Ngai chờ Niam chài ală jơi bơtiàn càr Gia Lai dơ̆ sơnrờp geh bơyai lơh di tơnkah 80 nam Ngai Wa Hồ pơyoa tus Pơrjum dờng ală jơi bơtiàn tiah đah Jum tàm Pleiku in geh kwơ màng tàm broă jơng rơ bơta niam chài krơi is ală jơi bơtiàn dê, tơnguh nùs nhơm tam klăc bal, mờ ai tơngŏ bơta kwơ kơl jăp bơh nùs nhơm Hồ Chí Minh dê bè ring bal, tam klăc bal đah ală jơi bơtiàn. Ngai chờ tơrgùm geh mờr 1 rơbô nă cau chài tàm càr Gia Lai mờ càr ndai tsu bal. Tus mờ ngai chờ, tơl mpồl cèng geh dùl jơnau yal is, geh uă bơta niam chài krơi is mờ jơnau kah wơl jơi bơtiàn dê, bơh tàm broă bơyai lơh chờ tus mờ phan sa.

Lŏ Kpă  H’ Nhung bơh ƀòn Plei Chuet, sơnah ƀòn An Phú tơlik nùs nhơm chờ hờp mờ đơs: Ngai chờ Niam chài ală jơi bơtiàn càr Gia Lai dơ̆ sơnrờp là broă lơh kwơ màng ngan, geh bơyai lơh di tàm dơ̆ tơnkah 80 nam Ngai Wa Hồ pơyoa sră tus Pơrjum dờng ală jơi bơtiàn ờ gal cau tiah đah Jum tàm Pleiku in, den tàng ngoh rơngăc ngan. “Tus bal Ngai chờ niam chài càr Gia Lai dê, să tờm añ chờ hờp ngan, tài geh tìp bal mờ ală bơyô, ală cau chài bơh ngài tus tơrgùm bal. Cau năc lòt nhơl bơh tàm ală tiah tus sền bol añ tamya xoang, dròng cing tàm dơ̆ lơh chờ. Tàm hìu nhă, geh bèp, ală bi ndrờm lơh broă lòt nhơl mpồl bơtiàn den tàng lơh nùs nhơm añ tus bal mờ ală broă lơh chờ mờ nùs nhơm ñhăp ñhar ngan, kờñ gơboh mờ niam chài ờs mờng bơh mò ồng neh lời wơl. Mpồl dròng cing Plei Huet bol añ geh uă rơnàng, ơruh pơnu, cau klao, cau ùr mờ cau kơnòm să den tàng nùs nhơm tus bal lơh chờ ñhăp ñhar ngan, chờ hờp ngan nàng dròng cing mờ tamya xoang ờs mờng kòn cau Jrai bol añ dê”.

Dơ̆ sơnrờp bơh tŭ tơmŭt bal càr Gia Lai pa, mpồl cau chài kòn cau Prum Hroi bơh sàh Vân Canh (càr Bình Định lài do) tus Pleiku mờ rơlao 40 nă cau, tus bal mờ ală broă lơh geh wơl rài kis lơh broă sa mpồl bơtiàn dê, lơh ală broă lơh geh bơta chài bè: tàñ phan, tàñ ồi yau, dròng cing, jan sơngơr k’toang, đơs jơnau pơn đik. Tàm tŭ hơ̆, mpồl sàh Ya Hội geh khà cau chài gal ngan, mờ rơlao 60 nă; dròng cing tamya xoang ndangbơh kòn cau Bơnhàr dê; mờ yal ală doơ̆ tamya sạp, tamya khèl, uh kơwào, to plai kòn làng bol kòn cau Mông dê.

bal mờ broă lơh đơs crih tamya “Brê bơnơm dờng ntas” mờ mang tìp bal niam chài ală jơi bơtiàn càr Gia lai, ală cau ala măt bal mờ cau chài tus bal gam tus bal pơdơng bơkào, chu ñàng kah kơlôi Chủ tịc Hồ Chí Minh, Cau khin cha jăk chài Núp; tus sền dơ̆ ràng tơlik rùp mờ tơngu me “Wa Hồ mờ ală jơi bơtiàn càr Gia Lai”, còp tiah tềl kah yau anih dờp sră Wa Hồ pơyoa Pơrjum dờng ală jơi bơtiàn ờ gal cau tiah đah Jum nam 1946. Mò Rcom H’ Yĕo, lài do là Củ tịc Anih duh broă Măt trận Dà lơgar Việt Nam càr Gia Lai đơs là, Ngai chờ Niam chài ală jơi bơtiàn càr Gia Lai dơ̆ sơnrờp geh bơyai lơh di tàm dơ̆ Duh kah Bơtau Hùng, Tơnkah 80 nam Ngai Wa Hồ pơyoa sră Pơrjum dờng ală jơi bơtiàn ờ gal cau tiah đah Jum tàm Pleiku, dùl dơ̆ tai nting bơto làng bol ală jơi bơtiàn Tây Nguyên kah tus rài lài do mờ tơnguh nùs nhơm tam klăc bal. "Wa Hồ đơs, dà lơgar Việt Nam là dùl, jơi bơtiàn Việt Nam là dùl, jơh ală jơi bơtiàn Yoan, Tày, Mông, Mán, geh bal ală jơi bơtiàn bè Jrai, Bơnhàr… ndrờm là oh mi dùl hìu, tài deh bal bơh dùl jơi bơtiàn kòn Đang Grài sao Gơnrơh dê. Cau Jrai sơnđan là “Ồng Sơngơr mờ Mồng” deh kơl dung 100 nai tăp, 50 nă kòn mù tàm dà lềng là ală jơi bơtiàn kis tàm tiah ring, gam 50 nă kòn guh bơnơm là ală jơi bơtiàn ờ gal cau he dê. Bŭ lah jơnau đơs krơi is, mơya geh bal dùl nùs nhơm là tam klăc bal. Hơ̆ kung là tơngu me tờm pang sră Wa Hồ pơyoa tus ală jơi bơtiàn Tây Nguyên in, kơ̆p kờñ jơh ală jơi bơtiàn ờ tam cah is pas gơs, rơƀah rơƀừp, bơnah jơi bơtiàn, cau lơi kung pal bơsram sră, cau lơi kung pal lơh broă, ròng rơpu, kơnrồ, sur iar, rài kis gơguh, ală cau ndrờm ring bal”.

Kung tàm ngai 25 nhai 4 nam 2026 sơl, tàm Tiah tềl kah yau rài lài do niam chài dà lơgar Plei Ơi, sàh Chư A Thai, càr Gia Lai geh bơyai lơh răc dan Yàng Bơtau Apui. Pơgồp bal mờ jơnau yal yau bè ală Bơtau Ồs lơh geh “mìu” tàm tiah Cheo Reo lài do dê, broă lơh yàng do geh uă bơta niam chài krơi is pin dờn bơh kòn cau Jrai dê, Broă lơh răc dan geh bơyai lơh tàm bơnơm gơnrơh Chư Tao Yang, do là tiah geh sền là tiah ơm bơh ală Bơtau Ồs dê, ai tơngŏ jơnau kơ̆p kờñ geh mìu nhàr niam, kàl lơh sa geh tơnhào uă ai làng bol tàm tiah do in.

Bal mờ broă lơh yàng, mpồl ală broă lơh niam chài, lòt nhơl uăa bơta kung geh bơyai lơh sùm, tàm hơ̆ geh bal broă dròng cing, tàñ ồi yau, tàñ phan, trah rùp mờ ală jơnau nhơl ờs mờng, pơrlòng tàp pràn să jan ờs mờng bè ntoăt cah càng èt, pañ sơna kam, lơh geh jơnau nhơl chờ niam bơnĕ ai làng bol mờ cau năc lòt nhơl in. Lŏ Ksor H’ Hoăi, Phó Ƀí thư Đoàn sàh Chư̆ A Thai, càr Gia Lai pà git, tàm ală ngai geh bơyai lơh Yàng răc dan kờñ geh mìu Yang Bơtau Apui, Đoàn ơruh pơnu tus bal nàng rơcang lơh anih duh khoai ală bơta, dong kờl pơs wàs kloh niam hìu đam, gùng lòt tiah geh bơyai lơh chờ, bè bơka anih duh khoai, rơndăp rơndeh ơm; tus bal mờ mpồl kwang àng, ling klàng, ling gàr ƀòn sền gàr bơta lơngăp lơngai. "Tàm nùs nhơm geh bơyai lơh Yàng răc dan mìu nhàc niam Yàng Bơtau Apui dê, ơruh pơnu tus bal ală broă lơh, nàng làng bol tàm ală ƀòn tus bal ngai chờ mờ tìp bal. Tàm hơ̆ uă ngan là đoàn viên ơruh pơnu tus bal yal yal phan geh lơh krơi is ƀòn lơgar dê, phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre bal mờ drơng ală phan sa bơkah krơi is nàng cau năc lòt nhơl in; Yal bơta niam chài ờs mờng, lơh chờ Bơtau ồs là rài kis nùs nhơn kòn cau Jrai tàm sàh Chư A Thai bơh rài lài do; Bơh broă tamyabal mờ ờ uă broă lơh chờ, broă lơh geh wơl rài kis bơh làng bol tàm ù tiah Bơtau ồs Chư A Thai dê, răc dan kờñ geh dùl nam lơh sa, lơh geh uă kòi phe mờ rài kis hờm ram. Bơh broă lơh chờ, ơruh pơnu geh bơto bơtê nàng git wă mờ prăp gàr bơta kwơ ờs mờng niam chài bơh mò ồng bơh lài lời wơl. Pơn jăt tai yal bơta niam chài ờs mờng, rài kis kòn cau Jrai dê”.

Ngai chờ neh tơn jơh, mơya săp ntas cing mồng, tamya xoang mờ rùp să ală jơi bơtiàn kung gam lơh geh uă, bè dùl gùng mhàm lòt sùm nàng ròng rài kis nùs nhơm bơh ală jơi bơtiàn dê. Bơh jơnau kah wơl rài lài do tus mờ tàm pơn jăt rài kis tŭ do, tơl broă lơh ờ mìng pơn jờng bơta niam chài krơi is mờ gam lơh geh uă nùs nhơm tam klăc bal đah ală jơi bơtiàn oh mi dê.