VOV4.K’ho- Nam do là nam sơn rờp rlau 150 hìu bơnhă làng bol kòn cau Mông tàm tiah tơnau dơng dà Krông Păk Thượng, càr Dăk Lăk sò nam pa tàm ƀòn ơm kis pa. Ală kấp gơnoar atbồ bơh xã tus càr gam lời ai bơta sền gròi uă ngan mờ hời rơhời lơh gơlik ală bơnàng jă kơ̆ kơljap nàng làng bol in iang nùs ơm kis, lơh broă sa dùl bă tiah, hơ pơrgon dùl rài kis niam bơnĕ rlau.  

Ngai bồ nam pa 2022, bi Ma Văn Cỡ, kòn cau Mông, ơm tàm thôn Yang San, xã Cư San, kơnhoàl Ea Kar, càr Dăk Lăk lòt sĕ còp lŏ sre. Bă sre ơnàng 5 sàu pa sih kòi kàl mrềt prăng neh rlau nggùl nhai, bi geh pà jat broă lơh rơndap ƀòn ơm kis, tiah lơh broă sa pa bơh Rơndap broă lơh bơtơt rbòng dà Krông Păk Thượng dê. Dùl gah là bơt rbòng dà bềng ngan dà, dùl gah là ƀlàng sre gơs niam, kòi neh sơn đờm hòn gơs tơlir, bi Cỡ đơs ngan, làng bol geh ờ tŭ lơi pal rơngòt ờ tơl phe sa. Ơm ñă hơđăng àr sre, bi wèt mat sền rê hờ ƀòn chờ hờp pà git, dà lơgar lam lơh ƀòn ơm kis, tiah lơh broă sa pa bè do là dipal ngan, tiah lơh sa ơm rềp mờ ƀòn ơm kis tơn, ƀuơn ngan làng bol in. Tơnơ̆ 6 nhai ntrờn rê hờ thôn ơm kis pa, hìu bơnhă bi neh sơn đờm kơ̆ kơljap rài kis, hìu đam neh kơ̆, niam. Bi Cỡ pin dờn mờ bơta dong kờl bơh dà lơgar bal mờ bơta lơh ngan bơh tơl hìu bơnhă dê, rài kis bơh làng bol dê geh ngai sơlơ bơtàu tơnguh: “Làng bol ntrờn mut kis tàm do đơs bal là neh git là ơm kis kơ̆ kơljap sùm, tŭ do pơn đơl lơh sa, bơtàu tơnguh rài kis. Kung nting bơr tus jơh oh mi, làng bol ntrờn tus ndo geh rài kis kơ̆ kơljap mờ lơh sa bơtuah bơtuài.”

Ồng Vàng Seo Sàng, atbồ thôn ơm kis pa Yang San, xã Cư Ea Lang, kơnhoàl Ea Kar, càr Dăk Lăk pà git, làng bol git wă bè broă ơm kis pa, tiah lơh sa pa kơ̆ kơljap dùl bă tiah tàm dơ̆ lĕ ai git nđờ rhiang hìu bơnhă làng bol in bal mờ git nđờ rbô nă cau là bơta kal ke mờ kờñ pal geh uă tŭ tơngai. Tơngai lài, ală kấp gơnoar atbồ tàm ƀòn lơgar kung neh lơh ngan nàng dong kờl làng bol in mờ ală hìu bơnhă ntrờn bơh tơnau dơng dà Krông Păk Thượng, gơ wèt xã Cư San, kơnhoàl M’Drăk lòt tus xã Cư Ea Lang, kơnhoàl Ea Kar. Bơh sơn rờp, ală hìu bơnhă ntrờn tus tiah ơm kis pa neh gàr kơ̆ kơljap rài kis. Kuơmàng, broă bơcri priă lơh ồs đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm bơh ƀòn ơm kis pa dê niam ngan, oh kòn geh bơsram sră tàm ƀòn tơn, dong làng bol iang nùs lơh broă lơh sa. Tŭ do, ală hìu bơnhă làng bol ntrờn tus tiah do neh geh pà ù tam kòi mờ gam kơp tai ù mìr. Mơya làng bol kung ờ rơmơp ndơl mìng git kơp gơn, mờ khà priă geh tơm wơl broă ai ù kờp bal 1 tơmàn đong tàm dùl hìu bơnhă tŭ ntrờn lik bơh tiah tơnau dơng dà, uă hìu bơnhă neh lòt jòi blơi tai suơn mìr. Broă lơh sa tàm do ƀuơn ngan tài dà li la ngan bơh tơnau bơtơt rbòng dà Ea Rớt dê, dùl bơnah bơh rơndap broă lơh bơtơt rbòngd à Krông Păk Thượng dê, geh kờp dŭ bơcri priă uă ngan ai broă ai pà dà ƀòn ơm kis pa in, geh kuơ ngan mờ niam ngan. Ơm tềng nggùl ƀòn ơm kis pa, ồng Vàng Seo Sàng pin dờn đơs là, ờ huan geh ngan ƀòn ơm kis pa lơi geh ală hìu dờng, niam bè ƀòn ơm kis do. Ală bơta ƀuơn ƀuài bè uă gah neh dong làng bol geh bơta pơn jờng nàng lơh sa, bơtàu tơnguh: “Añ pin dờn là làng bol geh lơh ngan brồ guh, pơn đơl pràn tài oh kòn he dê. Làng bol kis tàm do geh gùng lòt, geh ồs đèng, dà ngui sa mờ hìu bơsram kung wil tơl jơh, làng bol geh ngan nàng lơh sa bơtàu tơnguh rlau.”

Ồng Mã Văn Cương, Phó Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân xã Cư Ea Lang, kơnhoàl Ea Kar, càr Dăk Lăk pà git, tŭ do neh geh 160 tàm 230 hìu bơnhă làng bol tàm xã Cư San, kơnhoàl M’Drăk ntrờn mut tàm ƀòn ơm kis sồ 1 Rơndap broă lơh Bơtơt rbòng dà Krông Păk Thượng. Jơh ală hìu bơnhă ntrờn tus tiah do ndrờm geh gơnoar atbồ xã ai cau lơh broă tus nàng dong làng bol lơh hìu, hời rơ hời gàr kơ̆ kơljap rài kis tàm tiah ơm kis pa. Să tờm ồng Cương geh sồr at bal gơnoar broă Ƀí thư thôn ơm kis pa dê, bơh hơ̆, git loh bơta kơp kờñ bơh làng bol dê, di tŭ bơsong halà geh jơnau sồr, jơnau dan mờ kấp hơđăng. Tŭ do, jơh ală broă dờng bè ală bơta drơng rài kis, sàu sa, anih ơm bơh ƀòn ơm kis pa dê neh geh bosong niam jơh. Tŭ do mìng gam bơta ù lơh sa, làng bol neh geh pà 5 sàu ù lơh kòi, gam 5 sàu ù mìr kung gam kơp geh pà. Lơh sir broă lơh do tai là ƀòn ơm kis pa sền bè neh wil tơl. Nàng pơn jờng làng bol tŭ rò nam pa sơn rờp tàm ƀòn ơm kis pa, kơnhoàl mờ xã neh tă kes priă, hòi jà bơta tă pơgồp bơh mpồl bơtiàn, rơcang ală bơnah phan sa, blơi sur, blơi iar dong kờl làng bol wă rò nam pa tàm bơta ram mhŭ, ring lơngai, chờ hờp: “Kơnhoàl kung pơgồp bal mờ xã, anih lơh broă cíñ trị bơh thôn dê, tàm do bơt bơtàu kung neh wil tơl bơh ci ƀộ, mpồl atbồ is kung neh crơng gơs bơh nhai 9 nam 2021, sền bal mờ wil tơl jơh. Dong kờl làng bol mờ phan bơna, hòi jà tai 2, 3 mpồl lơh sa kă bro tàm xã nàng geh ală phan pà. Lơh ngan nàng làng bol wă rò sa tềp, chờ hờp sơnam pa tus.”

Nam pa 2022 neh tus, rài kis làng bol tàm ƀòn ơm kis pa sồ 1 rơndap broă lơh bơtơt rbòng dà Krông Păk Thượng, xã Cư Ea Lang, kơnhoàl Ea Kar, càr Dăk Lăk kung gam hời rơhời geh đal git tàm bơnàng jă geh iang nùs ơm kis den hơ̆ sồng gơtùi iang nùs lơh broă. Ală hìu đam niam neh mờ gam geh lơh, ală lŏ sre neh hòn gơs tơlir, ală suơn tam kruac, suơn tam plai bung mờ ală bơta chi sa plai kung gam geh ờng, geh tam, hòn dờng mờ bơta pin dờn bè dùl rài kis niam bơnĕ rlau bơh làng bol tàm ƀòn ơm kis pa Cư Ea Lang dê.

Cau mblàng K’Duẩn