn Tu Thó 

Anih hìu bơsram [òn Tu Thó, xã Tê Xăng, kơnhoàl Tu Mơ Rông geh 2 ơdu\ mầm non bal mờ 30 nă kơnòm bơsram mờ 2 ơdu\ kấp dùl bal mờ 14 nă kơnòm bơsram. Tài bơh rài kis kal ke uă ngan, bulah khà kơnòm bơsram dùl êt ngan mơya Phòng Giáo dục mờ Đào tạo kơnhoàl dê kung gam pờ sùm 4 ơdu\ tàm anih hìu bơsram do tài bơh dilah ờ den ală oh geh sơrbì bơsram tài bơh ờ gơtùi lòt bơsram tàm xã. Mìng 4 nă pơgru lơm bơto tàm do, khi ngan ngồn là ală cau mè, cau bèp dơ\ 2 bơh ală oh dềt dê.

Ùr pơgru Y Thoá atbồ ơdu\ mầm non geh 14 nă kơnòm dềt pà gi\t, mè bèp kơ nòm bơsram dê jàu kòn ai pơgru in bal mờ dùl kơmèl piang hơ\ sồng lòt lơh broă tàm sươn mìr. Gi\t ùr pơgru sùm ơm wơl tàm [òn tus lồi poh den tàng geh mè bèp kơnòm bơsram ơm tơn tàm sươn mìr bàr pe ngai tơnơ\ den hơ\ sồng rê rò kòn.

Dơ\ sa mờ mè bèp ală oh dê rơcang lài ai kòn in tàm hìu bơsram mìng geh piang bò mờ boh mre\ lơm. Tài bơh bè hơ\ mờ dùl broă mờ ală ùr pơgru sùm lơh là tam pà bal piang sàu bơh he dê ai ală sau in. Puan nam bơto tàm anih hìu bơsram [òn Tu Thó neh ai ùr pơgru Y Thoá in uă ngan bơta mờng chài mờ sền go\ bơta chờ hờp tàm kơnhoàl ù tiah kal ke uă ngan do.

Nàng lơh gơs niam kơnòl mờ hìu bơsram dê jàu dilah mờ ờ kơ\ nùs den ngan là kal ke ngan. Tài bơh mè bèp kơnòm bơsram tàm do sùm lòt lơh broă ngài mờ ơm bi\c wơl tơn tàm sươn mìr.

Cèng kòn lòt jat bal bàr pe ngai, ùr pơgru pal lòt tơrgùm kơnòm bơsram hơ\ sồng kơnòm bơsram lòt bơsram, mờ pal lòt hòi jà uă ngan. Bòl glar den kung geh sơl bơta chờ hờp. Mè bèp kơnòm bơsram den pin dờn pơgru mờ làng bol tàm do là đềt mềr ngan.

Ală kơ nòm bơsram [òn Tu Thó tơryăng ngan lòt bơsram

Ờ mìng bơto sră ai ală kơnòm bơsram in, 4 nă pơgru tàm anih hìu bơsram [òn Tu Thó, xã Tê Xăng, kơnhoàl Tu Mơ Rông, càr Kon Tum gam cèng tai jơnau gi\t wa\ tus mờ rlau 100 hìu làng bol tàm [òn.

Tơnơ\ ală tu\ jiơ bơto tàm ơdu\, ală pơgru lòt tus tai mờ làng bol bal mờ làng bol tàm gùng lòt sơrlèt gan kal ke, jơgloh r[ah, bơta bơngơl gơla bơh ală broă ngan ngồn, bè: hòi jà làng bol ơm kis sàu sa kloh niam; bơto pơlam bơta chài tam phan, ròng phan; dơ\ ngui gi\t kơrhia gi\t kờp du\ tàm rài kis.

Kơnờm bơta kơ\ nùs hòi jà sùm bơh ală cau pơgru dê, làng bol [òn Tu Thó tu\ do ờ gam bơyai lơh tai ală dơ\ lơh chờ jo\ jòng tus dùl poh. Uă hìu làng bol neh tam geh kơphê tiah mrềt, ai sơntìl kòi pa cèng rê tam, tam geh tờm chi lơh sơnơm nàng geh tai priă jền…

Mờ bơta chờ hờp dờng ngan rlau jơh bơh ală pơgru tàm anih hìu bơsram [òn Tu Thó dê là kơnòm bơta kơ\ nùs hòi jà bơh khi dê, mờ tu\ do làng bol tàm [òn neh gi\t sền gròi uă rlau tus broă bơsram sră bơh oh kòn he dê.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến