Ờ hềt tơl 2 ngai là dơ̆ lơh yàng duh khoai Mò nam do, neh geh 40 mpồl mờ rơlao 2 rơbô nă cau tus bal tàm Tiah tềl kah yau niam chài Dà lơgar kwơ màng Gơlang Nhạn, sơnah ƀòn Tuy Hòa, càr Dăk Lăk dê. Ală mpồl ndrờm rơcang nền nòn ngan, bơh phan pơdơng Ùr Bơtau in, phan soh tus lơh yàng mờ jơnau tamya huềng nàng pơdơng tus mờ Mò di tàm ngai duh khoai mờ jơh ală nùs nhơm pin dờn bal mờ cèng geh ală jơnau kơ̆p gơn niam bơnĕ. Ală cau tus bal lơh yàng đơs bè do: “Kơ̆p kờñ làng bol pràn kơl dang, lơngăp lơngai, nàng càr Dăk Lăk he geh bơta niam, pràn kơl dang; mìu nhàc niam”.
Tàm nùs nhơm làng bol ală càr Đah jum Tàm gùl dà lơgar dê, Ùr Bơtau là cau mè tàm do dê, là cau neh kơl dìng ală làng bol geh lơngăp lơngai, geh rài kis hờm ram, gơboh gơbài. Den tàng, lơh yàng Duh khoai Mò neh gơmŭt tàm rài kis nùs nhơm, là dùl broă lơh pin dờn duh khoai ùr bơtau làng bol dê tàm tiah Đah Jum tàm Gùl lơgar. Bè đah pin dờn, tàm do geh broă lơh pơgồp bal, tìp bal niam chài đah pin dờn duh khoai ùr bơtau bơh cau Prum dê mờ pin dờn duh khoai Ùr bơtau cau lơgar Việt Nam dê.
Tàm broă lơh yàng Duh khoai Mò geh 2 gơnah là bơnah pơdơng phan mờ bơnah tamya huềng nàng lơh mò Thiên Y Ana in chờ hờp mờ sền gŏ nùs nhơm song dơ pă bơh làng bol dê. Mò Thông Thị Thêu, kòn cau Prum tus bơh Bắc Bình, càr Lâm Đồng tơlik nùs nhơm bè do: “Pin dờn kwơ màng ngan. Pah nam tus nhai do là chờ hờp ngan. Lòt chờ gờm mò in, răc dan nàng geh bơta pràn kơl dang să jan, hìu nhă hờm ram mờ lơh sa geh tơnhào uă. Ờ lòt lơh yàng nùs nhơm ờ suk ngan, tŭ pah nam tus den ndrờm lòt lơm”.
Nàng lơh yàng duh khoai Mò nam do geh bơyai lơh lơngăp lơngai, nền nòn, Mpồl Atbồ tiah tềl kah yau càr Dăk Lăk neh ai tiah drơng lơh ală mpồl dê bơh tềng Mpồng mŭt tus tàm tiah tàm gùl tiah tềl kah yau; ai ală tiah nàng rơcang phan, soh phan; tiah sào sa, gàr niam nàng ală mpồl in lòt lơh yàng geh ală ngai kwơ màng ngan tàm tiah tềl kah yau Gơlang Nhạn dê. Bơdìh mờ cau lòt lơh yàng, git nđờ rơbô nă làng bol bal mờ cau năc kung tus sền mờ jòi git bè bơta niam chài ờs mờng krơi is do. Ồng Phạm Phú Thái, cau năc tus bơh ƀòn dờng Đà Nẵng pà git: “Dơ̆ sơnrờp añ tus Phú Yên den tìp lơh chờ do chờ hờp ngan tềng ùr bơtau. Hơ̆ là niam chài ờ di phan bơna niam bơnĕ ngan, niam ngan, ai tơngŏ geh bơta niam chài krơi is cau lơgar Việt Nam he dê”.
Jăt cau lơh broă kơlôi sơnơng rài lài do niam chài Nguyễn Danh Hạnh, broă lơh jăt nùs nhơm pin dờn duh khoai Ùr Bơtau neh geh UNESCO dờp là phan lời wơl niam chài ờ di phan bơna kòn bơnus dê. Lơh yàng duh khoai Mò pơgồp bal mờ pin dờn duh khoai Mò geh bơyai lơh tàm tiah tềl kah yau niam chài Dà lơgar kwơ màng Gơlang Nhạn neh pơgồp bal tàm broă lơh tơnguh bơta kwơ niam chài tiah tềl kah yau do. “Lơh yàng Duh khoai Mò hơ̆ là pơn jăt tai bơta niam chài ờs mờng, lơh tơngu me kwơ màng nàng he kơlôi sơnơng tìp bal đah ală gah niam chài, đah ală mpồl bơtiàn cau tàm rài lài do dê. Broă geh sùm broă do ờ mìng là lơh tiah tềl kah yau do kis niam sùm, lơh geh bơta gơnrơh tiah tềl kah yau dê, lơh tiah tềl kah yau kis sùm tàm mpồl bơtiàn ƀòn lơgar. Mờ tŭ tiah tềl kah yau geh gơnrơh den geh gal ngan cau sền gròi. Hơ̆ là bơta tờm nàng prăp gàr mờ tơnguh bơta kwơ niam chài tiah tềl kah yau, drơng nàng ai broă bơtàu tơnguh lòt nhơl ƀòn lơgar in”.
Neh rơlao git nđờ rơbô nam, lơh yàng Duh khoai Mò sùm geh gơnoar kwơ màng tàm rài kis nùs nhơm bơh làng bol dê mờ làng bơta kwơ niam chài ờ di pơhan bơna geh prăp gàr. Lơh yàng duh khoai Mò geh lơh sùm bơh ală rài pà gŏ broă pơgồp bal sùm, pơgồp bal tàm broă lơh geh uă bơta niam chài rài kis, nùs nhơm làng bol dê.
Viết bình luận