VOV4.K’ho – Tàm xã Tân Thành, kơnhoàl Krông Nô neh geh 2 ơdu\ bơto sră làng bol kòn cau Dao ntrờn mut ơm kis tàm càr Daknông in. Ơdu\ bơsram dong ală cau mè, cau bèp geh jat bơta kơp kờ` bơsram sră, bu\lah khi ờ hềt dùl dơ\ geh tus hìu bơsram:
Bàr ơdu\ bơsram sră ai cau ờ git sră in tàm xã Tân Thành geh lơh tàm 2 hìu bơsram bơh hìu bơsram kấp 1 Nguyễn Bá Ngọc dê tàm 2 [òn Dak Na mờ Dak Ri, xã Tân Thành, mờ rlau 50 nă cau bơsram là cau Dao tus bal bơsram. Ơdu\ bơsram geh sơn đờm pơgap 1 nhai do, mờ 6 [ùi bơsram tàm 1 poh.
Cau bơsram kơnòm să ngan rlau jơh bơh 2 ơdu\ do dê kung neh 25 sơnam, uă cau bơsram ndai neh lơh ồng, lơh mò. Khi là oh mi tờm, ală ùr bơklau, tu\ do kờ` ngan bơsram tàp đòk bè ală kơnòm bơsram mẫu giáo.
Bi Triệu Mùi Mui, 27 sơnam, là cau bơsram kơnòm să ngan rlau jơh ơdu\ bơsram tàm hìu bơsram Dak Ri yal, lài do, hìu bơnhă bi kal ke bè lơh sa, hìu bơnhă den geh gal oh mi tai, là bi tơnhua, Mùi Mui pal lòt lơh broă nàng dong hìu bơnhă, den tàng ờ geh lòt bơsram. Tu\ do, rài kis neh ờ huan kal ke tai, bi neh bau mờ geh 2 nă kòn dềt, bơta kơp kờ` geh tus hìu bơsram sùm gơ ơm tàm nùs. Kơnờm ngac ngar mờ tryang trỳông bơsram sră, den tàng jơnau git wă bơh cau pơgru bơto bơtê bi git mhar ngan, geh ală cau pơgru đơs là cau bơsram jak ngan rlau jơh tàm ơdu\. Bi yal: “He bơsram den he git sră, tơnơ\ do he lòt drà den pơn yơu dùl nơm ba`, 1 nơm kèu neh jơh tơngai geh ngui den he ờ blơi tai, git sră den tơnơ\ do geh uă ngan bơta [uơn. Pơn yơu oh kòn he dê gam lòt bơsram mờ rê tàm hìu mè bèp ờ git sră, dùl nơm akhar kung ờ git sơl, den he ờ gơtùi dong bơto bơtê kòn in dùl êt lơi. Den tàng, tu\ he lòt bơsram den kòn a` dê bơsram ơdu\ 1 halà mầm non, mờ he git sră den he kung bơto đau kòn he in, den a` go\ broă lòt bơsram bè do là niam ngan.”
Ùr pơgru Triệu Thị Mùi, cau bơto ơdu\ bơsram sră tàm hìu bơsram [òn Dak Ri pà git, ơdu\ bơsram sră ndrờm là cau lơh broă, den tàng broă rơndap tu\ tơngai nàng bơsram gơtìp uă ngan kal ke. Ngan là ală tu\ trồ mìu, geh cau pal sơr lèt gan rlau 10 kơi sồ nàng tus hìu bơsram. Mơya tu\ neh tus hìu bơsram, tơl nă cau ndrờm tryang trỳông bơsram sră, lơh jat jơnau sồr ơdu\ bơsram dê niam ngan: “Dùl bơta tam gơl geh đơs niam ngan rlau jơh hơ\ là jơnau git wă, tu\ sơn rờp cau bơsram pa mut bơsram den a` mìng sơnơng là lòt sền khi bơsram bè lơi lơm, ai tu\ khi neh bơsram den hơ\ sồng khi sền go\ là, bơta do he ờ hềt git, he pal lòt bơsram tai, bu\lah ờ ru mơya khi kung lời tu\ jiơ nàng lòt bơsram. Kung ưn ngài ngan hìu bơsram, neh dong kờl bè đèng, quạt, cơldu\ bơsram ai cau bơsram mờ pơgru in geh bơta nàng bơto bơtê mờ bơsram [uơn ngan.”
Klau pơgru Vi Văn Thông, neh geh mờr 20 nam bơto bơtê tàm hìu bơsram [òn Dak Na yal, klo ngai, ală cau pơgru bơto kơnòm bơsram in, ai trồ mang den bơto mè bèp ală oh in. Bu\lah chài đơs dà kòn cau Dao, mơya pơgru Thông kung gơtìp uă ngan kal ke tàm broă bơto bơtê. Gơwèt mờ kơnòm bơsram den [uơn git, [uơn tơngkah, ai bơto cau bơsram bơh ơdu\ bơsram sră dê den hơ\ là dùl bơta lòng. Uă cau neh dờng sơnam, bơta bàs sìl uă, dilah ờ git broă lam sồr mờ ờ wă dà đơs den kal ke ngan nàng bơto bơtê. Pơgru Vi Văn Thông yal: “A` kung kơp kờ` làng bol in git sră lơm, uă tu\ ờ git sră den kal ke ngan, ngan là tu\ tus xã nàng lơh sră khai sinh kòn sau in, uă cau ờ git sră lòt càn priă ngân hàng den geh uă ngân hàng ờ ai càn. Bơta kal ke bơh ơdu\ bơsram sră do dê là khi lòt lơh broă neh bòl, uă tu\ ờ lòt bơsram den ờ git jơnau bơto bơtê, ờ geh bơsram dùl akhar lơi hơ\ là kal ke ngan, he kung ờ gơtùi bơto wơl.”
Ồng Nguyễn Văn Chung, Hiệu trưởng hìu bơsram kấp 1 Nguyễn Bá Ngọc, xã Tân Thành, kơnhoàl Krông Nô, càr Daknông pà git, hìu bơsram geh 20 nă kuang bàng, cau lơh broă, pơgru. Lơh jat broă pờ ơdu\ bơto sră jat jơnau đơng lam bơh UBND kơnhoàl Krông Nô dê, bal mờ bơta sền gròi, dong kờl bơh gơnoar atbồ xã dê, Mpồl đơng lam hìu bơsram neh bơt bơtàu broă rơndap lơh, sồr cau pơgru dipal nàng bơto ală cau tàm ơdu\ bơsram sră tàm ală hìu bơsram in. Do là nam sơn rờp hìu bơsram kấp 1 Nguyễn Bá Ngọc pờ ơdu\ bơto sră. Jat jơnau đơs bơh sơn rờp, ală ơdu\ bơsram gàr niam ală bơta bè bơto bơtê mờ bơsram, cau pơgrub al mờ ală cau bơsram ndrờm jơh nùs, git kơlôi rơcang is. Tus tu\ do, ờ hềt geh cau lơi sang bơsram. Ồng pà git: “Kơp kờ` dut ndơl bơh hìu bơsram dê là jơh ală cau tus bal bơsram ndrờm git sền sră, git cih, git kờp du\, pơgồp bal jơnau git wă nàng bơt bơtàu lơh sa tơl hìu bơnhă, git kơlôi rơcang rài kis hìu bơnhă in. Hìu bơsram kung sồr ală cau pơgru bơto bơtê in là bơdĩh mờ bơto jơnau git wă den kung pal pơgồp bal mblàng yal ală broă lơh bè rơcang sơndră bau gờ`, bơto bơtê adat boh lam. Ală cau pơgru chài đơs dà kòn cau Dao bè pơgru Thông den pơgru geh pơgồp bal đah dà kòn cau Dao mờ dà yoan nàng khi in git loh rlau tai.”
Bu\lah rài kis gam uă kal ke, cồng nha bơh broă bơto sră kung ờ hềt go\ mơ, mơya geh là bơta pơn jờng nàng dong làng bol lik klàs bơh bơta r[ah, sang sơbì bơhìan ờ niam, geh jơnau git wă tàm mpồl bơtìan nàng bơh hơ\ ngui tàm broă lơh sa, brồ guh bơtàu tơnguh lơh sa.
Cau mblàng K’Duẩn
Viết bình luận