Rài lài do ngai dunia lơh broă ngai 1 nhai 5
Thứ tư, 00:00, 01/05/2019

VOV4.K’ho - Pah nam, cau lơh broă tàm gùt dunia tus bal tơnkah ngai dunia lơh broă ngai 1 nhai 5. tàm lơgar Việt Nam, do là dùl ngai mờ ală làng bol cau lơi kung geh ơm rơlô, chờ nhơl mờ pal lơh broă. Dơ\ tơnkah ngai dunia lơh broă ngai 1 nhai 5 tàm lơgar he pah nam, ờ mìng là dơ\ yal wơl rài lài do, bơta kuơ bơh ngai dunia lơh broă, lơh niam mờ tơnguh bơtàu nùs nhơm tam klăc dunia, mờ gam là tu\ yal wơl rài lài do bal mờ bơhiàn jăk chài bơh giai cấp công nhân lơgar Việt Nam dê.

Ngai dunia lơh broă ngai 1 nhai 5 geh bơh broă tam dră bơh công nhân lơgar Mỹ, gơs ngai tơnkah mờ ngai lơh broă bơh mpồl công nhân dunia mờ bơh cau lơh broă tàm gùt dunia dê.

Ngai 1 nhai 5 nam 1886, tài broă kờ` bơh công nhân ờ geh di pal tơl, mpồl công nhân tàm gùt lơgar Mỹ neh tus bal l^k dră kờ` sồr cau tòm lơh jăt jơnau dan bơh công nhân dê. Sơnrờp  ngan là dơ\ l^k dră tàm [òn dờng Chicago. Geh di pơgăp 40 rơbô nă cau ờ lòt lơh broă tàm hìu măi. Ală cau do bơyai l^k dră mờ jơnau “Bơh ngai do  ờ geh cau lơh broă lơi lơh broă uă ir 8 jơ tàm dùl ngai! Pal lơh jăt 8 jơ lơh broă, 8 jơ rơlô, 8 jơ nhơl chờ!”.

Tàm pơrjum dờng crơng gơs dunia II geh Ph.Ăng-ghen đơng lam pơrjum ngai 14 nhai 7 nam 1889, kuang bàng bơh giai cấp công nhân ring bal Nghị quyết ai ngai 1 nhai 5 pah nam lơh ngai tam klăc, tam dră mờ giai cấp vô sản gùt dunia.

Lơh jăt Nghị quyết do, nam 1890, dơ\ sơnrờp ngai dunia lơh broă ngai 1 nhai 5 geh bơyai lơh tàm gùt dunia.

Bơkào neh lơh rùp bơh ngai do là bơkào Linh Lan. Ngai 1 nhai 5 nam 1891, dùl dơ\ l^k dră bơh công nhân gơbàn tàm tiah đah tô lơgar Tây. 10 nă cau gơtìp cuh chơ\t, tàm hơ\ geh Marie Blindeau, soh tàm să ào mpha kò. Kờ` kah tus cau neh chơ\t, làng bol lơgar Tây ai bơkào Linh lan, do là bơkào kò, thồm niam, lì tàm ngai sơnrờp nhai 5 lơh rùp rài ngai 1 nhai 5.

Tàm lơgar Việt Nam, tơnơ\ tu\ Đảng Cộng sản Đông Dương geh crơng gơs tàm nam 1930, mpồl công nhân Việt Nam kung ai ngai 1/5 là ngai tam klac bal tam lơh he dê. Dơ\ tam lơh ngai 1/5/1930 là dùl tềl kah yau bơh srơh kac màng tam lơh uă bơh nam 1930 tus nam 1931, bơh [òn dờng, [òn drà tus [òn lơgar, bơh tiah đah tô tus tiah đah jum dà lơgar, uă tiah yồng bùng bi Đảng, lam lơh mít tinh, lòt tàm gùng nàng kờ` pơyua jơnau đơs lài, dơ\ sơn rờp tềng đap bơta đơng lam bơh Đảng mờ jơnau pơlam hòi jà bơh Công hội dê, công nhân he dê lik dră tơngkah ngai dunia cau lơh broă, ngai 1/5, kờ` ai gơ noar kuơ, ai go\ bơta tam klac bal mờ công nhân cau lơh broă dunia.

Ngai 1/5/1938, dùl dơ\ lik dră dờng ngan, geh git nđờ jơt rbô nă cau neh geh lơh tàm tiah Đấu Xảo (Hà Nội), mờ bơta tus bal bơh 25 gah broă lơh, mpồl cau dê geh: Cau lơh niam wơl rơndeh ồs, cau lip sră, cau lơh broă sa, cau ùr, cau dờng sơnam, cau cih sră, cau cih [au\... Do là dơ\ mít tinh dờng ngan rlau jơh tàm rài hòi jà làng bol lơh tờm (bơh nam 1936 tus nam 1939), bơh Đảng Cộng sản Việt Nam đơng lam bồ. Gơ ai go\ bơta dờng pràn kuơ màng ngan bè niam chài bơyai lơh mờ đơng lam kac màng bơh Đảng he dê.

Bơh nam 1945 tus tu\ do, do là ngai mờ tơl nă làng bol cau lơi kung geh ơm rlô, nhơl `o\, ờ duh pal lơh broă mờ tu\ do, công nhân viên chức ờ duh pal lơh broă mơya kung gam geh sa priă nhai bè ờs. Ngai 1/5 neh gơ gơs là ngai chờ dờng ngan bơh làng bol Việt Nam dê, ngai jờng rơ bơta pràn bơh mpồl công nhân mờ làng bol cau lơh broă, lơh ngan bơt bơtàu geh cồng nha xã hội chủ nghĩa mờ sền gàr kơ\ kơljap dà lơgar Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Bal mờ hơ\, hơ\ kung là ngai ai go\ nùs nhơm tam klac lơh bơyô mờ mpồl công nhân mờ làng bol lơh broă dunia, bal mờ gơp tam lơh ai bơta pha lin bơh ring lơngai, khat gơboh, làng bol lơh tờm mờ gơguh jak mpồl bơtìan dê, mờ Chủ tịch Hồ Chí Minh neh tuh git nđờ dà kơl hề nàng bơt bơtàu.

Bơh nam 2011, tàm dơ\ tơngkah 125 nam ngai dunia cau lơh broă, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam neh lam lơh “Nhai công nhân”, mờ bơh hơ\ tus tu\ do, gơ gơs là ngai bơhìan lơgar Việt Nam dê. “Nhai công nhân” geh lơh bơh ngai 1/5 tus ngai 31/5 ngan ngồn là ngai chờ bơh công nhân, viên chức, cau lơh broă dê, sơlơ chồl pràn ală srơh pơr lòng kờ` gơboh dà lơgar, mơkung rơcang lài bơyai lơh ală broă lơh sền gròi rài kis, sền gàr gơnoar mờ bơta kuơ dipal, di mờ adat boh lam bơh cau lơh broă dê.

Cau mblàng Ndong Brawl- K’ Duẩn

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC