VOV4.K’ho-Tàm ală broă lơh, rơndăp tăp sèng tam gơl pa ală công ty lơh broă sa sươn sre, brê bơnơm tàm ală càr Tây Nguyên jat jơnau sồr bơh Thủ tướng Chính phủ dê mờ ngan là broă lơh tam gơl broă lơh lơh broă bơh ală lâm trường dà lơgar dê gơ gơs Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp jat Nghị quyết sồ 28 nam 2003 mờ Nghị quyết sồ 30 nam 2014 bơh Bộ Chính trị dê kơ\p kơnờm geh pơgồp bơnah cèng wơl cồng nha tàm broă lơh lơh sa kă bro, lơh niam rlau broă lơh atbồ sền gàr brê.

 

Mơya, tơnơ\ tu\ tam gơl dùl ròt ală công ty lâm nghiệp lơh broă lơh sa kă bro ờ geh wơl cồng nha; bă brê mờ bơta niam brê kung gam pơn jat tai ờ gam uă mờ chi che tàm brê ờ gam geh uă tai.

 

Tàm Tây Nguyên ală công ty lâm nghiệp gam atbồ rlau 850 rbô lồ brê, geh mờr 30% bă brê bơh tiah do dê. Tơngai rềp ndo, bàr pe công ty do tơn jơh lơh broă, halà tam gơl wơl lơh broă lơh sa kă bro, lơh sa kă bro is jat adat mpồl lơh sa kă bro, den tàng broă atbồ sền gàr brê gơtìp lời sơrbì ờ go\ lơh krà`.

 

Jơnau pal đơs tai là bàr pe nă cau tờm brê den dùl nùs bal dong kờl ai broă koh kơl, sơgràm ù brê. Den tàng bè hơ\, brê neh geh cau atbồ mơya kung gam gơlơh bè ờ geh cau atbồ sơl; chi che tàm brê gơtìp koh kơl, ù brê gơtìp sơgràm phà dùl bă bơcrì bơcrà ngan.

 

Mpồl cau ai tơngi\t jơnau đơs Việt Nam neh geh dùl ròt jơnau cih sơnđan mat “Tây Nguyên: Brê kung gam ờ hềt lơngăp lơngai sơl” nàng gi\t loh làng rlau bè bơta geh ngan kung bè broă lơh atbồ sền gàr brê tơnơ\ tu\ tam gơl lâm trường gơ gơs công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp tàm tiah do. Jơnau sơnrờp tàm ală jơnau cih do geh mat sơnđan “Cau tờm brê ờ jai lơh tai”.

 

Lâm trường Buôn Yă Wăm tàm kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Daklak dê là dùl tàm ală lâm trường geh tam gơl gơ gơs là công ty lâm nghiệp bơh gờ` ngan bơh nam 1996. Bal mờ koh kơl dơm chi brê, Công ty gam lơh sa kă bro drơng broă kă bro, tam mờ lơh gơlik kơphê, lơh gơlik phơng vi sinh…

 

Den tàng bè hơ\, tu\ lơh jat jơnau sồr bơh Chính phủ dê bè broă til mpồng brê geh is, công ty ờ gơtìp kwi kwơ tàm broă lơh geh broă lơh broă sa ai cau lơh broă in mờ priă jền ndrờm bè jơh ală công ty lâm nghiệp ndai sơl. Jơnau pal đơs là, brê mờ bă ù lơh broă brê bơnơm bơh công ty do dê neh ờ gam uă tai dùl bă krơi sơ [ơi ngan.

 

Bơh sơn rờp atbồ rlau 16.900 lồ brê, tơnơ\ uă dơ\ gơtìp ai wơl, tam gơl jơnau kờ` ngui, bă ù brê bơh công ty dê mìng gam wơl nggùl lơm, bal mờ 8.500 lồ ù bơh Công ty do atbồ, tàm hơ\ mìng geh 5.500 lồ brê.

 

 Jơnau bòl glar tai là tàm khà 8.500 lồ ù bơh Công ty do dê atbồ, den geh gi\t nđờ rhiang hìu bơnhă làng bol kòn cau Mông ntrờn ơm kis bơh tiah ndai tus koh kơl aniai brê, lơh hìu lơh sươn tìs mờ kơrnoat boh lam.

 

 Mìng bàr pe jơ\t hìu làng bol bơh sơnrờp, mơya tài bơh ờ go\ kơryan jơh den tàng tu\ do neh gơ gơs ală [òn ơm kis tàm bă ù lơh broă brê bơnơm mờ kờp jơh là 216 hìu. Neh geh rlau 1 rbô lồ brê gơ gơs là ù ơm mờ sươn chi công nghiệp, bulah tàm sră sềr rùp ù tiah kung gam là brê sơl, là ù lơh broă brê bơnơm bơh Công ty Buôn Yă Wăm atbồ.

 

Ồng Trần Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Buôn Yă Wăm pà gi\t: Càr Daklak neh lơh rơndăp broă lơh rơndăp ù tiah [òn ơm kis, mờ rlau 350 lồ ù ơm, ù lơh sa nàng ntrờn ală hìu làng bol sơgràm ù brê rê tàm do ơm kis.

 

 Mơya, broă ai làng bol tơmu\t tàm kơnhoàl ù tiah rơndăp ù tiah do gơlơh bè ờ geh cồng nha sơl, tài bơh mìng bàr pe jơ\t hìu tus ơm kis dùl tu\ tơngai lơm, hơ\ sồng wơl rê wơl ơm kis tàm bă ù brê neh sơgràm phà. Ồng Trần Thanh Lâm, đơs:

 

“Kal ke dờng ngan bè broă lơh atbồ sền gàr brê là jơnau làng bol sơgràm ù lơh broă brê bơnơm nàng tam ală tờm phan sa. Chỉ thị sồ 03 cih: gơ wèt mờ bă brê làng bol sơgràm bơh nam 2008 tus tu\ do là ai wơl ờ go\ di tơm. Mơya, tu\ công ty tus ai wơl den tìp uă ngan bơta kơryan kal ke. Đơs công ty là cau tờm brê, mơya đơs ngan là ờ geh gơnoar lơi ờ”.

 

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên tàm xã Quảng Trực, kơnhoàl Tuy Đức, càr Daknông atbồ rlau 23 rbô lồ ù lơh broă brê bơnơm, tàm hơ\ bă brê geh is là 20 rbô lồ. Công ty Nam Tây Nguyên neh lơh 5 phân trường, 1 trạm sền gàr li la phan kis.

 

Mpồl cau atbồ brê bơh Công ty dê gơguh tus 69 nă, geh ai rơndeh rơndồ, phan ngui lơh broă wil tơl ngan. Mơya, brê tàm do kung gam gơtìp sơgràm phà sơl, ù brê kung gam gơtìp sơgràm phà sơl.

 

Ồng Phạm Hoà Dũng, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên pà gi\t: Tu\ do, geh 60 hìu làng bol kòn cau neh sơgràm phà ù lơh broă brê bơnơm bơh công ty dê nàng lơh hìu, lơh sươn mìr tam chi công nghiệp.

 

Mìng is nam 2017 do, neh geh tai 15 hìu làng bol bơh Bình Phước ntrờn ơm kis tus, koh kơl aniai 20 lồ brê bơh công ty dê nàng ai ù lơh hìu mờ lơh sươn mìr. Ồng Phạm Hoà Dũng, đơs:

 

“Làng bol kòn cau tàm càr Bình Phước ai jơnau rê hờ [òn yau nàng crơng gơs wơl [òn, den tàng sơgràm phà ù tam phan bơh Công ty dê atbồ. Công ty neh yal mờ càr in. Bulah đah 2 càr neh lơh broă, pơrjum nàng hòi jà làng bol ờ go\ di sơgràm phà ù brê tam phan, mơya làng bol ờ go\ bài dờn sơl.

 

Tus tu\ do, kiểm lâm neh lơh sră lơh glài mờ priă gơ wèt mờ 15 hìu làng bol do. Mơya, tus tu\ do ală hìu làng bol hơ\ neh geh sră yă pơyua tus kơnă hơđang. Den tàng broă rồn bơklơn kung gam ờ hềt lơh gơtùi sơl”.

 

Ù tiah pơrhê Bazan tàm kơnhoàl Tuy Đức gơdờp ngan ai broă bơtàu tơnguh tờm chi công nghiệp, bè: điều, kơphê mờ kuơmàng là tiêu. Tơl lồ ù geh tơl ală bơta nàng tam tiêu geh khà priă mờr 500 tơlak priă. Koh kơl dùl bă brê ai ù lơh mìr nàng tùc kòi, tam tơngời, tơnơ\ hơ\ tăc wơl mờ cau ndai là neh geh tơn tàm tê gi\t nđờ rhiang tơlak priă.

 

Do ngan là jơnau tờm nàng uă ngan cau jòi jơh ală broă nàng koh kơl brê, sơgràm phà ù brê. Brê tàm Tuy Đức neh mờ gam gơtìp koh kơl jơh nàng tam gơl gơ gơs là sươn tiêu, kơphê.

 

Tàm bă brê bơh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn tàm kơnhoàl Dak Glong, càr Daknông dê, jơnau sơgràm ù brê geh uă ngan neh uă nam do mờ ngai sơlơ geh uă broă lơh rơlăc rơliang ngan.

 

 Dờng ơning ơnàng ală dòr nho rlau 25 sơnam tu\ do neh gơtìp koh tờm, chơ\t nđàc sơngi\t ngan. Ơm rềp kềng tơn ală tờm nho pa gơtìp koh kơl do, là sươn tiêu, kơphê, geh tu\ là neh lơh ală hìu rơkàng ring, rơkàng jơnhoa.

 

Ồng Đinh Văn Quý, Chủ tịch Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn, wàm pơrhiăt, bè do: Công ty geh priă jền nàng lơh sră sềr rùp ù tiah nền cê ngan jơnau geh ngan bè bă brê bơh să tờm công ty do atbồ.

 

Den tàng tu\ do nđờ lồ brê gơtìp koh kơl, ù gơtìp sơgràm phà, Công ty ờ go\ jai tơrgùm kờp dipal. Tàm sră sềr rùp ù tiah den kung gam là brê sơl, kung gam là ù lơh broă brê bơnơm sơl, mơya tàm bơta geh ngan den neh gơ gơs là ù lơh hìu đam, lơh sươn tam chi công nghiệp.

 

Geh tu\ là bàr pe bă ù brê bơh công ty dê mơya neh neh gơtìp lơh gơ gơs sră nggal dipal mờ kơrnoat boh lam gơ gơs là ù lơh broă sa sươn sre ai cau dùl nă să is mờ mpồl cau in.

 

Ồng Đinh Văn Quý đơs ngan: brê gơtìp koh kơl, ù gơtìp sơgràm phà là tài bơh geh bơta dùl nùs bal, tam pà bal cồng nha jòi sa priă jền. Ồng Đinh Văn Quý, đơs:

 

“Tu\ do, broă lơh atbồ sền gàr brê, gơnoar atbồ tiah do là ờ jai ngan tai. Cau geh gơnoar dờng ngan rlau jơh nàng gàr brê den pal là gơnoar atbồ. Đah do là cau tờm brê mờ mìng geh gơnoar broă, kơnòl broă là mìng geh sền go\ mờ yal, ờ geh gơnoar ku\p kơryan.

 

Tu\ sền go\ mờ yal den gơnoar atbồ ờ bài sền gròi. Geh tu\ là tu\ khi neh koh kơl brê, khi ai sơgràm ù brê mờ gam tam chi kung ờ go\ ku\p khai sơl, mìng geh jà ală anih lơh broă geh gơnoar tus lơm.

 

Geh ală broă tu\ hòi jơh ală anih lơh broă geh gơnoar tus, mơya mìng ntàu sền cau lơh lơm. Đah kuang àng den đơs: a` ờ geh gơnoar lơi; đah kiểm lâm den kung đơs sơl là: a` ờ geh gơnoar broă lơi tài bơh ù do ờ gam brê tai.

 

Hơ\ là ù brê gơtìp sơgràm phà den mìng geh đah địa chính geh gơnoar bơsong lơm. Mờ đah địa chính den dilah tus den kung neh jơh lơh sơl. Bè hơ\ là mìng lơh glài mờ priă lơm, đah xã kờ` den lơh glài, ờ kờ` den ờ lơh glài”.

 

Tàm ù tiah càr Daknông tu\ do geh 41 mpồl lơh sa kă bro is geh Ủy ban Nhân dân càr jàu, ai apah ù mờ brê nàng bơcri priă lơh sa sươn sre brê bơnơm. Tu\ neh geh jàu brê mờ gơ gơs là cau tờm brê, jơh ală mpồl lơh sa kă bro do jòi jơh ală broă nàng koh kơl chi brê. Ờ niam rlau tai là khi jòi broă lơh koh kơl jơh chi che tàm brê hơ\ sồng tam gơl gơ gơs ù lơh sa sươn sre.

 

Mìng tàm 10 nhai bơh nam 2017 dê, anih lơh broă lùp khàu càr Daknông dê neh yă 15 dơ\, mờ 48 nă cau gơtìp yă bè broă lơh koh kơl, lơh aniai brê. Tàm hơ\ ờ dùl êt nă cau gơtìp yă là giám đốc, phó giám đốc, kuang atbồ phòng kỹ thuật atbồ sền gàr brê, sia quan kuang àng.

 

 Tu\ do, ală giám đốc, phó giám đốc, kuang atbồ phòng kỹ thuật atbồ sền gàr brê bơh ală công ty lài do dê, bè: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Trường Xuân tàm kơnhoàl Dak Song; Xí nghiệp Lâm nghiệp Đăk Ha tàm kơnhoàl Dak Glong; Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Đức Hoà tàm kơnhoàl Dak Song neh gơtìp ku\p jàm nàng lùp khàu bè broă gi\t nđờ jơ\t, geh tu\ là gi\t nđờ rhiang lồ brê tàm ală công ty do gơtìp koh kơl aniai, ù brê gơtìp sơgràm phà jơh mờ tam gơl gơ gơs là ù tam chi công nghiệp.

 

Thủ tướng Chính phủ neh sồr til mpồng brê geh is neh rlau dùl nam nggùl do, mơya ală bă brê tàm Tây Nguyên kung gam ờ hềt geh lơngăp lơngai sơl mờ gam jê sồt ngan ờ mìng tài bơh bol koh kơl kơ`au chi brê lơm gời ờ, halà làng bol sơgràm phà mờ lài bơh să tờm cau tờm brê tu\ khi geh jàu gơnoar mơya tơnhàu dùl bă khat gơboh !

 

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’Yến