VOV4.K’ho – Nam 2018 neh ai go\ ală tam gờl bơh gùt lơgar bal mờ Tây Nguyên dê. Nam pa tus cèng tus uă bơta niam, bơta chờ, gùt lơgar dùl nùs wèt hờ đăp, làng bol ală [òn tàm Tây Nguyên chờ wă rò satềp nam pa, tơrgùm bal mờ ală cau tàm hìu nhă tòm, mpồl bơtiàn, mờ kơ\p kờ` ai nam pa 2019 mờ ală cồng nha pa. tàm tongai sơnrờp nam pa Kỷ Hợi 2019, ală jơnau chờ gờm niam bơne\ ngan geh ai bal geh uă bơta chờ, bơta pơn y ờ să bal mờ nùs nhơm kờ` gơboh.

Di bồ nam pa, ồng Y Bhiâo Mlô, kra [òn Tring 2, sơnah [òn An Lạc, thị xã Buôn Hồ, càr Dak Lak pơyua jơnau nting săp chờ hờp chờ gờm sơnam pa să jan pràn kơldang, tam klac bal tus mờ jơh tơl nă làng bol tàm ală [òn lơgar.

Nam pa tus, a` nting săp kơ\p kờ` jơh ală [òn lơgar, oh mi să jan sùm pràn kơldang, cau kòn cau mờ cau yoan tam klac bal dùl nùs, ba` gơlik jơnau tàm gơjra`, ba` cau lơi geh ală jơnau rềs àr pơlai soh ngan di gơlan gơlik geh. Jơh tơl nă cau tam klac bal bè oh mi dùl hìu bơnhă bal, bè rài yau bol he deh bơh bơh dùl ndul mè, mìng là he lòt ntrờ` ơm kis jòi sa tàm tiah ndai lơm, krơi jơnau đơs, krơi anih ơm lơm.

Sền broă tơnguh bơtàu sùm [òn lơgar dê, ồng K’ Tèo, kuang atbồ [òn Dà Huynh, thị trấn Đinh Văn, kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng chờ đơs: kung kơnờm làng bol tơriang tơriồng tàm broă lơh sa, bal mờ broă sền gròi bơcri priă mờ dong kờl bè uă bơta den tàng bơta jơgloh, rơ[ah neh ờ geh tai. Satềp nam do, làng bol bơyai lơh wă rò satềp nam pa mờ uă cồng nha pa:

Lài do, làng bol gam ờ g^t lơh sa, tu\ do den geh gơguh jăk bloh, tơriang tơriồng tàm broă bơsram broă lơh sa, khoa học kỹ thuật mờ ngui tàm broă lơh sa, tam gơl phan tam, tam gơl bă ù sre lơh kòi ờ geh cồng nha kờ` tam biăp, tam tòm dâu ròng tu tai. Priă geh bơh uă broă lơh sa kung neh uă rơlao mờ lài do ngan.

Bơdìh hơ\ tai, broă bơ\t bơtàu [òn lơgar pa neh geh cồng nha, tàm [òn geh hìu sơnơm, geh hìu bơsram lơh pa, gùng lòt tàm [òn geh dă mờ bêtông den tàng rài kis phan bơna bal mờ nùs nhơm neh gơguh uă rơlao. Rài kis tam gơl den tàng làng bol kung neh chờ wa9 rò nam pa tơl, mơya uă hìu nhă ndai tàm [òn, kung ơm rơlô, sào sa mờ chờ gờm satềp sơl.

 Ồng A Chông, cau Sơdàng, là cau pơnrơ tàm broă lơh sa mờ là cau kra [òn geh bơngă pin dờn ngan bơh thôn Đăk Klông, xã Đăk Hring, kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum. Hìu bơnhă ồng geh 3 lồ kơphê, 1 lồ kau su, 1 lồ bùm blàng, 2 sào tờm bời lời…kàl lơh sa pa do lơh geh priă cồng rlau 200 tơlak.

Mờ gơnoar broă bơh dùl nă cau kra [òn dê, ồng neh jơh nùs ngan hòi jà, mblàng yal làng bol in pal sùm tam klac, tàm dong kờl bal tu\ tìp kal ke, bơ\t bơtàu rài kis niam chài. Ồng kung jơh nùs ngan bơto pơlam làng bol bè gùng lơh sa, tơnguh uă cồng nha tờm chi tam, phan ròng, sùm lam lài tàm ală srơh tàm pơrlòng bơh jơh gùt xã dê. Di bồ sơnam pa, ồng A Chông nting săp sa tềp làng bol tàm ală [òn rềp [òn ngài.

A` nting săp kơ\p kờ` jơh ală làng bol tàm ală thôn, [òn bơtuah bơtoài lơh ală broă lơh sa bơh he dê, pơn jat tai rwah chi sơntìl, phan ròng dipal mờ ù tiah, trồ tiah. Bol he ờ go\ di tam uă ir tờm chi jo\ nam mờ pal sền dờng màng ală chi sơntìl lơyah ngan nàng mhar geh priă jền mhar geh ai sa hơ\ sồng bơcri wơl bơtàu tơnguh tờm chi jo\ sơnam, bè tam tơngời, khuah rbài ală bơta…A` kung nting săp kơ\p kờ` jơh tơl nă làng bol să jan sùm pràn kơldang, chờ hờp, wa\ rò sơnam pa bềng bơta chờ hờp mờ lơngai lơngòi.

Nam 2018, kàl lơh sa làng bol tàm uă [òn càr Gia Lai ờ geh tơnhào, kơphe, tiêu ndrờm ờ geh tơnhào, ờ geh khà priă. Bu\ lah bè hơ\, mờ broă lơh ngan tàm broă lơh sa, rài kis làng bol kung gam niam ờ do ờ dă. Bi Đích, kuang atbồ [òn Kóp, xã Kon Gang, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai pà g^t, mu\t nam pa, làng bol gam ai geh ală broă lơh ngan tàm broă lơh sa, tơnguh bơtàu rơlao:

Nam pa do làng bol lơh kòi uă, mơya gơbàn ờ geh tơnhào tài mìu uă bal mờ koăt bàl sa. Kơphe nam pa do kung bè hơ\ sơl, tài ờ geh tơnhào mờ priă gơmù. Nam do làng bol lơh ngan tàm broă lơh sa kờ` cồng nha broă lơh sa geh niam rơlao mờ nam lài. Di tàm nam pa, kơ\p kờ` ală hìu lơh sa geh cồng nha uă rơlao.

Dùl tàm ală jơnau niam chài pơnrơ ngan rlau jơh càr Dak Nông tàm ală ngai bồ nam 2019 là dơ\ sơnrờp bơyai lơh Dơ\ lơh chờ Niam chài Ồi yau geh lơh ndrờm pal mờ kấp dà lơgar. Tàm ù tiah hơ\, làng bol ală kòn cau ờ mìng ràng tơlik ală phan bơna, soh ồi àu lơh bơh ồi yau mờ gam tus bal dơ\ lơh chờ gùng drà, dròng cing mồng mờ yal tơngi\t ală bơhiàn niam chài krơi is ngan.

Ồng Y Dung, cau M’nông ơm tàm [òn Bu Pah, xã Trường Xuân, kơnhoàl Dak Song pà gi\t, do là dơ\ lơh chờ dờng, lơh geh nùs nhơm chờ hờp duh hồl ai ală ngai bồ sơnam pa in.

Bơta chờ hờp dờng ngan rlau jơh tàm nam pa do mờ bơh dì tu\ tơngklàs dà lơgar tus tu\ do, làng bol bol a` geh dùl dơ\ lơh chờ dờng ngan mờ gal ngan cau rlau jơh. Hơ\ là dơ\ sơnrờp tàm Dak Nông bơyai lơh dơ\ lơh chờ niam chài ồi yau mờ cing mồng dờng bè hơ\ bol a` chờ hờp ngan.

Nam yau neh lòt gan, nam pa den neh tus, a` kơ\p kờ` làng bol tam klac mờ lơh sa bơtàu tơnguh. Tàm nam 2019 pal bơtàu tơnguh rlau tai, ròng siam bơto bơtê oh kòn kòn sau dờn bơr, tam klac, bơsram jak, nting săp kơ\p kờ` làng bol [òn rềp [òn ngai tam klac bal.

Bu\ lah rơ\ bơyai lơh dơ\ 2, mơya lơh chờ bơkào dã quỳ-bơnơm ồs Cư\ Đang Ya, xã Cư\ Đang Ya, kơnhoàl Cư\ Pah, càr Gia lai pa do neh geh 145 rơbô nă cau tàm càr mờ càr ndai tus. Tàm do, cau năc ờ mìng sền ù tiah niam bal mờ bơta niam bơh bơkào dã quỳ mờ gam sền bơta niam chài rơgơi kòn cau Jarai kis tàm do dê tai. Hơ\ là ală săp ntas bơh cing mồng, là bơta niam bơne\ ngan bơh broă lơh chờ ờs mờng bal mờ ală bơta phan sa ờs mờng bơkah ngan. Bi Dim, cau kis tàm [òn Ia Gri, xã Cư\ Đang Ya pà g^t, tàm broă lơh chờ, làng bol tàm [òn ờ mìng neh g^t tàm broă lơh bơta chài rơgơi, đơs crih tamya kòn cau dê, mờ gam lơh gơguh priă geh tàm rài kis bơh broă lơh chờ do:

Ală ngai bồ nam pa di a` chờ hờp ngan, chờ hờp tài nam pa do bol a` neh tus bal mờ broă lơh chờ bơkào dã quỳ tàm [òn bol a` dê dờng ngan. Làng bol kis tàm Ia Grai do neh yal geh ală bơta niam chài rơgơi niam bơne\ ngan [òn lơgar dê. Priă geh làng bol tàm [òn kung uă. A` ưn ngài gơnoar atbồ neh ai bơyai lơh chờ tàm Cư\ Đang Ya. Lơh chờ neh dong kờl làng bol, bol a` yal bè bơta chài rơgơi, phan sa geh tàm [òn do dê.

Di dơ\ sa tềp bơhiàn nam do, tàm tiah nhơl chờ brê bơnơm dà lơgar Măng Đen, gơnoar atbồ kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum pơn jat tai bơyai lơh uă broă lơh nhơl chờ lơh rài bồ tơngoh drơng năc lòt nhơl in. Là cau atbồ mpồl dròng cing geh 30 nă cau [òn Kon Ke 1, xã Đăk Long, tus bal yal tơngi\t cing, tam ya xoang bơh yau kòn cau Sơdàng jơi Mơ nâm dê, bi A Đruế, kơ\p kờ`.

Tàm nam pa 2019, bơta mờ a` kơ\p kờ` ngan rlau jơh gơ wèt mờ hìu bơnhă a`, gơ wèt mờ tơl hìu làng bol tàm [òn kung bè jơh tàm gùt xã là sơrlèt gan jơh ală bơta lòng mờ lơh sa bơtàu tơnguh.

A` kơ\p kờ` ngan rài kis làng bol he dê geh ngai sơlơ bơtàu tơnguh hờm ram rlau. Broă bơtàu tơnguh lơh sa ngai sơlơ niam rlau. Kung kơ\p kờ` tàm nam pa làng bol he geh pơn jat tai sền gàr mờ lơh jat niam bơhiàn niam chài niam bơne\ bơh mò pàng he dê lời wơl.

Cau mblàng Ndong Brawl – Lơmu K’ Yến