Ală ngai do, tàm Hìu ơm kis ing Jơi bơtiàn dồ ết nă cau Têrêsa gơwèt sơnah ƀòn Tân Lợi (càr Dăk Lăk), nùs nhơm bơsram tàp đơs crih tam ya gơ gơs hô hơng ngan. Tàm cơldŭ ƀarah ƀarài, săp ntas đờng Klông pút, săp ntas đờng T’rưng mpoong geh sùm, bơnĕ bơnài bal mờ nhơm tă bơh kàl sơnam pa gam rê tus. Ală bơyô kơnòm să kòn cau Sơdàng gam tơryang tơryồng rcang ală dơ̆ bơyai lơh ràng tơlik drơng làng bol mờ năc lòt nhơn in tàm tơngai bồ sơnam pa.
Dà kơl hề sù jơh ào, bi A Bảo, 23 sơnam, tus bơh ƀòn Đăk Rơ Wa, sơnah ƀòn Kon Tum, càr Quảng Ngãi – tŭ do gam lơh broă tàm Hìu ơm kis ing Jơi bơtiàn dồ ết nă cau Têrêsa, pà gĭt:“Phan teh ờs mờng bơh yau jơi bơtiàn dê ờ gơtùi ờ geh tàm rài kis pah ngai ờ, gơ bè là phan sa nùs nhơm. Tàm rài kis pal geh gùng đơs crih nàng geh uă bơta chờ hờp rlau. Bè jơnau ồng mò lài do bal mờ gơ̆p bơtòm tơrgùm kềng gah bơnhă ồs hơng nàng iăt săp ntas đờng Klông pút, T’rưng..., dròng săp stas bal gơ̆p in iăt; mè bèp pĕ đờng Klông pút, T’rưng nàng pơndiang kòn in bĭc lơhă lơh ai rài kis sơlơ chờ hờp. Ngan là tàm ală dơ̆ lơh chờ, ngai sơnam pa, dơ̆ sa tềp, săp ntas đờng Klông pút, T’rưng mpoong tus gơ hòi gơ jà làng bol tus sền iăt, chờ hờp uă ngan”.
Ai bi Karôly, 29 sơnam, ơm tàm ƀòn H’Ring, sàh Cư M’gar, càr Dăk Lăk pà gĭt, gùng đơs crih là dang che tàm klăc bal mpồl bơtiàn, là bơnah hwềng bơh ƀòn lơgar dê pah tŭ geh dơ̆ lơh chờ, sơnam pa rê. Den tàng bè hơ̆ mờ ală bơyô kơnòm să ơm tàm hìu ơm ing sùm bơsram tàp sền gàr niam chài jơi bơtiàn, ờ mìng là bơta kờñ ngan lơm, mờ gam rê tàm ƀòn lơgar drơng broă làng bol mờ năc lòt nhơl in: “Añ kờñ ngan phan teh jơi bơtiàn bơh he dê. Tàm tơngai bồ sơnam pa, ngai lơh chờ, sa tềp, bol añ pĕ đờng Klông pút, đờng T’rưng bơnĕ bơnài bal mờ cing mồng, bal mờ gơ̆p tam ya đơs chờ nàng chờ hờp bal mờ làng bol mờ năc lòt nhơl tus còp. Do kung là dơ̆ nàng tàm klăc bal bơta kờñ gơboh, tam klăc rlau tai tàm ƀòn lơgar. Tŭ pĕ đờng gòng, tàm nùs nhơm añ gơ lơh chờ hờp uă ngan, ngan là ală ngai bồ sơnam pa, sa tềp geh tìp ồng mò, mè bèp, oh mi,..añ pĕ đờng Klông pút nàng tơl nă cau tam ya xoang, geh tŭ bơta chờ hờp geh uă rlau 2 dơ̆”.
Gơwèt mờ bi A Tùng, 29 sơnam, kung ơm tàm ƀòn H’Ring, broă kờñ, sền dờng màng gùng đơs crih tam ya jơi bơtiàn gam là kơnòl sền gàr tàm pơrdờn niam chài bơh bèp ồng dê: “Đờng Klông pút, đờng T’rưng kwơ màng ngan tàm rài kis nùs nhơm bơh làng bol kòn cau Sơdàng mờ bàr pe jơi bơtiàn ndai dê. Ală đờng goòng do kung kwơ màng bè cing mồng tàm broă sền gàr niam chài jơi bơtiàn dê sơl. Rài ồng mò lài do, tàm ală ngai bồ sơnam pa, dơ̆ lơh chờ sa kòi pa, ngai sa tềp, ờ gơtùi ờ geh sap ntas đờng Klông pút, săp ntas cing mồng bơnĕ bơnài bal mờ săp đơs jơnau pơnđick, lơh ai ngai sơnam pa, ngai lơh chờ, ngai sa tềp in sơlơ chờ hờp, chờ hờñ, hô hơng mờ pơgồp bơnah sền gàr niam chài ờs mờng bơh yau bơh kòn cau Sơdàng dê”.
Bơta tơryang tơryồng bơh ală cau kơnòm să bè A Bảo, Karôly halà A Tùng ờ mìng lơh geh ală dơ̆ ràng tơlik cèng bềng bơhiàn niam chài lơm, mờ gam lơh gơrề uă bơta pơn yờ să tàm mpồl bơtiàn tai. Ồng Pê Đoan, làng bol ƀòn H’Ring, neh uă dơ̆ sền ală oh rê drơng broă ràng tơlik tàm ƀòn tàm ală dơ̆ lơh chờ, ngoh rngăc pà gĭt:“Ală oh jak ngan, gĭt pĕ đờng goòng jơi bơtiàn, gĭt sền gàr bơhiàn niam chài ờs mờng bơh yau. Ală oh kờñ ngan den tàng bơsram mhar ngan, mờ gam geh lòt ràng tơlik tàm uă tiah tai, làng bol tàm ƀòn cau lơi kung chờ hờp lơm”.
Ờ mìng tàm rài kis pah ngai lơm, tàm ală dơ̆ lơh chờ kwơ màng bè Dơ̆ lơh chờ sa kòi pa, săp ntas đờng lơh mờ gle, đơr bơh ală bơyô kơnòm să Hìu ơm kis ing Jơi bơtiàn dồ ết nă cau Têrêsa ràng tơlik neh gơ gơs phan sa nùs nhơm pơgồp tai bơta chờ hờp mờ bơta tam klăc bal kơ̆ wền ai ƀòn lơgar in. Ồng A Vi Voan, Lam bồ thôn ƀòn Kon H’Ring, sàh Cư M’gar, càr Dăk Lăk, pà gĭt: “Ală oh gam kơnòm să ngan mơya gĭt sền dờng màng, sền gàr niam chài bơh jơi bơtiàn he dê, gĭt pĕ uă phan teh bè cing mồng, đờng T’rưng, Klông pút, Ting ning... Ƀòn lơgar bol añ pơn yờ să ngan tài bơh geh rơnàng kơnòm să gĭt ngui niam bơhiàn niam chài ờs mờng bơh yau bơh ồng pàng dê”.
Bơh ală dơ̆ bơsram tàp bềng bơta jơh nùs tàm Hìu ơm kis ing jơi bơtiàn dồ ết nă cau Têrêsa tus ală dơ̆ ràng tơlik hô hơng tàm ală dơ̆ lơh chờ ƀòn lơgar, ală bơyô kơnòm să kòn cau Sơdàng gam tàm pơrdờn lơh duh hồl bơta gơ kờñ niam chài jơi bơtiàn ai rơnàng kơnòm să in. Hơ̆ là bơta kờñ gơboh, là kơnòl, là bơta kơ̆p kờñ nàng săp ntas Klông pút, T’rưng, Ting ning, cing mồng... sùm mpoong ntas, nàng bơhiàn niam chài kòn cau Sơdàng dê pơn jat tai kis wền kơ̆ sùm jat mờ tŭ tơngai.
Viết bình luận