VOV4.K’ho- Ơm jat kềng jơng koèl kơh Prenn, rềp gùng rơndeh dờng 20, mpồng mut tàm [òn dờng Dà Làc, [òn K’ Rèn (xã Hiệp An, kơnhoàl Ðức Trọng, càr Lâm Đồng) bơh làng bol kòn cau K’Ho dê lơngap lơngai tàm gùl tiah thòng geh glòm gùt dar bơh ală bơnơm dờng jơnhoa, bơnơm lơyah rềp bal, tềng đap mat là bơnơm Rwas. Ờ geh tung kơ`au, ờ geh bơta ờ niam mpồl bơtìan, ờ geh bơta bơngơl gơla, ờ deh uă kòn, ờ geh cau ờ lòt bơsram… là bơta niam ngan bơh sơn rờp tu\ tus mờ [òn K’Rèn.
K’Rèn bơh yau òr sơn đan mat tờm là Dơng Kriăng. Dơng jat dà K’ho dê là tiah ù dềt ring. Kriăng là chi kriăng. Yau òr, tiah do geh uă ngan chi kriăng, plai dềt, sa den sràt lơngồt plai nsrum. Den tàng bè hơ\, tiah ù dềt ring geh chi kriăng geh sơn đan mat là Dơng Kriăng. Bơh tơnơ\ nam 1975 mat hòi do geh đơs pleh wơl là K’Rèn. Tu\ do, supn biăp ala blàng sre lơh kòi, bùm, tơngời. Hìu đam rềp bal, rài kis niam chài ngăc ngar, rài kis bơh làng bol dê sùm hờm ram.
Jơh gùt thôn geh 210 hìu bơnhă, mờr 1.200 nă cau, bulah broă lơh tiah drà ur ar, ù tiah ngai sơlơ hăt hal, kòn bơnus ngai sơlơ uă, mơya [òn K’Rèn kung gam sơl gàr niam bơta niam bơne\ tơrgùm bal, tam klăc bal mpồl bơtìan kòn cau K’ ho lài do.
Jat ồng K’Đô (60 sơnam), Bí thư chi bộ kung là Kuang atbồ ban Mặt trận thôn K’Rèn đơs, uă nam do, làng bol lơh ngan tus bal mờ ală srơh tàm pơr lòng kờ` gơboh dà lơgar, tam klăc bal bơt bơtàu rài kis niam chài rơgơi, bơt bơtàu [òn lơgar pa.
Bơh nam 2001, làng bol lơh is tam gơl rơndap tap sèng chi tam bơh broă lơh kòi sre dùl kàl tus broă tam biăp kă bro. Cau yoan tam biăp lơi, lơh sa mbè lơi, làng bol kòn cau kung bơsram jat lơh bal sơl, tam bơkào lay ơn, tam blơn su\t, khoah Hà Lan mờ ală biăp ờ do ờ dă, ngui ală bơta gơguh jak khoa học kỹ thuật tàm broă lơh sa, tơnguh niam rài kis pah ngai, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah.
Ală hìu bơnhă lơh geh priă bơh 200 tus 300 tơlak priă tàm dùl nam ngai sơlơ uă, blơi uă phan ngui kas priă tàm hìu bơnhă. Priă lơh geh kờp bal tơl nă cau pơgap 33 tơlak priă dùl nă cau dùl nam. Tu\ do, jơh gùt thôn mìng gam 7 hìu bơnhă r[ah tài bơh ờ tơl ù lơh sa, uă oh kòn, geh cau gơbàn kòp kơn jơ\.

Ồng K’Đô pà g^t, tàm ù tiah niam bè do, lơh sa suơn sre công nghệ cao geh mut ngui. Dilah tryang tryồng lơh broă, bulah lòt lơh ơpah mờ ală cau lơh suơn kung geh 200 rơbô đong tàm dùl ngai. Bơdìh mờ ală hìu kuơ\ dờng niam sơlơ uă den kung gam wơl ală hìu mờ mpàn neh klàr mờ tu\ tơngai. Ờ geh hìu bơnhă lơi pal kong mờ rài kis ơm hìu sèt nhat dà mìu, jơh ală làng bol tàm [òn ndrờm geh ngui gùng che ồs đèng dà lơgar mờ dà sàng kloh ngui sa pah ngai.
Làng bol kòn cau K’ho tàm [òn K’Rèn jat jơi đah me, kòn ùr lòt lùp bau. Ală nam pa do, bơhìan sa phan kơ\t bau neh tơrmù. Jơnau bau gờ`, bau mờ cau pròc mhàm bal ờ gam geh tai. Ală broă lùp bau, broă tàm bồc tàm blàng ndrờm geh tềm pềr, niam chài ngac ngar. Ngui sa pah ngai kloh niam, ală bơta bơngơl gơla geh sang te\ jơh, jơh ală hìu bơnhă kơnòm să neh g^t wă broă deh dùh di kơrhia tàm hìu bơnhă, deh êt kòn nàng ròng siam niam.
Bal mờ bơta bơtàu tơnguh, làng bol sùm geh bơta g^t wă prap gàr bơta niam chài rơgơi kòn cau he dê. Thôn neh lơh geh mpồl dròng cing mồng mờ rlau 20 nă cau, geh cau kra bơto bơtê wơl, cau rơnàng kơnòm să tàm pơn jat bơsram geh nghệ nhân K’Phương (74 sơnam) lơh cau atbồ. Mpồl dròng cing mồng lơh sùm broă bơsram tàp, ràng tơlik tàm ală dơ\ chờ tàm [òn. 15 nam sùm [òn K’Rèn geh sùm sơn đan là thôn ngac ngar jak chài, tàm hơ\ geh uă hìu bơnhă pơn rơ jak ngan geh rài kis hờm ram, lơh sa jak, ròng oh kòn dờng pràn bơsram sră jơh gùng jơh dà bè hìu bơnhă ồng: K’Hoan, K’Rú, K’Sáu, K’Thương, K’Đô, Ka Phương...
Ồng K’Đô neh geh rlau 40 nam lơh broă [òn lơgar mờ lơh broă dà lơgar. Bơh tơnơ\ ngai dà lơgar tơrgùm dùl, tàm sơnam 19 ồng neh lơh kế toán hợp tác xã nông nghiệp, tơnơ\ hơ\ geh lơh ling klàng gàr [òn, sền gàr lơngap lơngai [òn lơgar, lơh kuang atbồ thôn, den hơ\ sồng lơh bí thư chi bộ. Jơh nùs jơh tồr mờ kơnòl broă, rềp mềr mờ làng bol, g^t jơh rài kis tơl hìu bơnhă tàm [òn, tơl nă cau, ồng geh làng bol pin dờn mờ ki ngàm.
Rài kis bơh làng bol kòn cau dê tam gơl sùm, gùng song gùng bơkang tàm thôn neh geh lơh bê tông jơh kloh mờ niam ngan, rài kis hờm ram neh tus mờ tơl hìu bơnhă, mơya ồng K’ Đô kung gam kơlôi sơnơng ờ suk ơm sơl. Gùng tờm lòt tàm thôn jòng 3 kơi sồ mut tàm tiah lơh sa ngài tus tàm bơnơm kung gam là gùng ù lu\. Ồng kơ\p kờ` geh gờ` lơh bê tông nàng làng bol in lòt rê buơn rlau. {làng sre lơh kòi bàr pe nam pa do sùm ngơr bam dà tàm kàl mìu, tài ală dà croh jo\ tơngai gơtìp bồr tơ\p mờ gơkòl dà, dà bơh bồ tô rê ờ than pơr dô. Ồng kơ\p kờ` dà lơgar sền gròi dong kờl toah wàs wơl dà croh, rcang sơn dră ngơr bam dà nàng làng bol in iang nùs lơh sa, tam phan tơnguh kàl lơh sa nàng bơtàu tơnguh broă lơh sa, bơt bơtàu [òn lơgar ngai sơlơ hờm ram mờ chờ hờp.
Cau mblàng K’ Hạnh
Viết bình luận