Krơi is bơhiàn lơh yàng mut hìu pa bơh cau Rơđê tàm càr Dăk Lăk dê
Chủ nhật, 06:00, 17/05/2026 Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih H’Xíu (VOV Tây Nguyên) Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih H’Xíu (VOV Tây Nguyên)
VOV.K’Ho – Gơ wèt mờ cau Rơđê, hìu jòng ờs mờng ờ mìng là anih ơm kis mờ gam là anih tờm bơh rài kis niam chài, pin dờn jat yàng. Tŭ dùl nơm hìu pa geh lơh gơs, bơhiàn lơh yàng mut hìu pa geh lam lơh bè dùl bơta yal tơnggit anih ơm kis pa, pơgồp bal mờ bơta pin dờn gah huềng mờ kơp kơnờm bè rài kis kơ̆ kơljap jŏ jòng sùm bơh hìu bơnhă, jơi nòi dê.

Tŭ hìu jòng geh lơh gơs, tơrnờm neh ƀĕ bơkah, phan pơdơng lơh yàng geh rơcang wil tơl, tus ngai niam, nhai niam, oh mi jơi nòi rềp ngai rê bơtòm tơrgùm mat, cau Rơđê bơyai lơh yàng mut hìu pa jat bơhiàn ờs mờng bơh yau.

Tàm sap ntas cing knah nggồr chờ, dơ̆ lơh yàng mut hìu pa bơh cau Rơđê tàm tiah đah mat tơngai mut càr Dăk Lăk dê geh lam lơh mờ 2 bơnah lơh yàng tờm: rac yàng, duh khoai mò pàng mờ hòi dan pràn kơldang ai cau tờm hìu in. Jat ồng Y Min Kƀuôr, mat mờng hòi là ồng Lương dê ơm tàm ƀòn Cuôr Kăp, sơnah ƀòn Tân An, dơ̆ lơh yàng mut hìu pa là bơhiàn lơh yàng nàng dờp hìu neh lơh gơs mờ hòi dan bơta sền gàr bơh brah yàng dê:

“Hìu neh lơh gơs den cau rơp bơyai lơh yàng nàng hòi dan mờ brah yàng sền gàr ai hìu bơnhă cau tờm hìu in ndrờm geh ring lơngai, pràn kơldang, lơh sa bơtuah bơtuài, rài kis kơ̆ kơljap, wil tơl, hờm ram”.

Bơhiàn lơh yàng geh sơn đờm tàm mpồng sơnĕ đah mat tơngai lik hìu dê. Jat jơnau kơlôi sơnơng bơh cau Rơđê dê, do là gah dờp àng mat tơngai sòl, là rùp pơrya ai rài kis mờ bơta sơn đờm in. Tŭ phan pơ dơng lơh yàng geh rơndap wil tơl, sap cing mpong ntas, cau bơ jơu sơn đờm jà ală yàng, ală gơn rơh atbồ brê bơnơm, ù tiah, trồ tiah, bal mờ mò pàng rê sền dơ̆ lơh yàng, dờp hìu pa mờ sền gàr hìu bơnhă in. Tàm jơnau rac yàng geh gơl bè do:

“Ơ ală yàng, bol hi yal mờ mò pàng là, kòn sau neh rê anih ơm pa, neh geh hìu đam, geh hìu ƀềp. Jà mò pàng rê tus bal, sền gàr kòn sau in pràn kơldang, lơh sa bơtuah bơtuài, hờm ram, wil tơl, ƀòn lơgar tam klac, ring lơngai, chờ hờp”.

Pơn jat hơ̆ là bơhiàn lơh yàng hòi dan pràn kơldang cau tờm hìu in, do geh sền là broă tờm tàm dơ̆ lơh yàng mut hìu pa. Ùr bơklau cau tờm hìu nggùi kềng bồ đap sơlàu ơn phan pơdơng lơh yàng, wèt hờ mpồng sơnĕ đah mat tơngai lik. Cau bơ jơu rac yàng, tơnơ̆ hơ̆ lòt tus rềp drăp tơrnờm pơn jat tai lơh yàng, jàu ding bồp, đơs jơnau hòi dan lơngap lơngai mờ tơn dò kòng lơngô, hòi dan pràn kơldang bềng lìu, rài kis kơnhăp kơ̆, kòi phe bềng drong, cing, drăp tơrnờm wil tơl. Ồng Y Siong Êban ơm tàm ƀòn Kŏ Tam, sơnah ƀòn Tân An pà git:

“Tŭ mut hìu pa den jat bơhiàn bơh yau pal lơh yàng hòi dan pràn kơldang nàng nting bơr pràn kơldang ai să tờm cau tờm hìu in sùm bềng lìu, chờ hờp chờ hờn, sùm geh pràn kơldang niam. Bơhiàn bơh yau cau Rơđê dê là bè hơ̆, geh hìu pa den pal hòi dan pràn kơldang cau tờm hìu in”.

Dùl bơhiàn lơh yàng ờ gơtùi ờ geh là lơh yàng ai ală phan ngui tàm hìu bơnhă in. Bơh ntùng, bơnhă ồs tus jơ nờng, cơ gĕ, drăp tơrnờm ndrờm geh lơh yàng lơm, pơyua bơta pin dờn là, tơl phan ngui rơp lòt bal, sền gàr hìu bơnhă in tàm rài kis pah ngai. Bơta do ai tơnggŏ, hìu ờ mìng là anih ơm kis bè phan bơna ờs mờng mờ gam geh huềng sồp, geh ƀòn lơgar mờ brah yàng dờn dờp tai.

Sùm tàm ală bơhiàn lơh yàng, sap cing knah mpong ntas jat tơl sap krơi is, dipal mờ tơl tŭ tơngai lơh yàng. Ală cau chài tàm ƀòn at gơnoar broă kuơmàng ngan, gàr dơ̆ lơh yàng geh lơh di mờ bơhiàn bơh yau, gàr wil tơl bơta niam chài ờs mờng. Ồng Y Như Kƀuôr, mat mờng hòi là ồng Dăm Săn dê ơm tàm ƀòn Cuôr Kăp, sơnah ƀòn Tân An pà git:

“Jat bơhiàn bơh yau cau Rơđê dê, lài mờ tŭ lơh yàng den rơp dròng cing lài. Ală bòr cing geh tơrgùm wơl mờ geh drơng dơ̆ dùl dơ̆. Tơnơ̆ hơ̆ ơm rlô ing nàng kơp cau bơ jơu lơh yàng den dròng tai. Dơ̆ dròng cing sơn rờp rơp dròng jat sap rơlĕ rơlùn, bè ờs, pơn jat hơ̆ den dòng ndang rlau. Tŭ cau bơ jơu rac yàng jơh den rơp ơm ing dròng cing. Tàm tŭ tơn dò kòng lơh yàng den kung ờ dròng cing sơl, tŭ neh tơn dò kòng jơh mờ ñô tơrnờm den dròng tai tus tŭ tơn jơh dơ̆ lơh yàng”.

Tơn jơh bơnah lơh yàng, cau tờm hìu, jơi nòi mờ nac jà bơtòm tơrgùm gùt dar drăp tơrnờm, bal mờ gơp ñô tơrnờm jat bơhiàn jà ñô tơrnờm ờs mờng. Sap dròng cing pơn jat tai mpong ntas, gơ bơrlŭ bal mờ sap đơs, sap ñŏ, lơh gơlik nùs nhơm ram mhŭ, tàm bơrkuăt bal ƀòn lơgar. Jat ồng Y Thái Êban, ơm tàm ƀòn Kmrơ̆ng Prŏng A, sơnah ƀòn Tân An, gơ wèt mờ cau Rơđê, hìu ờ mìng là anih nàng ơm mờ gam là anih king crŭ ngan bơrkuăt bal kòn bơnus mờ mò pàng mờ ală rơnàng:

“Lơh yàng mut hìu pa mờ lơh yàng hòi dan pràn kơldang, ală oh mi bol hi kung chờ hờp ngan. Bơhiàn hơ̆ geh gơtha kuơmàng bơh yô yau, lam lơh bơhiàn lơh yàng nàng geh pràn kơldang ai ƀòn lơgar mờ jơh tơl nă cau in. Sền gròi tus bơhiàn bơh yau nàng yal tơnggit tơl nă cau in sền gŏ bơhiàn bơh yau he dê mờ ală rơnàng kòn sau tơnơ̆ do rơp git ală bơhiàn cau Rơđê dê bè lơi mờ pơn jat tai sền gàr, tài tơl bơhiàn den gơ geh dùl bơta niam krơi is”.

Là dùl dơ̆ bơhiàn lơh yàng ờs mờng, tus tŭ do, dơ̆ lơh yàng mut hìu pa kung gam geh cau Rơđê gàr sùm tàm rài kis pa. Bulah geh ală bơta tam gơl nàng gơ in dipal mờ bơta geh ngan rài kis pa, ală bơhiàn tờm nàng lơh yàng kung gam geh sền gàr, ai tơnggŏ bơta ki ngàm gơ wèt mờ nggu rơyas mờ gơnoar broă tàm tơrbŏ bal mpồl bơtiàn bơh niam chài ƀòn lơgar dê.

Tàm tŭ tơngai tam gơl gơ gơs tiah drà mờ tàm bơrlŭ bơta niam chài ngai sơlơ pràn, broă gàr sùm bơhiàn lơh yàng mut hìu pa ờ mìng pơgồp bơnah prap gàr bơta niam chài cau Rơđê dê mờ gam lơh gơs gùng dà ngui bơta kuơ niam chài bơh yau pơgồp bal mờ lòt nhơl mpồl bơtiàn, lòt nhơl sền git. Bơh hơ̆, ală hìu jòng ờ mìng mpờl gŏ tàm jơnau kah kir mờ gam pơn jat tai mpờl gŏ niam ngan tàm rài kis pa tàm ù tiah Tây Nguyên.

Cau mblàng K’Duẩn/ Cau cih H’Xíu (VOV Tây Nguyên)

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC