Pơnyờ sa\ sap đơs kòn cau tàm anih pờ tơlik jơnau đơs dà lơgar
Thứ bảy, 00:00, 01/12/2018

            VOV4.K’ho - Lơh gơs 6 tàm 12  jơnau đơs mờ dà kòn cau, anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên la mpồl lam lài bơh Anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam mut lơh broa\ lơh mblàng lam mờ Đảng Dà lơgar jào pờ tơlik tàm gah jơnau đơs dà kòn cau bơh jơnau đơs Việt Nam (VOV4). Rlau 25 nam crơng gơs, bơtàu tơngguh, ala\ jơnau đơs mờ dà kòn cau VOV Tây Nguyên ờ mìng la cau bơyô đềt mềr, la bơta pơnyờ sa\ ngan bơh làng bol tàm ala\ [òn làng, mờ gam  pơ gồp bal geh cồng nha tàm broa\ lơh sền gàr bơtàu tơngguh bơhìan  niam chài niam ngan bơh Tây Nguyên.

          Pơnyờ sa\ sap đơs Việt Nam

             Pơgap mờ do 25 nam, ngai 1/7/1993, sap đơs bơh cau Rơđê geh đơs loh ngan  tàm gah pờ tơlik jơnau đơs anih jơnau đơs Việt Nam.  Bềng  bơta gơ lơh ờ git ngan mờ pơnyờ sa\ ngan, dơ\ sơnrờp làng bol kòn cau Rơđê tàm Tây Nguyên geh git wa\ tus mờ jơnau yal tơnggit làm tiah mờ sap đơs kòn cau he dê.  Bi Y Khem Niê cau sền jơnau đơs dà Rơđê yal wơl bơta chờ tàm ala\ ngai sơnrờp mut lơh jơnau đơs:

             He đơs ala\ jơnau yal tơnggit tàm lơgar, dunia,  tus tu\ geh tam tìp tàm [òn làng den khi hơ\ sồng lùp lap,  nđan la ala\ oh mi tus Iraq, tus ala\ tiah hơ\ mờ geh jơnau yal tơnggit.  Tu\ hơ\ a` hơ\ sồng đơs yal mờ khi la tơngguh me jơnau tơnggit bơh dà yoan, hơ\ sồng he mblàng wơl mờ mờ dà kòn cau he nàng làng bol he in git.

            Pơnjat tai ala\ cồng nha bơh jơnau đơs pờ tơlik mờ dà kòn cau Rơđê, tòm dùl nơm tơnơ\,  ngai 1/7/1994, anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam pờ tơlik jơnau đơs dà kòn cau Jarai. Cau kòn cau tàm Tây Nguyên bềng bơta pin dờ` mờ pơnyờ sa\ ngan tu\ sap đơs kòn cau he dê geh  klo ntas tàm gah pờ tơlik jơnau đơs dà lơgar. Ồng Kpa\ Simon, Phó kuang atbồ anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên kah wơl, dùl àng drim nhai mìu nam 1994, Anih lơh broa\ nisơna wa\ geh dùl na\ cau nac, ồng Rơ Chom Y Yơnh, coh  rơndeh coh rlau 100 kơi sồ bơh xã Ea H’ Leo, kơnhoàl Ea H’ Leo, càr Dak Lak tus ưn ngài:

            Tu\ hơ\, ồng  hơ\ tus mờ đơs la: ‘’A` chờ hờp ngan, a` pơnyờ sa\ ngan tu\ kloh iat geh 2 dà đơs kòn cau Rơđê mờ Jarai tàm anih pờ tơlik jơnau đơs Việt Nam. Hơ\ sồng a` rê geh mblàng yal tơl cau in git lơh broa\ lơi den lơh, pal iat dà đơs kòn cau bơh anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam’’.

             Bơh dùl  jơnau đơs mờ dà kòn cau Rơđê, broa\ lơh pờ tơlik jơnau đơs kòn cau Tây Nguyên bơh anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam sùm geh pờ ơnàng, bơtàu tơngguh. Nam 1994,  jơnau đơs kòn cau Jarai geh lơh. Pơnjat  hơ\ tai la jơnau đơs bơh ala\  kòn cau Bahnar (1995), jơnau đơs cau Sêdang (1998), jơnau đơs cau K’ho (2001) mờ jơnau đơs mờ dà kòn cau M’nông geh lơh nam 2006.

            Bơh tềng  tu\ jiơ pờ tơlik mìng geh 30 phút tàm dùl ngai, tus tu\ do VOV Tây Nguyên neh mut lơh pờ tơlik jơnau đơs dà kòn cau sùm bơh 5 jiơ drim tus 10 jiơ mơ gùl mang pah ngai tàm bang SW 6.020Khz, bang FM 90,5MHz. VOV Tây Nguyên la mpồl lam bồ lài bơh Anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam mut lơh 6 tàm 12   dà đơs kòn cau pờ  tơlik tàm gah  jơnau đơs dà kòn cau bơh jơnau đơs Việt Nam VOV4.

          Cau bơyô rềp mềr  ngan bơh làng bol Tây Nguyên

            Bal mờ broa\ tơngguh tu\ jiơ pờ tơlik jơnau đơs, tơnggu me ala\  jơnau đơs mờ dà kòn cau kung slơ ngai slơ geh lơh jrô ơnàng rlau, di pal bơta kờ` jơnau yal tơnggit slơ  jơnhua bơh bơyô iat rơzô. Tu\ do, bal mờ 2 jơnau yal tơnggit tàm lơgar mờ dunia geh lơh sùm pah ngai, jơnau đơs gam geh ala\ jơnau geh tơnggu me:  Quốc hội mờ cau te\ khà, Lòt bal mờ cau lơh broa\ sa,  Pràn kơldang sa\ ja` ala\ cau in, {òn lơgar pa,  Bơta niam chài rgơi ala\ kòn cau Tây Nguyên, Bơta niam chài chài rgơi lồi poh,… geh yal jơh tơl làm rài kis chính trị, lơh sa,  chài rgơi mpồl bơtìan bơh tàm Tây Nguyên mờ ala\ bơta mpờl go\ ngan bơh tàm lơgar mờ tàm dunia.

            Ala\ jơnau đơs kung geh lơh rềp mềr mờ làng bol kòn cau. Broa\ mblàng yal ala\ chính sách bơh Đảng, adat boh lam Dà lơgar geh mut lơh gơ hòi gơ jà rlau mờ ala\ pơnyơu niam ngan bơh mùl màl bơh tàm làng bòn Tây Nguyên, bơh ala\ cau niam, broa\ niam, kòn bơnus mùl màl mờ đơs mờ dà đơs rềp mềr bơh làng bol he dê.

            Ala\ jơnau tơnggit geh pơlam bè kỹ thuật lơh broa\ sa, dong pơlam sền gàr pràn  kơdang sa\ ja`… geh mut lơh bươn wa\,  đềt mềr mờ mùl màl rài kis bơh làng bol, mờ geh bơta  tus bal bơh ala\ cau  jak. Bè jơnau đơs ‘’Lòt bal mờ cau lơh broa\ sa dê’’,  tu\ tơngai do gam yal ala\ jơnau git wa\ dong làng bol tơnhàu,  is,  sền prap gàr kơphe nàng kơphe niam. Hala tàm tơngai rềp do, tàm Tây Nguyên gơbàn ua\ ngan kòp jơng tê bơr, kòp sởi, kòp bạch hầu. Hơ\ kung la tơnggu me sùm geh đơs bơh ala\ jơnau yal tơnggit, mơ kung geh mblàng  jrô ơnàng, dong pơlam pràn sa\ ja`, rcang sơndra\ ala\ kòp gơtờp tàm  jơnau đơs Pràn kơldang sa\ ja` ala\ cau in, mờ bơta  bơto pơlam nền nòn ngan bơh ala\ cau kuanng lơh sơnơm càr Dak Lak.

            Jơnau đơs pờ tơlik mờ dà kòn cau bơh VOV Tây Nguyên neh gơ gơs la cau bơyô rềp mềr mờ làng bol hờ [òn rềp [òn ngài. Bi A Điêt, cau Sêdang kis tàm xã Ea Yiêng, kơnhoàl Krông Pach, càr Dak Lak ai git:

            Ua\ cau kra den khi iat rơzio mờ dà yoan den khi ờ wa\ jơh bơh ờ ua\ akhar, den tàng bơh tu\ geh jơnau đơs mờ dà kòn cau a` go\  khi iat rơziô wa\ rlau. Jơnau đơs dà kòn cau Sêdang tơngai do neh dong làng bol wa\ git ala\ jơnau yal tơnggit tàm lơgar, dunia, yal tơnggit ua\ ngan  broa\ lơh sa, broa\ lơh sền gàr mờ chồl guh bơhìan kòn cau, ala\ chính sách, adat boh lam mờ dà lơgar mờ ala\ bơta mpồl bơtìan. A` dan ưn ngài anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam neh geh jơnau đơs mờ dà kòn cau Sêdang.

            Bal mờ ala\ jơnau yal tơnggit mpồl bơtìan, VOV4 Tây Nguyên  gam sền kuơ ngan lơh di bơta kờ` gah  chài rgơi, niam chài  lơh rài bồ tơngoh bơh làng bol. Pah nam, VOV Tây Nguyên drơm geh tus ala\ [òn làng,  nàng kup sap đơs crih kòn cau. Tus tu\ do,  tàm anih prap jơnau đơs crih kòn cau neh geh tus 2.300 jơnau đơs crih kòn cau bơh 6  jơi bơtìan kòn cau  oh mi Tây Nguyên. Jat ồng Y Kô Niê, Phó kuang atbồ cơldu\ atbồ  van hoa\, Sở Văn hoá Thể thao mờ Du lịch càr Dak Lak, do la khà jơnau kuơ màng ngan geh pơ gồp bal tàm sền gàr bơta niam chài kuơ màng ngan bơh làng bol Tây Nguyên, ngan la tàm bơta tu\ do khà cau chài bơhìan yau slơ ngai slơ gam êt, anih lơh đơs crih kòn cau den slơ rhời  roh jơh:

            Mùl màl tàm [òn làng tu\ do ờ gam geh tai bơta ồng đơs nàng sau iat, hala ơruh pơnu đơs tam hơ bal mờ  jơnau đơs crih kòn cau, mờ [òn làng neh tam tìp jat mờ ala\ broa\ lơh krơi is, mờ jơnau yal tơnggit pa ngan. Tàm hơ\, kuơ màng ngan la anih jơnau đơs Việt Nam neh ai đơs crih kòn cau rê tus ala\ [òn làng dùl broa\ lơh rềp mềr ngan rlau jơh.  Anih kờ` đơs ờ gam bè lài tai,  mơya broa\ iat,  geh iat bơh tàm lơ wa la, rơziô di pal ngan mờ làng bol tàm [òn làng tu\ do, ua\ ngan la  cau rnàng kơnòm sa\, iat mờ lơh kah wơl nàng gơtùi bơsram đòm  đơs crih kòn cau bơh anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam.

          Kơ\ jơng bơtàu tơngguh- đềt mềr  bal mờ  nhơm ta\ tơnggu rơyas

            Nàng geh bơta  pin dờ` kờ` gơboh bơh bơyô iat rơziô, jat ồng Nhat Lisa, Phó kuang atbồ Cơldu\ lơh broa\ pờ tơlik jơnau đơs kòn cau VOV Tây Nguyên, ala\ cau sền jơnau  đơs,  cau mblàng jơnau đơs dà kòn cau sùm pal lơh ngan bơsram, sùm sram,  bơsram bơh làng bol tàm [òn he dê:

            Nàng jơnau mblàng yal tơnggit mờ dà kòn cau slơ ngai slơ rềp mềr mờ cau  iat rơziô, bơdĩh mờ  lơh niam broa\ lơh tàm anih lơh broa\, mpồl cau mblàng- cau đơs jơnau đơs kung kờ` pal geh tam tìp mờ làng bol kòn cau hê dê, bơsram dà đơs  mè deh mờ pơnjat tai bơsram đòk. Mờ ala\ cau sền sơ wì jơnau cih la gam kơnòm sa\ den pal bơsram lơh cau ai tơnggit jơnau, geh tus mờ bơta mùl màl, bơh hơ\ geh is bơta mờng tàm broa\ mblàng, đòk, kung bè geh jơnau cih di pal rlau mờ bơhìan niam chài kòn cau he dê.

            Mờ bơta lơh ngan bơh ala\ cau sền  sơ wì jơnau cih,  cau đơs,  tàm ala\ nam do, ala\ jơnau đơs mờ dà kòn cau Tây Nguyên neh lơh geh ua\ ngan cồng nha bơh khà jờng anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam. Pa do ngan  la jơnau ‘’Bơhìan dan sa\ àng drim gờ`- Bơta niam chài di kòn bơnus ngan bơh cau Sêdang’’ geh khà C- Khà jờng jơnau đơs Việt Nam 2017. Jơnau pờ tơlik jơnau đơs trơ gùm bal ‘’Chài rgơi Sêdang: Lơh geh bơta kờ` gơboh, trơgùm bal,  gơ rề ơnàng, boh gơbài’’ geh khà jờng  khà Bạc tàm pơr lòng pờ tơlik jơnau đơs gùt lơgar nam 2018.

            Tàm bơta kờ` gơboh bơh làng bol tàm [òn làng,  phan jờng bơh anih jơnau đơs Việt Nam la bơta pơnjờng nàng ala\ cau mblàng dà đơs, cau đơs VOV  Tây Nguyên pơnjat tai lơh ngan, bơsram  is nàng kơ\ jơng tàm gùng lòt broa\ lơh pờ tơlik jơnau đơs dà kòn cau anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam, tài rài kis slơ ngai slơ gơguh jak bơh làng bol kòn cau Tây Nguyên.

          Cau mblàng K’ Brọp

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC