VOV4.M’nông – Nar 16/07/1999 Hà Nội rhơn dơi UNESCO ntăm an săk ntơ “Nkual [on têh yor ma đăp mpăn”. Tât a[aơ, Hà Nội- “Nkual [on têh yor ma đăp mpăn” lor bôk năp ta châu Á mhe di 20 năm. Drăp ndơ khlay bah Hà Nội mô dơn ta ăp jay prêh dăp chô|nh tât trôk, ăp ntung têh jong ue\h mhe mbăk rlău nkual [on têh, ăp trong me hvi tât jât mbor ndeh hăn, mô lah ăp rku\m công nghiệp tât rkeh đôlar…ma hôm ta ăp rnoh khlay way ơm, ta nău rêh dah ro\ng kơt n’hâm n’hôr ăp nar.

Hà Nội dâk ơm ngăn bah ăp ntu\k mpêr n’gar nkao bah nkual [on têh. Bah dâng ăp tơm si têh N’glău Hoàn Kiếm, Hồ Tây, công viên Lê nin, Cầu Giấy, n’gar nkao Lý Thái Tổ, Paster…. Du nar mhe ntơm rnôk măt nar mô ho\ luh, đah nău nteh nhạc bah ăp nău mprơ thái cực quyền, dưỡng sinh an nu\ih âk năm deh. Mô lah nău mprơ erobic, njroh răm an bu ranh, ăp bài tập thể hình dô|t săk, ntoch soan an druh ndăm. Mô lah dơh knu\ng lah pâl cầu lông, hăn jâng.

Bah âk năm aơ, ta âk công viên-n’ha klơm soah ueh dăng bah nkual [on têh le\ dơi năp âk ndơ kơt mâng ntoch săk, măy hăn jâng, ndơ jôt jâng, nthoi poăl soan… rho\ nu\ih [on lan tiăr nti săk soan. Du hê nu\ih [on lan ta aơ an g^t:

Hăn thể dục ta bah dih geh n’hâm sial bah dih trôk kloh ueh, hăn jâng, nchoăt, nti erobic, pâl cầu lông.

Mô g^t hôm ta ntu\k nu\ih [on lan u\ch tơm se lơn ta ntu\k aơ. Ta ăp trong [on têh dơh mâp ăp ndeh rdêng tơm si, rdêng nkao hăn rgăn. Đêt geh rnăk wâl mô geh du tơm si ta ban công, mô lah du yăng nkao tâm jay. Ăp tơm si ueh nđir bah nkual [on têh dơi nchih mrô n’hanh dơi mât uănh ueh rjăp.

3 năm plơ\ ma aơ Hà Nội le\ tăm mhe rlău 970 rbăn tơm si geh bơi 98% tâm nău r[o\ng tăm 1 rkeh tơm si tât năm 2020, rgop an ntu\k ntô gu\ âm n’hanh n’hu\ch n’hôl [ô an nkual [on têh. Hà Nội tă rdâk leo rnôk roh hang rhiăng tơm si rho\ an ăp ndơ [ư do\ng nsum. Jêh nău tơm si ueh nđir 2015 tât a[aơ, ăp ndơ [ư geh tât nău rêh bah tơm si, kruanh nkual [on têh an so\k nău rgop nu\ih way kan, nu\ih [on lan. Trong nchrăp [ư trơn tơm si an dơi mbơh kloh rah wah. Wa Hoàng Cao Thắng, Groi Kruanh n’gâng kan ndâk njêng nkual [on têh Hà Nội an g^t:

Tâm rnôk bah năp nkual [on têh le\ mbơh [ư ăp nău nchrăp têh, rgum tâm nău trơn tơm si. Mpôl hên le\ trơn s^t 3 ntu\k têh ne\ lah ta n’glă trong vành đai 3 đah quốc lộ 5, ta n’glă trong Vĩnh Ngọc nkuăl Đông Anh n’hanh ta n’glă trong đah đại lộ Thăng Long n’hanh Quốc lộ 70 ta aơ geh nklăp neh nsoih n’glă trong gay đăp mpăn trơn n’hanh tăm jo\ ta aơ. Rnoh tơm si ntil rêh mpôl hên uănh lah nklăp 80-85%.

Hà Nội ueh tâm măt năch hôm dơi mât ăp nău ueh lăng, êng geh bah du thủ đô rbăn năm văn hiến, đah du ndrăp ndơ nkual têh [ư ueh bah ăp nkual [on têh nău kan ơm geh âk mbâl lịch sử. Ăp săk nkual [on têh Hàng Than, Hàng Thiếc, Hàng Mành, Hàng Bông, Hàng Bạc… hăn ndrel đah ăp jay, ăp ntu\k tăch ndơ rhiăng năm. Hăn ndrel đah [on lan ăp nău way ơm bah nkual têh, kinh đô rbăn năm, wa\ch rgum mô knu\ng đah năch dak bah dih ma hôm [ư ueh tâm nuih n’hâm nu\ih [on lan Thủ đô.

Đêt geh nkual [on têh geh n’glău tâm nkual [on têh, ăp n’glău rbăn năm jêng n’gu tơm bah drăp ndơ kơt Hồ Gươm, Hồ Tây hăn ndrel đah ăp nău nkoch kăl e ndâk njêng neh dak n’hanh mât neh dak. Tâm măt nu\ih gu\ m^n njêng văn hoá, Tiến sỹ Nguyễn Viết Chức, Viện trưởng Viện Văn hoá Thăng Long nkoch Hà Nội lah nkual [on têh du\t êng tâm nkual Châu Á n’hanh lam ntur neh:

Năm bah nkual [on têh lah nkual [on têh 1000 năm, 1000 năm ne\ hôm e mât ăp nău ueh êng bah pơng, kơt pơng geh [on tâm nkual [on têh. Yor geh [on jêng pơng đình, geh chùa, geh đền, geh miếu. Ngih wâl ơm tăm aơ hang rbăn năm, geh âk ngih wâl geh rhiăng năm đo\ng, ăp chor rvêng kơt geh châu Á lơn, kinh thành kăl e. Yơn pơng nkre djôt văn hoá bah phương Tây ne\ lah nkual [on têh ơm, ta ne\ geh du\t âk jay têh, tâm srah tâm ne\ lah ăp mir n’gar âk tơm si ta nkual [on têh Tây ơm.

Leo săk he hăn wa\r Hồ Gươm tâm ăp kêng măng du\t pơh g^t saơ du Hà Nội mbrơi aih, mô nteh n’gôr. Uănh n’gơr măt dak n’glău ang kơt bil gay nu\ih nghệ sỹ trong [on têh nchih nkoch rup bah he nơm, n’hanh lơi chuêl ngơi ntroh n’gôr tâm ăp nkual [on têh kiău ma gay săch du ntil ndơ mât ndray mô lah gay sa du ndơ sa p^t trong…. Mbra saơ Hà Nội ueh tâm ăp ntu\k uănh. Mô ndr^ ma mhe aơ Thủ tướng Australia hăn jâng wa\r Hồ Gươm, Tổng thống Pháp hăn jâng tâm nkual [on têh ơm, Tổng thống Mỹ gu\ sa bún chả ta du ntu\k sa thuk prăk ntu\k nkual [on têh ơm… N’hanh ăp nău khlay way ơm ne\ le\ wa\ch rgum đah rlău 26 rkeh nu\ih năch pâl nđaih tât đah Hà Nội tâm năm 2018 n’hanh 14 rkeh năch tât nkual [on têh 6 khay bôk năm aơ./.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja