Dơ̆ lơh yàng tồt tờm chi gơnơng gờm chờ kòi lik sơnyùr bơh cau M’nông dê
Chủ nhật, 06:00, 11/01/2026 Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih Thị Đoăt (VOV Tây Nguyên) Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih Thị Đoăt (VOV Tây Nguyên)
VOV.K’Ho – Tàm tiah nhàr lơgar Quảng Trực, càr Lâm Đồng, tiah mờ suơm kơphe, tờm mắc ka gơs tơlir gơ lòt jòng jat dòr bơnơm, tiah mờ mhual àng drim gờñ kung gam gơ kờn tàm mìr tam kòi mờ sap cing cau M’nông mpong ntas tàm ù tiah kơh bơnơm dờng ơning ơnàng, tơl kàl lơh kòi lik sơn yùr gơ pơrlai dùl ù tiah niam chài ndu gơn rơh ngan. Hơ̆ là dơ̆ lơh yàng tồt tờm chi gơnơng gờm chờ kòi lik sơn yùr – dùl bơhiàn bơh yàng ờs mờng tơrgùm bơh bơta pin dờn, bơta niam chài mờ rài kis nùs nhơm bơh làng bol kòn cau M’nông tàm tiah nhàr lơgar Tây Nguyên dê.

Là dùl tàm ală bơhiàn lơh yàng tàm sơnam kis kòi dê, dơ̆ lơh yàng tồt tờm chi gơnơng gờm chờ kòi lik sơn yùr geh lơh ƀuơn ngan, phan pơ dơng lơh yàng kung ờ uă ir. Lài mờ tŭ lòt tàm mìr tồt tờm chi gơnơng, hìu bơnhă tờm lơh yàng mờ làng bol tàm ƀòn lơh yàng tàm hìu. Tàm hìu ồng Điểu Dray, ơm tàm ƀòn Bu Prâng 1, sàh Quảng Trực, càr Lâm Đồng, nùs nhơm rơcang ai dơ̆ lơh yàng in geh lơh yŭ rơyùm mờ ram mhŭ. Tơl nă cau dùl broă krơi is, cau lơi ndrờm jơh nùs lơm, ai tơnggŏ bơta ki ngàm gơ wèt mờ brah yàng mờ mò pàng.

Cau ùr dờp kơnòl trŭ piang, rơcang phan pơ dơng lơh yàng, ƀĕ tơrnờm. Cau klau den sac rơ wah mờ kơl tờm kơr la dong, lir nàng lơh tờm chi gơnơng, tơnơ̆ hơ̆ bơka mờ sơn yùr kòi, rùp sềm, rùp phan brê, nsồp lơ we. Do là ală rùp pơrya hòi dan kòi gơs tơlir, să gar, ting bơ trơh cà ràk, phan jàñ. Ồng Điểu Dray pà git: “Pah nam, tŭ tờm kòi bun, rơcang lik sơn yùr, ală hìu bơnhă cau M’nông rơp lơh yàng tồt tờm gơnơng. Lài mờ dơ̆ lơh yàng 1 ngai, cau klau tàm hìu bơnhă lòt tờm brê rơ wah tờm kơrla dờng, niam, song nàng lơh tờm gơnơng. Lơh yàng nàng ală brah yàng in rơp ơm wơl tàm tờm gơnơng mờ gàr huềng kòi in ơm mŏ tàm mìr”.

Gơ wèt mờ cau M’nông, dơ̆ lơh yàng tồt tờm chi gơnơng gờm chờ kòi lik sơn yùr geh gơtha dờng ngan, hòi dan tờm kòi lik sơn yùr dờng, uă gar, să gar. Dơ̆ lơh yàng kung là tŭ nàng ưn ngài trồ tiah mờ sơlơ tơrbŏ kơ̆ tai bơta tam klac bal tàm ƀòn lơgar, sơlơ gàr bơta niam chài mờ bơto bơtê kòn sau bè bơta git kah ưn ngài, geh kơnòl mờ ù tiah, chi che. Mè Nghiệp dê, ơm tàm ƀòn Bu Prâng 1, sàh Quảng Trực pà git: “Dơ̆ lơh yàng gờm chờ kòi lik sơn yùr nàng kờñ ưn ngài ală brah yàng neh sền gàr kòn bơnus tŭ tàm tŭ lơh mìr, dan ală brah yàng ting bơ trơh đe, prò, jơrke mờ tu rơhài ờ sa aniai kòi, kung hòi dan oh kòn tàm hìu bơnhă in geh pràn kơldang”.

Tŭ tơl bơta neh rơcang wil tơl, cau tờm hìu klơm phan pơ dơng lơh yàng mờ ơn sơ gàk tàm sơ̆. Bơklau cèng tờm gơnơng lòt lài, pơ ùr àñ sơ̆ phan pơdơng lơh yàng lòt jat ngkời, bal mờ làng bol tàm ƀòn mut tàm mìr. Tŭ neh tus tàm mìr, cau tờm hìu rơ wah bă mìr geh kòi niam, ơm tàm tiah tàm gùl nàng lơh yàng, hơ̆ sồng tồt tờm chi gơnơng, bong mhàm iar, rơpua tờm gơnơng mờ đơs chều bè tơm boh bơr mờ tờm kòi, pơyua bơta kơp kờñ tờm kòi dờng mhar, lik sơn yùr ring, să gar. Bơhiàn lơh yàng hơ̆ ai tơnggŏ bơta pin dờn là, tờm kòi geh huềng mờ rơp git nùs tồr kòn bơnus dê.

Cau tờm lơh yàng sùm là cau tờm mìr halà cau geh ƀòn lơgar pin dờn. Ồng bong mhàm iar tềng ală phan ngui hơ̆ sồng rac yàng, jà ală yàng rê sền mờ sền gàr hìu bơnhă geh kàl lơh sa tơnhàu geh uă, rài kis hờm ram, gơboh gơbài: “Ơ ală yàng: yàng kòi, yàng brê, yàng dà croh… Ngai do, jà ală yàng rê ndo bal mờ hìu bơnhă añ sàu piang, hìu bơnhă añ lơh yàng dan ală yàng sền gàr, dong mìr kòi hìu bơnhă añ dê gơs niam, tơnhàu geh uă, kơryan ờ ai tu rơhài, đe, prò kap, sa aniai mìr kòi. Ơ ală yàng, rê tĕ ndo, sàu piang, ñô tơrnờm bal mờ hìu bơnhă, mờ làng bol tàm ƀòn”.

Tơnơ̆ tŭ tồt tờm chi gơnơng tàm mìr, tơl nă cau rê wơl hìu cau tờm lơh yàng nàng sàu piang, bal mờ gơp ñô tơrnờm. Bơta chờ hờp bè hơ̆ mờ gơ tàm pơn jat bơh hìu do tus hìu ndai lài mờ tŭ kòi mìr lik sơn yùr, nàng hòi dan dùl kàl hờm ram. Do là tŭ nàng ƀòn lơgar tàm bơrkuăt bal, tam pà bal bơta chờ hờp lơh broă, kơp kơnờm dùl kàl tơnhàu geh uă.

Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih Thị Đoăt (VOV Tây Nguyên)

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC