VOV4.K’ho-Ờ bài kờ` ko\ng mờ rài kis jơgloh r[ah, bi Mbon Ha Binh, ơm tàm thôn 1, xã tiah sar lơgar ngài Dà Long, kơnhoàl Dam Rong, càr Lâm Đồng neh lơh ngan sơrlèt gan kal ke, pơđì dà bơh tềng hơđăng bơnơm rê tuh tờm chi tam in. Ờ mìng lơh pas ai hìu bơnhă in lơm, mờ bi gam dong kờl làng bol tàm [òn lơgar bơh ală broă lơh geh kuơ ngan.

Lam bol a` lòt còp sươn kơphê hòn gơs niam ngan, bi Mbon Ha Binh, ơm tàm thôn 1, xã Dà Long, kơnhoàl Dam Rong, càr Lâm Đồng dê yal, bơta tam gơl tàm rài kis hìu bơnhă bi dê là bơh nam 1996 lơh jat gùng dà broă lơh cah hìu lơh sươn. Bi Mbon Ha Binh đơs bè do:

“Nam 1992 a` tơngơs hìu bơnhă, rê ơm kis bal mờ hìu bơnhă đah pơ ùr dê, tơngai hơ\ gùt nam sùm a` lòt tàm brê dờng jòi tòng brê mờ ală phan bơna bơh brê nàng rê tăc jòi priă sa…Bulah lòt tàm brê jòi phan tăc geh uă ngan sơl priă jền sơl mơya ờ geh mìr, ờ geh sươn.

Bơh nam 1996, tu\ gơnoar atbồ tiah do sền gròi dong kờl pà ù lơh sươn, pà chi sơntìl nàng tam, a` chờ hờp ngan. Tu\ gam pơnu a` neh lòt pik kơphê apah tàm Lâm Hà, a` kung lùp bơsram mờ geh làng bol bơto pơlam jơh nùs jơh tồr ngan, hời rơhời a` kung geh sơl dùl êt bơta mờng quèng rê wơl hờ [òn lơgar tờm . đòm jat tam kơphê tàm hìu bơnhă. Tus tu\ do, bulah rài kis, broă lơh sa hìu bơnhă dê ờ hềt pas sơm jơngkah jơngka` uă mơya pơndrờm mờ lài den neh gơ tam gơl uă ngan”.

Bi Mbon Ha Binh sơ`io tê tus tềng đah anih lơh dà gơ hòr is bơh tềng hơđang bơnơm 

Bàr pe nam lài, trồ tiah prang dờng soăt dà gơ aniai tus broă lơh kơphê. Bi Mbon Ha Binh kơlôi sơnơng: “~chi gơlơh broă lơi he kung kơldìng lơm tàm Đảng, tàm Dà lơgar taih? Broă dờng den ờ go\ đơs, broă dềt den he pal lơh is pơđơl pràn den là niam rlau”.

Kơlôi là lơh, bi neh bơcri mờr 20 tơlak priă blơi ding dà jòng 1.300 thơk pơđì dà bơh tềng hơđăng bơnơm tus tơn tàm hìu. Dà do geh tơl nàng ngui sa mờ tuh dà phan tam bơh hìu bơnhă bi dê mờ ală hìu oh mi gùt dar dê.

Bi Mbon Ha Binh gam klah ntê kơphê

Bi Mbon Ha Binh, pà gi\t:

“Ưn ngài Đảng, Dà lơgar neh lơh dà tus tàm thôn, mơya dà ờ tơl ai jơnau kờ` ngui ngan ngồn bơh làng bol dê. Kàl prang den lo\ sre làng bol dê ờ tơl dà. Bè hơ\ den tàng a` neh tă is priă jền nàng blơi ding dà, pơđì dà bơh tềng hơđang bơnơm rê tus tơn tàm hìu. Dà do a` neh ngui rlau 3 nam do.

Tu\ do, a` ờ gam ngòt tai jơnau ờ tơl dà pah tu\ tus kàl prang. Bơdìh hơ\ tai, a` kung tàm pà dà ai mờr jơ\t hìu bơnhă làng bol oh mi gùt dar in ngui bal nàng làng bol ờ duh pal kơlôi rơcang tai jơnau ờ tơl dà ngui sa kung bè tuh dà phan tam in…”

Làng bol ơm tàm thôn 1, xã Dà Long chờ hờp ngan bè bi Mbon Ha Binh. Bi là krơh niam khin kơlôi khin lơh, jòi sơnơng is mờ sơrlèt gan kal ke bơh bơta pràn jak is să tờm dê. Ồng Mbon Ha Siết, Bí thư Chi bộ thôn 1, đơs bè do:

“Bi Ha Binh là dùl nă làng bol geh bơta gi\t wa\ ngan tàm broă lơh sa, lơh jat gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar dê. Bi neh tă is priă jền he dê nàng lơh dà gơ hòr is, jun dà bơh tềng hơđang bơnơm rê tus tơn tàm sươn hìu nàng drơng tàm broă ngui sa kung bè tuh dà phan tam in mờ dong ală hìu làng bol gùt dar.

Lơh sa hìu bơnhă bi dê tơl ngui tơl sa ngan, hìu bơnhă tàm kờ` gơboh ngan, oh kòn bơsram niam, làng bol tàm thôn cau lơi kung sền bi là dùl nă cau lam lài là krơh niam pơnrơ sơrlèt gan kal ke lơh ngan brồ guh lơh pas dipal”.

Bi Mbon K’Yong chờ hờp ngan tu\ yal bè bi Mbon Ha Binh, cau gơ\p [òn jak tàm broă lơh sa mơkung geh nùs nhơm niam ngan do:

“Ưn ngài bi hơ\ neh geh bơta gi\t wa\ lơh is dà bơh tềng hơđang bơnơm rê tus tơn tàm hìu, dong bol a` geh tơl dà ngui sa pah tu\ kàl prang tus. Bol a` ờ duh pal kơ\p kơnờm uă ir tai tàm bơta bơcri priă jền bơh Dà lơgar dê tai. Bi hơ\ kung jơh nùs ngan dong kờl ală hìu bơnhă kal ke, bè dong priă jền lơh sa ờ sa priă cồng, bơto pơlam tàm broă lơh sa…”

Bi Mbon  K’Yong đơ dà ngui tàm rài kis pah ngai

Krơh àng tàm lơh broă lơh sa bơh bi Mbon Ha Binh dê neh pơgồp bơnah bal mờ tiah do gờ` lơh geh broă sồ 13 bè lam lơh sa tàm broă lơh bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. Ồng Liêng Hót Ha Krong, Chủ tịch Hội Nông dân xã Dà Long, kơnhoàl Dam Rong, càr Lâm Đồng pà gi\t:

“Xã neh dong kờl ai hìu bơnhă bi Ha Binh in càn priă ờ sa priă cồng uă, tus bal bơsram ală ơdu\ pơlam lơh sa jak chài. Bi là dùl krơh àng tàm thôn 1 do, a` kơ\p kờ` ală cau bè bi geh sơlơ gơ rề uă tus jơh gùt xã, gi\t tam gơl bơta kơlôi, broă lơh, lơh jat gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar dê, lơh ngan đòm jat bơta jak chài pa tàm broă lơh sa, mờ tàm do là lơh kòi mờ kơphê nàng cèng wơl priă jền uă bơh lơh sa. Bơh hơ\ geh dong xã gờ` lơh geh jơh ală broă bơ\t bơtàu [òn lơgar pa…”.

Tàm xã tiah sar lơgar ngài Dà Long, ală hìu bơnhă gi\t tam gơl bơta kơlôi sơnơng, broă lơh bè bi Mbon Ha Binh ờ hềt uă. Kơ\p kờ` ngan làng bol đòm jat krơh bi Mbon Ha Binh dê, lơh ngan pơđơl pràn sơrlèt gan is tàm rài kis, ờ go\ di kơ\p kơnờm, kơldìng uă ir tàm dà lơgar!     

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến