Bulah ơm kis tàm tiah ngài ngan mờ tiah tờm kơnhoàl Kon Plông, càr Kontum mơya nùs nhơm sa tềp kung neh gơ rê tus mờ 59 hìu bơnhă làng bol [òn Đăk Tăng, xã Đăk Tăng. Sơlơ mờr tus ngai sa tềp bơhiàn Mậu Tuất, làng bol tàm [òn sơrbac mhar pơs wàs kloh niam gùng [òn, [làng hìu, bơkah niam wơl hìu đam.
Tàm ală hìu rơng ală drăp tơrnờm neh rơcang lài. Bal mờ lơh jơh broă lơh tàm sươn mìr, làng bol kung blơi phan, rơcang ală phan sa pal geh ai hìu bơnhă in. Bi A Hương, ơm tàm [òn Đăk Tăng, pà gi\t:
Nam yau neh mờr lồc, sơnam pa rơcang tus, hìu bơnhă a` kung bè làng bol tàm [òn Đăk Tăng cau lơi kung jal mhar rơcang wa\ rò sơnam pa sa tềp. Rơcanng lài ngan là hìu lơi kung pal geh klơm mbar kơnâm. Kờ` geh biăp piang bơkah he pal rơcang lài ding piang prồ. Hìu cau lơi kung ai klau pơnu lòt tàm brê nàng jòi ală ding gleh dờng jòng mờ niam. Hơ\ sồng rơcang lài phan sa.
Hìu lơi kung geh lơm iar ada sur. Hìu bơnhă lơi pas sơm den rơcang lài sur, hìu cau lơi ờ geh den rơcang lài iar, ada. Nam do kung ndrờm bè ală nam sơl, hìu bơnhă geh phan bơna den bơyai lơh `ô sa dờng, hìu bơnhă lơi gam kal ke den kung rơcang sơl ală biăp piang ờs mờng nàng yờ sa jà gơ\p bơyô sa tàm ngai sa tềp, bè bang brê, bơsềt brê, gòl. Jat Đảng, jat Dà lơgar bal mờ gùt lơgar rơcang wa\ rò sơnam pa sa tềp, chờ hờp ngan!
Bal mờ làng bol gùt lơgar, làng bol kòn cau Bơnhàr kis tàm [òn Đe Roh, xã Lơ Pang, kơnhoàl Mang Yang, càr Gia Lai kung gam rơcang satềp wă rò nam pa. nam pa do, trồ tiah niam, làng bol lơh sa tam ală bơta phan tam bè kơphe, tiêu, bùm blàng, tơngời, kòi ndrờm geh cồng nha uă. Den tàng, broă wă rò nam pa satềp geh tai bơta chờ hờp mờ hờm ram. Ồng Blư\k, Bí thư Chi bộ [òn Đe Roh đơs:
-Lài mờ satềp, ală hìu ndrờm neh rơcang drăp tơrnờm, blơi tơl phan sa, dà hùc kờ` jà bal `ô sa, tam pà bal bơta chờ, đơs crih tamya wă rò nam pa. Mơya lài ngan bol a` mờng bơyai lơh satềp bal mờ [òn lơgar, bơyai lơh tàm 1 ngai lài mờ satềp, mờ di pơgăp 20 dră tơrnờm, phan sa den geh tơl ai jơh ală [òn in chờ, tơnguh bơtàu lơh sa, pơlòng bal lơh broă sa, lơh ngan bơ\t bơtàu [òn lơgar, làng bol pas gơs, dà lơgar pràn kơl dang.
Mè Lyna, ơm tàm [òn Brah, xã Cư\ Dliê Mnông, kơnhòal Cư\ Mgar, càr Daklak kung gam ờ ru ngan mờ broă lơh rơcang ai ngai sa tềp in. Jat mè Lyna yal, nàng tơngac sơnam yau, mờ wa\ rò sơnam pa mờr tus, broă pơs wàs rơndăp tăp sèng hìu đam là dùl broă lơh ờ gơtùi ờ lơh bơh hìu bơnhă dê. Nam do, hìu bơnhă rơcang wa\ rò sơnam pa sa tềp tềm pềr, mờ kơ\p kờ` jơh tơl nă cau să jan sùm pràn kơldang mờ chờ hờp chờ hờn tàm nam pa.
Hìu bơnhă a` gam rơcang wa\ rò sơnam pa sa Tềp bơhiàn nam 2018. Hìu bơnhă a` geh klơm mbar sa tềp ai hìu bơnhă in. Hìu bơnhă a` kung kal ke sơl den tàng wa\ rò sơnam pa sa tềp tàm nùs nhơm tềm pềr gơ jat rài kis hìu bơnhă dê. Ùr bơklau a` kung rơcang blơi àu mpha pa ai kòn in.
Tàm ală dơ\ yờ să wa\ rò năc, jơi nòi gơ\p să lòt còp hìu bơnhă tàm ngai sa tềp den hìu bơnhă a` kung neh rơcang lài sur, iar, biăp plai chi tàm hìu. Hìu bơnhă a` kung ờ go\ lòt nhơl ngài sơl, mờ digơlan ơm tàm hìu sa tềp mờ jơi nòi, hìu bơnhă, kơ\p kờ` cau lơi cau hơ\ ndrờm chờ hờp tàm sơnam pa.
Rơcang satềp, wă rò nam pa hìu nhă bi bèp Thua, kis tàm [òn Ol, xã Dak Drô, kơnhoàl Krông Nô, càr Dak Nông neh blơi tơl uă phan ngui pa tàm hìu. Bi kơ\p kờ`, nam pa ală broă geh tơl niam kờ` rài kis geh ring niam rơlao:
-Nam 2018 kơ\p kờ` là trồ tiah geh mìu nhàc niam rơlao jờ` tơngời, cao su, kơphe geh hòn gơs niam, rài kis làng bol geh ring niam rơlao. Satềp tus den hìu nhă geh blơi plah pa, blơi ti vi pa. satềp tìp măt oh mi, jơi nòi, làng bol `ô sa bal hờm ram mờ gơboh gơbài.
Bơta ù tiah, trồ tiah niam, uă ngan làng bol kòn cau K’ho he tàm thôn Klong, xã Hiệp An, kơnhoàl Đức Trọng, càr Lâm Đồng ndrờm kis mờ broă tam biăp mờ bơkàu jat broă lơh sa sươn sre công nghệ cao.
Ồng K’Rốt, Kuang atbồ mpồl lơh broă mặt trận thôn Klong pà gi\t, nam lài kơnờm rơcang lài lơh bal mờ ală mpồl blơi phan bơna den tàng priă geh bơh lơh sa bơh làng bol dê geh tơnguh tai, rài kis ngai sơlơ tơl ngui tơl sa. Hìu cau lơi kung klơm lơm mbar, blơi ală phan sa pal geh nàng sa chờ hờp tàm 3 ngai sa tềp. Ồng K’Rốt đơs bè do:
Làng bol kòn cau đòm jat oh mi cau yoan tam biăp, bơkàu, ngan là kàl tam bơkàu sa tềp, den tàng rài kis phan bơna ngai sơlơ jơngkah jơngka` rlau, geh phan sa phan prăp pềr. Làng bol kòn cau kung sa tềp ndrờm bè oh mi cau yoan sơl, sa tềp bal chờ hờp mờ tam klac bal.
Lơ Pang là xã kal ke ngan kơnhoàl Mang Yang, càr Gia Lai dê. Mờr 100% tàm khà rơlao 1 rơbô hìu làng bol tàm xã do là kòn cau Bơnhàr. Jăt ồng Đinh Búi, Chủ tịch UBND xã Lơ Pang yal, nam 2018, gơnoar atbồ bal mờ làng bol xã Lơ Pang lơh ngan bơ\t bơtàu rài kis hờm ram, broă lơh sa geh tơnguh bơtàu. Di tàm satềp do, xã drơng satềp làng bol in, tàm hơ\ uă ngan là ală hìu geh sră dong kờl bơh dà lơgar, hìu rơ[ah mờ nùs nhơm geh tơl phan satềp ai làng bol in chờ hờp mờ hờm ram:
-Xã bol a` den geh 8 [òn. Rơcang satềp den làng bol chờ hờp ngan, neh rơcang tơl phan sa, phan ngui kờ` satềp. Bè ală hìu geh sră dong kờl bơh dà lơgar, hìu rơ[ah den geh sền gròi bơh Đảng, Dà lơgar, mìng is xã bol a` neh geh sền wơl khà măt kờ` pơyoa tus anih lơh broă tàm kơnhoàl kờ` dong kờl làng bol satềp.
Bol a` lơh ngan lơh niam jăt jơnau đơng lam bơh UBND kơnhoàl dê. Satềp tus den bol a` kung bơyai lơh còp să làng bol, tàm hơ\ uă ngan là ală hìu geh sră dong kờl bơh dà lơgar, làng bol ală [òn jơnau chờ gờm satềp pràn kơl dang, gơboh gơbài, nam pa geh cồng nha niam.
Lơh jat broă lơh sền gròi sa tềp bơhiàn ai đoàn viên, công nhân viên chức cau lơh broă in, Liên đoàn Lao động càr Daklak gam jơh nùs lơh ală broă lơh tàm ală kơnă công đoàn. Ồng Trần Tuấn Anh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động càr Daklak, đơs:
Sa tềp bơtòm tơrgùm tàm Tiah công nghiệp Hoà Phú hòi jà pơgăp rlau 300 nă công nhân, cau lơh broă tus bal tàm ală broă lơh sền swì broă lơh sền gròi sa tềp ai đoàn viên cau lơh broă in nam 2017, công nhân cau lơh broă tìp mat mờ pà phan ai cau lơh broă in.
Gơnoar atbồ ală tiah neh lơh jăt uă broă dong kờl kờ` làng bol wă rò nam pa satềp hờm ram, geh tơl. Sơlèt mờ ală kal ke bè rềs àr bơh trồ tiah, làng bol tam ală bơta phan bè kơphe, tiêu, tơngời, kòi ndrờm geh cồng nha uă den tàng satềp sơlơ hờm ram rơlao. Làng bol kis tàm [òn ală càr Tây Nguyên gam sền gròi bal tus mờ broă tơnguh bơtàu nhơl chờ:
Kơnờm mờ tơriang tơriồng tàm broă lơh sa, hìu nhă bi Rơ Chăm Ty nam pa do neh lơh hìu niam ngan tàm [òn Bêt-Tel, xã Ia Roong, kơnhoàl Cư\ Pưh, càr Gia Lai dê. Wă rò nam pa satềp 2018, bi Rơ Chăm Ty mờ cau tàm hìu nhă tòm neh pơs wàs kloh niam hìu đam, suơn rơbòng mờ rơndăp ală broă tàm suơn tàm mìr kờ` chờ hờp wă rò nam pa satềp:
-Nam pa, hìu nhă a` rơcang ờ uă phan, geh tơl phan den he peh sur, di lah ờ den he tru\ phan lơi hơ\ kờ` wă rò oh mi jơi nòi tus. Bơdìh hơ\ tai, hìu nhă a` mờ ờ ù8 hìu nhă ndai bơyai lòt nhơl tàm `rùh, ha là tàm 1 tiah lơi nhơl chờ tàm càr do.
Bi Rah Lan H’Punh, ơm tàm thị trấn Chư\ Ty, kơnhòal Đức Cơ, càr Gialai neh geh broă rơndăp lơh nhơl tàm dơ\ sa tềp, lam ală kòn lòt nhơl tàm ală tiah tềl lời wơl kah yau Chư\ Bồ, xã Ia Kla, kung tàm kơnhoàl do sơl.
Bi kơ\p kờ` ală oh kòn he dê gi\t geh bơta kuơ kah yau kuơmàng bơh tam lơh pha lin Chư\ Bồ gơ wèt mờ dơ\ tam lơh tơngklàs Tây Nguyên, tơngklàs jơh gùt ù tiah đah jum, tơrgùm dùl dà lơgar nam 1975, nàng gi\t sền dờng màng, ki ngàm, kờ` gơboh mờ bơ\t bơtàu rài kis niam bơne\ rlau:
Sa tềp do, a` mờ hìu bơnhă lòt còp tiah tềl kah yau Chư\ Bồ. A` kờ` yal mờ gơ\p bơyô tiah rềp tiah ngài in bè tiah tềl kah yau neh gơ jat bal mờ tam lơh pha lin bơh Sư đoàn 320, Quân đoàn 3 dê tàm dơ\ tam lơh mờ bol sò tơm Mỹ dong klàs dà lơgar.
Tiah tềl kah yau hơ\ geh tơr`ang lu\, hìu tơr`ang. Tàm do neh cih tềl tam lơh pha lin kuơmàng bơh mpồl ling he dê, kờ` tơngklàs tiah tam lơh đah jum mat tơngai mu\t, pờ gùng ai ală dơ\ tam lơh pha lin tơnơ\ hơ\ nàng tam lơh pha lin tơngklàs jơh ù tiah Tây Nguyên. A` kơ\p kờ` làng bol gi\t loh làng bè bơta kuơ kah yau bơh dơ\ tam lơh dê tàm Chư\ Bồ do.
Bơdìh mờ broă lơh sa suơn sre, làng bol kòn cau Mnông kis tàm [òn Jun, thị trấn Liên Sơn, kơnhoàl Lăk, càr Dak Lak gam g^t tàm broă bơyai lơh nhơl chờ [òn lơgar kờ` tơnguh bơtàu broă lơh sa.
Ală hìu jòng, ală plung bal mờ mpồl rơwas ròng neh geh rài kis gơguh ngan tus mờ làng bol kung bè pơgồp bal tàm broă yal bơhiàn chài rơgơi kòn cau Mnông dê. Wă rò nam pa Mậu Tuất, làng bol kis tàm [òn Jun sùm pờ mpồng, dròng cing hòi jà năc tus. Ồng Y Tlap Buôn Dap, atbồ [òn Jun pà g^t:
-Tàm [òn a` nam 2017 rài kis làng bol neh tơl ngui tơl sa rơlao mờ nam lài tài neh geh Đảng, Dà lơgar sền gròi bơcri priă lơh rơbòng dà kờ` geh dà lơh sre, dong kờl phơng sih tàm broă lơh sre den tàng làng bol iang nùs ngan tàm broă lơh sa.
Satềp nam do, ơruh pơnu tàm [òn dròng cing kờ` drơng cau năc nhơl chờ kờ` cau năc tus tàm [òn geh gal rơlao. Nam tus a` kơ\p kờ` làng bol tam klăc bal mờ broă lơh sa geh tơnguh bơtàu rơlao, rài kis niam rơlao mờ nam yau, lơh gơs phan lơi tăc kung yòm.
Cau cih mờ yal tơng^t ndong Brawl – Lơmu K’ Yến
Viết bình luận