VOV4.K’ho- Bulah sơnam gam kơnòm ngan, mơya Y Byen ơm tàm [òn Piơm, thị trấn Đăk Đoa, kơnhoàl Đăk Đoa, càr Gia Lai, neh dờp ròng 2 nă kòn dềt gơtìp hìu bơnhă sang te\ tài bơhìan yau ờ niam. Y Byen neh sang bơta chờ hờp să tờm he dê, dờp ròng ală kòn mờ nùs nhơm kờ` gơboh uă ngan bơh dùl nă cau mè dê.

         Pơgap mờ do 14 nam, tu\ Y Byen mìng pa 15 sơnam lơm, tu\ bal mờ mè lòt tàm xã Đê Ar, kơnhoàl Mang Yang tăc ào mpha, kơno làng bol đơs bè dùl nă cau ùr pa deh kòn neh chơ\t. Jat bơhìan yau ờ niam, kòn klau dềt pal tơ\p tàm [ồc bal mờ mè. Y Byen mờ mè he dê neh mhar ngan ntoat tus tàm hìu bồc bơh cau ùr chơ\t ờ bơtoah hơ\ nàng dan kòn brê ròng, mờ sơn đan mat  là Y Song.

Dan kòn ròng neh kal ke, broă ròng kòn gơ wèt mờ dùl nă kơnòm ùr pa bơsram ơdu\\ 9 lơm là bơta kal ke uă ngan. Bơdìh mờ tu\ jiơ lòt bơsram, Y Byen mă kòn lòt tàm mìr, lòt ê lòt griăp kơnrồ.

Hìu bơnhă r[ah ngan, tu\ do ròng tai dùl nă kòn dềt, mè bèp Y Byen pal lòt còr bơsơ\t kao su ơpah nàng geh priă jền ròng kòn, ròng sau. Ngai sơrlèt ngai, Y Song geh ròng dờng mờ dà pòr ala dà toh, mờ biăp ala pòr, mờ bơta kờ` gơboh uă ngan bơh ală cau ờ di pròc mhàm bal.

Mò Y Wưt, mè Y Byen yal:

Tu\ hơ\, kơno cau đơs pal tơ\p kis Y Song bal mờ mè, a` mờ Y Byen sơnđàc ngan den dan brê ròng. Hìu bơnhă r[ah, mơya jơh hìu bơnă cribơyai bal bulah kal ke, lơh ơpah, còr bơsơ\t kao su kung pal dong kờl mờ ròng Y Song dờng. Geh kàr lơi den ròng kàr hơ\.

        Gơlơh bè yàng neh rơndăp lài, 11 nam tơnơ\, tu\ Y Byen neh gơ gơs là cau đơs crih bơh hìu đơs crih tam ya tơrgùm bal Đam San, Y Song kung geh bơsram tus ơdu\ 4, den Y Byen geh tai dùl nă kòn ròng dơ\ 2. Tàm dùl dơ\ lòt ràng tơlik đơs crih tam ya  tàm xã Chư Á, [òn dờng Pleiku, Y Byen kơno yal jơnau bè dùl nă kòn klau dềt gơbàn sang tàm blàng tơ\p bồc. Rlau 30 nă cau tàm mpồl lơh broă, mìng geh dùl nă Y Byen ờ kơlôi sơnơng jơnau lơi mờ lòt jòi tus tiah sau dềt, lơh sră pơ àr brê tàm hìu ròng mờ sơn đan mat là Y Sơn.

Kah wơl tu\ jiơ dòp ròng kòn, Y Byen kung gam ờ gơtùi mpồn dà mat tài bơh ngoh rngăc ir.

Oh lơh broă tàm Hìu đơs crih tam ya Tơrgùm bal Đam San lòt ràng tơlik jơnau đơs crih drơng broă làng bol den kơno sền go\ dùl nă sau dềt gam pồt mờ che\o dềt ngan gam ờ jai tă nhơm tàm blàng tơ\p bồc xã Chư Á, den oh cèng brê ròng, tus tu\ do neh 3 nam bloh mờ a` sơn đan mat là Y Sơn. Ai kòn tơnhoa là Y Song, tu\ mè Y Song chơ\t cau kung sang te\, bol khi ờ kờ` ròng den he ai ròng tus tu\ do neh 15 sơnam mờ tu\ do gam bơsram tàm hìu bơsram Nội trú kơnhoàl.

 Hìu bơnhă bol a` chờ hờp ngan tu\ ròng dờng 2 nă kòn do mờ chờ hờp uă ngan, ưn ngài kuang đơng lam bồ, cau lơh broă bal kờ` gơboh, dong kờl oh in geh tơl bơta nàng ròng dờng 2 nă kòn do.

         Ùr ơruh Y Byen ờ hềt geh bao, ờ hềt deh kòn, mơya tu\ do là anih kơldìng bơh mè bèp kra neh mờr 80 sơnam mờ 2 nă kòn ròng. Bơta kơn jơ\ bơh broă lơh sa lơh Y Byen krà` rlau pơndrờm mờ sơnam 29 he dê.

Pah ngai, bơdìh mờ tu\ jiơ lơh broă tàm mpồl đơs crih tam Đam San, Y Byen gam lòt đơs crih đah bơdìh nàng jòi tai priă jền. Tryăng tryồng lơh broă mờ tềm pềr, Y Byen neh blơi 4 nơm kơnrồ, dùl bòr sur mờ 2 sào ù sre nàng bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă.

Ồng Y Byêm, bàp Y Byen dê pà g^t: tài bơh lời jơh nùs nhơm kờ` gơboh ai 2 să sau in là Y Song mờ Y Sơn den tus tu\ do, Y Byen kung ờ hềt bau sơl. Tài bơh Y Byen kờ` jòi mờ tam klăc bal mờ dùl nă cau klau kờ` gơboh jơh bal mờ să tờm Y Byen mờ 2 nă kòn tơn:

 Bulah rài kis gam uă ngan kal ke, hìu bơnhă bol a` sùm ròng siam 2 nă sau Y Song mờ Y Sơn tus jơh gùng jơh dà. Ùr bơklau bol a` sùm pơndờm pơnđiang Y Byen pơđơl pràn lơh ngan lòt jòi priă jền nàng ròng 2 nă sau khi dê geh rài tơnơ\ niam bơne\ rlau tai. Tu\ do, Y Sơn kung neh lòt bơsram, chờ hờp ngan, kơ\p kờ` là tơnơ\ do bol kòn geh dùl rài kis niam. A` kơ\p kờ` tơl nă cau kung g^t kờ` gơboh ală kòn dềt ờ bơtoah, ba` sang lời khi, sơnđàc ngan.

Nam do Y Song neh bơsram ơdu\ 7, Y Sơn 3 sơnam. Bulah geh rài kis ờ tơl làm, ờ jơngkah bè phan bơna, mơya ală sau geh mè Y Byen mờ ồng mò sền gròi, ròng siam mờ nùs nhơm kờ` gơboh bè ală cau tàm pròc mhàm bal.

 Hìu Y Byen tàm Piơm, thị trấn Đăk Đoa bulah hat hal, mơya sùm ram mhu\ nùs nhơm mờ bơta kờ` gơboh li la uă ngan. Tài bơh tiah hơ\, Y Song, Y Sơn, ală kòn dềt ờ bơtoah gơtìp cau pròc mhàm bal sang te\ tài bơhìan yau ờ niam mờ neh geh dòng kờl mờ gam kis chờ hờp tàm mpàng tê jơm glòm bơh hìu bơnhă Y Byen dê.

Cau mblàng K’ Hạnh