VOV4.M’nông: Ơi kônh wa n’hanh băl mpôl. Tâm năm 2016, ta Tây Nguyên, êp 2 nau kan têh lah ndrel đah ăp nkuăl tâm lam dak [ư Đại hội Đảng bộ ăp gưl n’hanh săch kan HĐND ăp gưl, Tây Nguyên ko\ geh âk nau kan khlay bah nkaưl nơm. Ba kơi aơ, phung hên dăn nkagh tay ăp nau kan ntoh lư bah nkuăl Tây Nguyên tâm năm rlau aơ, du năm geh âk nau jj ntul rlong yơn ko\ geh âk nau kan têh, pơk trong ân nau hh dăng bah văng sa rêh jêng tâm ăp năm ba kơi.

            Năm 2016, bol ma mâp âk nau jêr jo\t yor trôk nar lơh, ăp n’gor ta Tây Nguyên hôm geh aka nau dơi mpeh văng sa-rêh jêng, rnă njrăng neh geh mât nâp. Ntoh ngăn lah rnoh geh bah ndoh ndơ năm 2016 bah 5 n’gor geh 151.000 rmen, hao rlau 7% rđil năm 2015. Nau săk geh du hê bôk nu\ih bơi tât 40 rkeh. Ăp n’gor ho\ tâm rgop nâp âk tơm prăk gay ndâk nau kan tơm prăk gay ndâk njêng [on lan mhe. Rnoh rnăk ach o tâm nkuăl lo\ n’huch hôm 15%./.

            Nau ndâk tay nâp nâl mpeh rnoh tăch bah du đê| ntil tuh mbo bum play tơm lah nau rhơn ngăn đah nu\ih [on lan n’hanh ăp ntu\k kan tăch rgâl ta Tây Nguyên, rnôk n’ăp ma cà phê n’hanh cao su hao khlay. Rnoh cà phê tâm du\t năm 2016 geh tât 44 rkeh prăk/tân, hôm cao su rtăk kro ri geh 47 rkeh/tấn. Ăp nu\ih mi\n nau kan kơp dơn, ntu\k kan cao su dôl tât tâm rnôk nâp nâl mhe. Cao su hao di rnôk bơi tât ma rhiăng ha cao su ta Tây Nguyên dôl geh kor rtăk, pơk luh nau r[o\ng têh gay ăp n’gor ntru\t dăng hun hao văng sa./.

            Năm rlau aơ, n’gor Lâm Đòng geh Trung ương pă nau dơi lah ntu\k kan ntru\nh du đê| nau kan êng gay hun hao nkaưl [on têh Đà Lạt n’hanh nkuăl êp nê. Ti\ng nê, n’gor Lâm Đồng geh manh gay kơl ơh, nchră nau kan geh nau dơi tâm n’hanh ba dih dak ndâk nau rgum kan n’hanh kuăl jă nau ntuh kơl tâm nkuăl vệ tinh, tâm nthoi trong hăn đah Đà Lạt ti\ng nau ntru\nh nsum bah nkuăl [on têh Đà Lạt n’hanh nkuăl êp nê tât năm 2030, r[o\ng tât năm 2050. Ăp nu\ih ntuh kơl ko\ geh mô kâp ndơ\ prăk manh neh, mô kâp ndơ\ soay rvăt ntil tăm, ndơ do\ng gay ntuh kơl tăm kao, byăp kơt nau kan mhe. Ntrong kan aơ mra kơl an n’gor Lâm Đồng nchrăp êng lơn tâm nau hun hao bar nau kan ngăn lah pâl n’aih ndrel tuch tăm prêh mhe, ntru\t dăng nau rgum ntuh kơl, hun hao ngacưh n’hanh nâp nâl tâm ăp năm tât./.

            Ndrel đah ăp nau ntuh luh ueh, Tây Nguyên ko\ dôl rdâng đah ăp nau jêr jo\t, ma bôk năp geh kơp tât lah nau khuch bah nau rgala mhe trôk nar khuch tât nau kan tuch tăm. Năm 2016, ăp n’gor ta Tay Nguyên ho\ rdâng âk nau khuch hô, mih têh. Ăp khay bôk năm, prăng bri ri geh uănh lah geh khuch ngăn kơp ntơm âk jêt năm ma aơ [ư nau khuch tâm apư n’gor tât âk jêt rmen. Du\t năm, mih jo\ jong n’hanh dak lip ho\ [ư roh dơm ma rbăn ha byăp, kao, tuh, mbo, bum…khuch lơn, tâm nroh geh lip băn, geh ăp rnoh neh tiêu âk ngăn. Gay rdâng đah nau tât bah rgala nhe trôk nar, ăp n’gor Tây Nguyên dôl ndâk bôk nau kan ndâk tay nau kan tuch tăm, tâm di đah ăp nkuăl nơm. Tâm nê uănh ngăn nau rgum, nau kan nkra ntil, nau kan mât chăm, hun hao nau kan êng êng./.

            Nkô| nău ntrơn du [on lan bah dih trong nchrăp, mât njrăng neh ntu, mât njrăng n’hanh hun hao bri ta Tây Nguyên, ăp năm ndơ\ luh ăp nkô| nău têh da dê, yơn mô ho\ tă ntoh jêng ăp nău duh hô mha êng mpeh đăp mpăn rêh jêng kon nu^h kơt năm 2016. Na nê| lah ăp rơh rdôl lơh [ư kh^t rmanh an mpôl mât njrăng bri ta n’gor Lâm Đồng; lah tâm pit neh ntu đah doanh nghiệp n’hanh nu^h [on lan ta n’gor Dak Nông [ư 19 nu^h kh^t n’hanh rmanh; ndrel mô đêt rơh rdôl lơh mpôl mât njrăng bri lam ăp n’gor Tây Nguyên. Nhih pah kan dơi kan le\ lah phong âk tơ\, nhu\p kân âk nu^h tâm nê geh giám đốc du doanh nghiệp gay [ư kloh rnoh jru tih. Gay [ư bah duh jêr tâm pit dôl geh, ăp n’gor dôl an [ư ăp trong nkra ăp kôp, tâm nê geh nău so\k mplơ\ ngăn ăp trong nchrăp jao neh jao bri mô saơ luh ntil; [ư njêng [on lan mhe, xã mhe gay đăp mpăn gu\ rêh an nu^h [on lan; n’hao nău geh pah kan mât uănh neh ntu…/.

            Năm 2016 lah năm ăp n’gor Tây Nguyên ân mbrôn soan rdâng lơh đah ăp ji duh rtoh trong rse mham, Zika đo\ng. Tâm rnoh dja, ji duh rtoh trong rse mham ntoh bah bôk năm, jêng nuh srê duh jêr kơp ntơm bah ăp khay n’gul năm. Le\ ma Gia Lai, Lâm Đồng, Dak Lak, Kon Tum, geh nu^h kh^t tă bah ji duh rtoh trong rse mham da dê. Lôch âk tơ\ nsrôih bah ăp n’gor đah nău ntop kơl bah Trung ương, ji duh rtoh trong rse mham le\ hu\ch âk tâm ăp khay kêng du\t năm. Yơn lah, đah nău mha êng bah nău ji ntưp rêng bah măch rvoanh, nău rdêl bah nuh srê nsing du\t âk tâm nău g^t êng bah ăp rnăk wâl. N’gâng kan dak si lah rjăp, ăp rnăk ân way kuaih kloh ue\h ntu\k ntô, nkh^t tăp măch, măch rvoanh, mơ dơi ntrôl ru\ch le\ rngôch nuh srê tă bah măch ntưp rêng./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân n’hanh H’Thi