Deh mờ dờng tàm ù tiah niam chài cing mồng, bơh tŭ gam dềt, ồng Đinh Hdot, ơm tàm ƀòn Đăk Pơkao, sàh Tơ Tung, càr Gia Lai neh geh iat kơno sap cing mpong ntas tàm ală dơ̆ lơh yàng chờ sa piang kòi pa, ñô bau halà tàm ală mang pơrjum ƀòn tàm hìu rông. Gơ wèt mờ ồng, sap cing ờ mìng là sap ntas gùng đơs crih mờ gam là dà đơs bơh mò pàng, bơh huềng sồp kòn cau Bahnar dê tai. Bơh bơta kờñ gơboh jơh nùs hơ̆ neh sồr ồng crơng gơs ală mpồl cing mờ mpồl đơs pơnđik Bahnar tàm ƀòn nàng bơto wơl cau kơnòm să in. Klo ngai, ồng lòt lơh mìr, trồ mang den bơtòm tơrgùm ơruh pơnu, kơnòm pa tàu tàm hìu rông nàng bơto dròng cing mờ đơs pơnđik.
Ală nam do, ală bòr cing yau neh geh lơh niam wơl, geh jùt sàng goh ngan; ală gùng đơs pơnđik tồn lah neh gơtìp roh huĭ geh đơs wơl nggồr chờ ngan tàm ală dơ̆ pơrjum ƀòn. Is ồn, uă oh dềt tàm ƀòn neh kờñ ngan niam chài kòn cau he dê tơnơ̆ tŭ mut tàm ală mpồl đơs crih tamya. Cau chài ồng Đinh Hdot yal:
“Añ sùm sơnơng là, dilah rơnàng cau kra bè bol hi ờ bơto wơl den cau kơnòm să rơp roh huĭ niam chài kòn cau he dê. Sap cing, sap đơs pơnđik ờ mìng nàng bơyai lơh lơm, mờ gam là jơnau kah kir, là huềng sồp bơh kòn cau Bahnar dê. Bè hơ̆ den tàng bulah bòl glar añ kung gam pơn đơl ngan gàr sùm ală mpồl cing, mpồl đơs pơnđik nàng kòn sau tơnơ̆ do git tus nggu rơyas tờm kòn cau he dê. Pah tŭ sền gŏ ală oh dềt jơh nùs bơsram dròng cing halà đơs pơnđik, añ gŏ chờ hờp ngan mờ geh tai bơta gơn kơnờm nàng pơn jat tai lơh broă do”.
Jơnau đơs bơh cau chài ồng Đinh Hdot dê ai gŏ bơta kờñ gơboh jơh nùs ngan bơh ồng dê gơ wèt mờ niam chài bơh yau. Ờ mìng bơto bơta chài bơyai lơh, ồng gam mblàng lơh loh ai ală oh dềt in git jơnau gơtha bơh tơl jơnau pơnđik, tơl sap cing dê tàm rài kis cau Bahnar dê. Jat ồng, kờñ gàr gơtùi niam chài den lài ngan pal lơh cau kơnòm să in git mờ pơn yờ să bè niam chài kòn cau he dê.
Tŭ do, ală mpồl cing mờ mpồl đơs pơnđik bơh ồng Đinh Hdot crơng gơs sùm lòt bơyai lơh tàm ală dơ̆ lơh chờ niam chài tàm ƀòn, mờ tus bal tìp mat lơh kwèng tàm càr mờ bơdìh càr. Bi Đinh Văn Anging, cau tàm mpồl cing mồng mờ đơs pơnđik pà git:
“Lài do oh mìng iat kơno mò pàng đơs pơnđik, ờ hềt tŭ lơi kơlôi là he gơtùi đơs pơnđik. Tơnơ̆ tŭ geh wa Đinh Hdot pơlam, oh git uă rlau tai bè niam chài kòn cau Bahnar dê. Wa bơto bol oh in jơh nùs ngan, bơh bơta chài đơs jơnau pơnđik tus jơnau gơtha bơh tơl jơnau pơnđik dê. Kơnờm mut tàm mpồl đơs pơnđik mờ oh pin dờn rlau tŭ ntàu tềng đap tiah geh gal cau mờ sơlơ kờñ jơnau đơs, niam chài kòn cau he dê. Oh kơp kờñ tơnơ̆ do rơp pơn jat tai bơsram nàng bơto wơl ală oh dềt ndai tàm ƀòn in”.
Ờ mìng dong ơruh pơnu, kơnòm pa tàu wă wờng rlau tai bè niam chài bơh yau, ală mpồl đơs crih tamya gam lơh gơlik anih nhơl ñŏ niam bơnĕ, tàm bơrkuăt bal mpồl bơtiàn mờ lơh gơlik bơta pơn yờ să jơi bơtiàn tàm rơnàng kơnòm să. Trồmang, tơnơ̆ tŭ jơ lơh broă, sap cing mpong ntas tàm hìu rông. Cau dờng sơnam den jơh nùs pơlam, cau kơnòm să den jơh nùs tàp, lơh gơs pang rùp ờ mìng đềt mềr mờ gam bềng lềng bơta niam chài krơi is tai. Bi Đinh Plih, cau tàm mpồl cau chài cing mồng mờ đơs pơnđik ƀòn Đăk Pơkao dê đơs:
“Ồng Đinh Hdot là cau jơh nùs ngan mờ niam chài jơi bơtiàn dê. Ồng lời uă ngan tŭ tơngai nàng lòt hòi jà ơruh pơnu tus bal tàm mpồl cing, mpồl đơs pơnđik. Geh tŭ mìng dùl êt ngan cau tus bal mơya ồng kung ờ sang tĕ sơl. Kơnờm bơta kơ̆ dơn hơ̆ mờ tŭ do ƀòn bol hi geh mpồl cing lơh broă sùm, ală sau dềt kung git dròng cing mờ đơs pơnđik uă rlau mờ lài. Làng bol tàm ƀòn cau lơi kung ki ngàm ồng tài ồng sùm kơlôi ai ƀòn lơgar mờ ai niam chài kòn cau Bahnar dê in”.
Ồng Đinh Plơnh, kra ƀòn Đăk Pơkao pà git, cau chài ồng Đinh Hdot là “anih prap ơn phan kuơ” bơh ƀòn dê. Ờ mìng gàr sùm broă bơyai lơh, ồng gam jơh nùs jòi tơrgùm mờ bơto wơl uă jơnau pơnđik yau bơh cau Bahnar dê:
“Ală tă pơgồp bơh cau chài ồng Dinh Hdot dê geh kuơ dờng ngan tàm broă lơh prap gàr niam chài bơh yau làng bol kòn cau Bahnar dê. Broă crơng gơs mờ gàr sùm ală mpồl cing, mpồl đơs pơnđik neh dong uă ơruh pơnu, kơnòm pa tàu git mờ kờñ gơboh rlau tai niam chài jơi bơtiàn he dê. Do là broă lơh kờñ pal geh pơn jờng mờ lam lơh uă nàng niam chài cing mồng Tây Nguyên pơn jat tai geh prap gàr mờ ngui niam tàm rài kis pa tŭ do”.
Tàm rài kis pa gam tam gơl pah ngai, ală cau bè cau chài ồng Đinh Hdot tàm sàh Tơ Tung, càr Gia Lai kung gam ngềt ngơt gàr sap cing, jơnau pơnđik bè gàr huềng sồp bơh ƀòn lơgar dê. Bơta jơh nùs mờ bơta kờñ gơboh niam chài bơh ồng dê neh pơgồp bơnah kuơmàng ngan dong bơta niam chài kòn cau Bahnar pơn jat tai geh tàm pơ dờn mờ gơ rề uă.
Viết bình luận