VOV4.K’ho- Sơrlèt gan rlau 06 nhai tam dră mờ kòp bòl glar kal ke ngan, tam klăc ngan là bơta pràn gơlik geh bơh tàm dơlam is nàng jơh gùt lơgar rơhời sơrlèt gan tŭ tơngai kòp dờng Covid-19 lơh bơtờp dơ̆ 4 kal ke ngan rlau jơh. Bal mờ tam klăc là ală broă lơh kuơmàng neh geh Đảng, Quốc hội, Chính phủ ai lơh dùl bă ngăc ngar, di tŭ, gơdờp mờ bơta gơbàn bơh tơl tŭ tơngai kòp bơtờp dê. Mờ sùm tàm jơh gùt tŭ tơngai bòl glar kal ke ngan tam dră mờ kòp, broă lơh vaccine bal mờ ală broă lơh ngan sùm ờ gŏ tŭ lơi ơm rlô tàm broă lơh broă mờ lơgar ndai jòi blơi vaccine, lơh broă bal tàm jàu măy mok nàng rơcăng lơh gơlik is vaccine geh sền là broă lơh- bơta pin dờn nàng Việt Nam tam dră jai pha, rơhời kơryan geh kòp, ai rài kis gơ wơl rê wơl mờ rài kis bè ờs. 

 Krơi mờ ală dơ̆ lơh bơtờp kòp lài, dơ̆ bơtờp kòp Covid-19 dơ̆ 4 neh gơbàn kal ke ngan tŭ jơi tam gơl să Delta geh khà lơh bơtờp mhar ngan. Bơh bàr pe nă cau bơtờp kòp bơh sơnrờp tàm lồi nhai 4 lài do, neh mhar ngan lơh bơtờp tus rhiang nă cau mìng tơnơ̆ dùl poh lơ̆p, mờ tiah bơtờp uă kòp bơh sơnrờp là 02 càr: Bắc Giang mờ Bắc Ninh. Hơ̆ sồng bơh bàr pe jơ̆t nă cau bơtờp kòp tàm ƀòn dờng Hồ Chí Minh neh sơrbăc mhar ngan lơh bơtờp tus gĭt nđờ rhiang nă cau mìng tơnơ̆ hơ̆ bàr pe ngai lơm. Tus bồ nhai 07, khà cau bơtờp kòp Covid-19 neh sền gŏ sơrlèt rlau 4 khà mờ gơguh tus rlau bàr dơ̆ mìng tàm pơgăp dùl poh lơm, gơguh mhar ngan tus 5 khà, ơm tàm khà rlau 10 rbô nă cau bơtờp pa dùl ngai tàm tơngai lồi nhai 7 mờ bơtờp uă ngan rlau jơh là tàm ală ngai lồi nhai 08, bồ nhai 09, khà cau bơtờp kòp Covid-19 geh ngai gơguh tus rlau 17 rbô nă cau. Bàr tiah lam lài lơh sa bơh dà lơgar dê là, Hà Nội mờ ƀòn dờng Hồ Chí Minh, hơ̆ sồng ală càr geh tiah lơh sa mờ măy mok pràn bè Bình Dương, Đồng Nai...ndrờm pal til mpồng ờ lơh broă ală broă lơh sa, kă bro, lơh jăt jơnau sồr ơm yah ngài mpồl bơtiàn kràn cê ngan. Tŭ do, broă lơh tam dră mờ kòp bơh Việt Nam dê geh lơh jăt bal mờ gùng dà: 5K mờ vaccine, sơnơm sơm kòp mờ măy mok mờ bơta gĭt wă bơh làng bol dê bal mờ ală broă lơh tờm, là; Xét nghiệm, ơm yah ngài, sơm kòp; mơkung pơgồp bal niam bơnĕ đah rơcăng lài mờ tam dră mờ kòp. Tàm hơ̆, vaccine geh sền là broă lơh geh kuơ ngan rlau jơh nàng rơcăng sơndră wơl mờ kòp dờng Covid-19. Bal mờ jơnau kờñ ơn bơta pràn kơldang să jan, màng kis bơh làng bol dê hơđăng rlau jơh, lài ngan rlau jơh, Chính phủ neh kràñ cê jơh nùs lam lơh Broă lơh vaccine.   

Bơh 03 nhai lài do, dơ̆ sơnrờp, Broă lơh cĭt vaccine rơcăng sơndră kòp Covid-19 sơrbac mhar bal mờ broă lơh dờng ngan rlau jơh tàm jơnau kah yau cĭt vaccine tàm Việt Nam geh ngan ngồn lam lơh, bal mờ jơnau kờñ cĭt vaccine ai pơgăp 75 tơlak nă cau in, mờ 150 tơlak ding cĭt tàm 06 nhai lồi nam 2021 mờ bồ nam 2022. Dùl nhai lài hơ̆, Kes priă Vaccine rơcăng sơndră kòp Covid-19 neh geh lơh nàng dờp, ătbồ mờ ngui ală priă jền dong kờl, tă pơgồp is mờ priă jền, vaccine bơh ală mpồl cau, cau dùl nă să is dê tàm lơgar mờ lơgar ndai; broă lơh blơi, blơi bơh lơgar ndai, kơlôi sơnơng, lơh gơlik vaccine tàm lơgar. Tàm dơ̆ tơlik măt Kes priă, cau lam bồ Chính phủ- Thủ tướng Chính phủ ồng Phạm Minh Chính ngoh rơngăc, đơs: Dà lơgar bol he gam kal ke, Đảng mờ Dà lơgar neh mờ gam lơh ngan pơđơl pràn mơya kờñ bơta tàm sơm băt tê bal tă pơgồp bal pràn bơh nùs nhơm mờ plai nùs bơh jơh gùt mpồl bơtiàn dê, dà lơgar dê. Ngai do, ala măt Đảng, Dà lơgar, Mặt trận Dà lơgar Việt Nam, añ hòi jà jơh tơl nă làng bol dùl nùs dùl tồr bal tam dră mờ kòp. Tơl bơta tă pơgồp ndrờm geh bơta kuơ lơm ai bơta ờdo ờdă rlau ai să tờm, hìu bơnhă, ai mpồl bơtiàn mờ ai jơh gùt dà lơgar in. Do là kes priă bơh bơta kờñ gơboh kòn bơnus dê, bơh nùs nhơm tam klăc bal, bơh bơta pin dờn, bơh plai nùs tàm tơrbŏ bal plai nùs dê nàng bol he bal mờ gơ̆p sơrlèt gan kal ke, pơgồp bơnah lơh gơlik geh dùl Việt Nam tam lơh jai pha.   

Tơngai lam lơh broă lơh cĭt vaccine rơcăng sơndră kòp, Việt Nam pa geh mờr 4 tơlak ding vaccine bơh bơta dong kờl bơh Mpồl tam klăc bal Covax dê mờ bơnah blơi nàng cĭt ai mpồl lam lài tam dră mờ kòp in. Gĭt nền, bơh jơh ală bơta pal cĭt wil tơl geh vaccine ai làng bol in nàng lơh bơnàng jă ai rài kis gơ wơl rê wơl mờ bơta bè ờs pa, geh bơta ai gơnoar bơh Bộ Chính trị, Ban Bí thứ dê, Thủ tướng neh crơng gơs Mpồl lơh broă Chính phủ dê bè lơh broă mờ lơgar ndai vaccine bơh Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ồng Bùi Thanh Sơn lơh Kuang ătbồ Mpồl. Ală kuang bàng đơng lam bồ Đảng, Dà lơgar ờ gŏ kờp ngai halà mang, sùm geh ală dơ̆ tìp măt, hòi điện thoại cribơyai mờ kuang đơng lam bồ ală lơgar, ală tập đoàn sơnơm tơm ba, ngui jơh ală tŭ tơngai niam jòi anih blơi vaccine. Chủ tịch lơgar ồng Nguyễn Xuân Phúc tàm dơ̆ lòt còp gĭt gơ̆p lơh bơyô ngan ngồn lơgar Cuba mờ tus bal Dơ̆ cribơyai bal kuang bàng kấp dờng màng bơh Pơrjum dờng ală lơgar tàm Liên hợp quốc dê khoă 76 geh lơh tàm lơgar Mỹ neh geh uă broă lơh jòi anih lơh gơlik vaccine ai Việt Nam in tàm nam do mờ ală nam pơn jăt tai. Kuang đơng lam bồ ală bộ, gah, ală tiah, mpồl lơh sa kă bro, anih lơh broă mờ lơgar ndai kung bè hơ̆ sơl. Ntoăt pơrlòng mờ tŭ tơngai, lơh ngan sùm ờ gŏ ơm rlô nàng cèng wơl cồng nha kuơmàng ngan gĭt lơh hơ̆ là khà vaccine rê hờ Việt Nam ngai sơlơ uă rlau. Kờp tus bồ nhai 10 do, lơh broă mờ lơgar ndai bè vaccine neh cèng rê ai dà lơgar in rlau 60 tơlak ding vaccine. Digơlan tus bồ nhai 11 tus, Việt Nam geh dờp mờr 40 tơlak ding bơh ală broă lơh broă mờ lơgar ndai mờ blơi mờ lơgar ndai.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ồng Bùi Thanh Sơn, đơs sùm: Lài ngan là pơn jăt tai đơs nền gùng dà ờ tŭ lơi tam gơl mờ sùm sùm bơh Đảng mờ Dà lơgar he dê là sền gàr pràn kơldang să jan làng bol dê là hơđang rlau jơh mờ lài ngan rlau jơh, hòi jà tă pơgồp uă ngan jơh ală bơta pràn tàm lơgar mờ dunia, tàm hơ̆ geh vaccine, ai broă lơh sa- mpồl bơtiàn mờ rài kis làng bol dê gơ rê wơl bè ờs tàm tơngai gờñ ngan rlau jơh dilah gơtùi. Dơ̆ bàr tai là đơs nền bơta lơh ngan jơh nùs uă ngan mờ bơta kràñ cê jơh nùs bơh Chính phủ dê tàm broă lơh jăt broă lơh vaccine nàng rề ơnàng cĭt vaccine ai jơh tơl nă làng bol in. Pal lơh mhar lơh broă mờ lơgar ndai bè vaccine nàng geh dờp mhar ngan rlau jơh, ai vaccine, phan bơna măy mok lơh sơnơm mờ sơnơm sơm kòp Covid-19 rê hờ lơgar uă ngan rlau jơh mờ gờñ ngan rlau jơh dilah gơtùi.

Mờ jơnau đơs “ờ cau lơi gơtìp lời ơm wơl bơh ngkời tàm kòp bơtờp, ờ cau lơi ơm bơdìh broă geh dờp vaccine”, tus bồ nhai 10 pa do, jơh gùt lơgar neh geh rlau 50 tơlak nă cau geh cĭt ding dơ̆ dùl mờ 14 tơlak nă cau geh cit tơl bàr ding vaccine. Bàr pe tiah geh kòp uă neh cĭt geh 80% tus rlau 95% làng bol geh cĭt vaccine rơcăng sơndră kòp ding dơ̆ dùl. Bơh nùs nhơm kơ̆p gơn, tus dì bơta chờ hờp mờ geh bal bơta pin dờn tàm vaccine neh tơngŏ loh bơh tơl ding cĭt vaccine kuơmàng ngan do: Broă cĭt geh ală bác sĩ kham sac rwah nền nòn ngan, bơto pơlam bol añ in digơlan geh bơta lơi gơlik geh tơnơ̆ tŭ cĭt; Ngan ngồn là, vaccine gơ lơh ai he in dùl bơta sơndră, bơta ờ bơtờp kòp. Dilah kòp Covid-19 geh bơtờp tàm tiah he dê den he kung gơlơh iang nùs ngan sơl tài bơh he gơn kơnờm là, să jan he neh geh bơta ờ bơtờp kòp.   

Hơ̆ là ală nùs nhơm bơh làng bol dê tŭ geh cĭt vaccine rơcăng sơndră kòp Covid-19 mờ bol añ kŭp wơl săp đơs. Tơnơ̆ 90 ngai lơh uă lơh jăt broă lơh cĭt vaccine bal mờ gĭt nđờ jơ̆t brô nă cau lơh sơnơm ngai mang “sa, bĭc” bal mờ vaccine nàng cĭt ai làng bol in, tus tŭ do, cồng nha bơh ală ding cĭt dê neh gơtùi sền gŏ loh làng tŭ khà cau chơ̆t kờp bal pơgăp 300 nă cau tàm dùl ngai tàm tiah bơtờp uă kòp ƀòn dờng Hồ Chí Minh lài do, tŭ do neh gơmù ơm tàm khà 2 nơm khà. Khà cau bơtờp kòp kờp bal bơh gùt lơgar dê bơh 10 rbô nă cau pah ngai gơmù gam pơgăp 4 rbô nă cau pah ngai. Khà cau kòp kơn jơ̆ kung gơmù pơgăp 40% sơl. Kờp dŭ geh mờr 20 rbô nă cau lơh sơnơm bơh tiah đah tô tus dong kờl ai tiah bơtờp uă kòp ƀòn dờng Hồ Chí Minh in mờ bàr pe càr tiah đah jum dà lơgar in geh rê wơl hờ hìu, cèng jăt bal bơta chờ hờp rơhời kơryan geh kòp bơtờp.

Tam dră jai pha mờ kòp là bơta tam lơh pha lin bơh làng bol dê. Bơh gùng dà, broă lơh tam dră mờ kòp ngac ngar, dipal mờ tơl tŭ tơngai, tàm hơ̆ geh broă gĭt nền cĭt tơl vaccine bơh broă lơh vaccine là tờm ngan, kuơmàng ngan, Việt Nam neh geh bơta pin dờn nàng tam lơh jai pha, bè jơnau đơs bơh Thủ tướng Chính phủ ồng Phạm Minh Chính dê tàm dùl dơ̆ pơrjum rềp ndo, bè do: Bol he geh bơta pin dờn kơryan jai kòp cèng wơl bơta pràn kơldang să jan ai làng bol in mờ bơtàu tơnguh dà lơgar pas sơm. Bơta pin dờn hơ̆ tài bơh broă lơh bơh tơl nă bol he dê, bơta pin dờn hơ̆ là bơh tơl nă bol he dê mờ bơta pin dờn hơ̆ là bơh dà lơgar bol he dê, bơh bơhiàn kah yau khin cha jak chài ngan bơh jơi bơtiàn dê. Bol he pin dờn là, bơh dơ̆ tam dră do, bol he dờng pràn rlau, tih dờng rlau, kơ̆ kơl jăp rlau nàng bơ̆t bơtàu dà lơgar dờng pràn, pràn kơldang kơ̆ kơl jăp, tài jơnau kờñ làng bol pas sơm dà lơgar pràn kơldang, làng bol lơh tờm, ring bal mờ jak chài.

Cau cih Thúy Ngà- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến

            Làng bol mờ gơ̆p bơyô kờñ pờ sền jơnau cih dơ̆ dùl dan pờ jăt gùng lam do: https://vov4.vov.gov.vn/Kho/chuyen-muc/rot-jonau-cih-tam-klac-dul-nus-bal-sorlet-gan-kop-gotop-jonau-do-dul-tam-klac-b-c162-396844.aspx