72 năm nar Tahen ơm tahen sôt rmenh: Ang mro ăp nau ueh nâp bah aơ tahen cách mạng geh phung rlăng nhu\p kru\ng

VOV4.M’nông: Bar rơh tâm lơh mât neh dak ho\ rlet rlau, yơn ăp nau kghuch bah nau tâm lơh hôm tâm nê ơm. Nau tâm lơh đah nau [ư nku\ng kru\ng du\t n’hâm yu\ n’ach bah phung rlăng ho\ ân lơi ba kơi âk sôt khap ji klơ săk ăp tahen ơm, tahen sôt rmanh ndrel ăp ntu\k sôt khap jêr bah tâm nuih n’hâm khân păng.

Rlau 70 năm, yơn wa Tống Trần Hội, ta nkual têh Sóc Sơn, Hà Nội ranh rlua ma năm păng. Păng mro geh ăp ntu\k sôt khap ơm [ư ji, lơh ji ngăn ri di\ng hăn săm mro. Wa lah tahen tâm ntu\k tâm lơh mpeh bah dâng, geh bu nhu\p tâm ngịh knu\ng Phú Quốc. Nau “tâm mbah ôp” đah nu\ih geh bu kru\ng kăl e du\t n’hâm ji, wa nsôih mô mbơh nau nơm gi\t mpeh rmôt tahen bah nơm. Wa geh bu lơh hô ngăn, lơh tâm săk, tâm mặt, mô lah geh rnôk rek, trel, tâm rnôk păng hôm kah rngăl, [ư roh 81% n’hâm soan, jêng tahen sôt rmanh ¼. Wa Tống Trần Hội nkoch:

‘Geh phung rlăng siăl lơi soan tâm săk gâp, khân păng siăt tă bah kô| mâk jur tâm play kănh jâng. Jêh ri le\ 2 đah jâng gâp khân păng koh ân tâm ban ndrel doh lơi nting jâng. Kơt nau ma khân păng lah ri ân geh tâm ban. Bơi tât 50 năm ma aơ, gâp knu\ng hăn đah bar nting kru\ng dơm, yor ri ko\ mô geh soan brăt tay ôh. Ntu\k geh soan brăt ri phung rlăng siăt lơi le\ ro”.

Ăp nau lơh mbram bah phung rlăng mô êng knu\ng r[o\ng tât ăp tahen cách mạng lah bu klô, ma n’ăp ma bu ur, khân ăng mô geh lơi dơm ôh. Nkoch tay ăp nar pah kan cách mạng, đah nau u\ch rklaih rnoi mpol, neh dak yor ri wa Bùi Thị Thịnh, nu\ih kon bu ur neh mpông dak lêng (a[aơ rêh ta Phường Phúc La, Quận Hà Đông, Hà Nội) ho\ râng [ư nau kan lăp gu\ kan tâm ntu\k kan bah phung rlăng Pháp gay ma so\k ăp nau u\ch kan ntơm rnôk păng 17-18 năm. Bol ma a[aơ ho\ 90 năm, yơn wa mô dơi chuêl ơm ăp nau bu lơh păng ko\ kơt lah ăp nu\ih bu ur êng êng:

‘Khân păng doh lơi kho ao, jêh ri yông bar dah ty hao klơ, khân păng ân điện nkep ngăn tâm bar đah toh, saơ dah khi\t yơh ndri dơm. Jêh ri khân păng lo\ yông tay. Tât aka khay ngăn mô blau chuah piăng yor lah ji ngăn tay”.

Bol ma geh bu lơh mbram, yơn ăp tahen cách mạng janh, mô u\ch mbơh mrôt kan tâm lơh, ntu\k kan đảng drel nau kan bah nơm. Phung rlăng knu\ng do\ng mâng, do\ng si, chuh, kuăch sakư jăn, yơn mô dơi [ư khi\t ôh nuih n’hâm hâr tâm lơh tâm play nuih ăp tahen geh bu nhuưp. Yor ri, ma ngih kru\ng ho\ jêng ngih r[u\n cách mạng, ntu\k rlong n’hâm, tâm rnôk rêh geh bu kru\ng geh ăp nu\ih bu ur nti play săm [u\t jêng nai nti kơt lah wa Bùi Thị Thịnh. Ăp chi bộ đảng hôm geh nchrăp nau kan gay ma rđau oh nô tâm lơh, leo nsi\t nau rêh, nau dah ro\ng rnoi mpôl. Wa Phùng Xuân Nghị (xã Hữu Văn, nkuăl Chương Mỹ, Hà Nội), nu\ih gu\ ndrung Phú Quốc nkoch. Tâm nau rêh geh bu kru\ng ri ăp nu\ih u\ch geh nau luh, nau dah ro\ng, yơn rnôk geh phung rlăng nkoch lah khân păng ho\ m’ơk lơi ăp nu\ih geh kru\ng mpeh ba lơ, chi bôk ho\ nkoch mbơh ân oh nô nsôih lơh đah nau mi\n nu\ih gu\ ndrung cách mạng hăn rklaih miền nam, yơn mô di lah tih dôih yor ri ma mô ndơ gu\ tâm ndrung ti\ng nau geh m’ơk. Nau kan lơh rdâng lơn ma hao prêh ko\ lah rnôk geh bu lơh lơn ma dăng janh. Chi bộ nchră nau kan gay ma rdâng lơh săk tam lơn gay ma phung gu\ ndrung geh nau dơi reh. Tâm rnôk nê, du tơ\ lơh rklaih bah dih ngih kru\ng, wa Phung Xuân Nghị ho\ so\k payh rek ngăn ndul nơm bah năp âk mpưm nu\ih ndrel gu\ ndrung gay ma nkoch nau tih bah phung Mỹ nguỵ. Bah năp nau dun ngăn nê, nu\ih kơl nchră nau kan bah mỹ ndrel nu\ih mât ngih kru\ng nu\ih ndơn ăp nau đă tâm nê geh ăp nau kan mô dơi lơh dah ro\ng, lah ji ket ân geh kơl săm…bah ăp nu\ih gu\ ndrung cách mạng. Ndri yơn lah, wa Phùng Xuân Nghị lo\ mô lah kloh ngăn mpeh nau kan janh dăng ngăn bah nơm:

‘ Năl lah knu\ng geh khi\t ôm ndrel nơm saơ geh nau ueh tâm nuih n’hâm, mô geh nau êng tât, mô geh nau mi\n tât nau khi\t, nau rêh. Gâp năl mra lah khi\t săk”

Nau tâm lơh ho\ ntrôl ngai, ăp tahen geh bu nhu\p kân tât a[aơ ho\ ranh ngăn hôm. Ăp nu\ih bu nhu\p kru\ng kel e ho\ geh bu lơh tât sôt rmanh, or ri am a[aơ n’hâm soan mô dăng. Bol ma geh Đảng ndrel ngih dak kơl an, yơn nau rêh bah tahen hôm geh mâp nau jêr. Wa Nguyễn Đức Hội, Kruanh rmôt tahen cách mạng geh bu nhu\p ta Hưng Yên u\ch:

‘ Nau u\ch bah phung hên lah geh Ngih dak kơl pă nau kan ân jru jăp lơn, ndrel kơl an âk lơn tay. Kơt lah rnôk ho\ geh nau kơl an prăk khay ri ân geh 0,6 hệ số prăk khay dơm. Nau u\ch bah ôh nô ri u\ch ta ưbah jo hôm, đă ngih dak ân oh nê hên tâm hệ số bôk năp, kơt lah nu\ih geh n’hâm ri ân geh du rkeh a[aơ du rkeh 620 rbăn, ngih dak kơl an ân oh nô hên geh nau rêh ueh lơn. Âk oh nô lôch si\t mô geh nau nau kơl an ơm ndrel rêh nsing tâm kon sau âk ngăn”./.

Nu\ih rblang: H’Thi