VOV4.M’nông: Đah nău kan cách mạng âk trong, âk ntil, wa Lê Đức Anh way gu\ ta âk ntu\k pah kan tâm rdâng đah krit jêr, ntul rlong ta ăp ntu\k tâm lơh tâm su, chính trị n’hanh tâm boh dak bah dih. Du\t njrăng lah wa, đồng chí Lê Đức Anh le\ an tay nău nkah jru tâm trong hăn lơh Hồ Chí Minh jêng geh nău nkoch. Rnôk dja, păng lah Trung tướng, Groi Tư lệnh tahen rklaih luh Miền Nam Việt Nam, Groi Tư lệnh Trong hăn lơh Hồ Chí Minh nkre [ư Tư lệnh Cánh mpôl tahen hăn lơh bah dâng nhâp nar. Wa Lê Đức Anh lah nu^h rgop soan du\t têh tâm trong lơh dơi n’gloh nteh bah rnoi nu^h, rklaih luh miền Nam tâm nar 30/4/1975.

   Nar 14/4/1975, Bộ Chính trị u\ch an rdôl lơh rgum le\ rngôch n’hanh dâk lơh rklaih luh Sài Gòn geh moh Trong hăn lơh Hồ Chí Minh. Bộ tư lệnh trong hăn lơh nar nê nơh lah 8 nu^h, tâm nê geh Trung tướng, Groi tư lệnh Lê Đức Anh. Mpôl tahen râng na nê| trong hăn lơh bah he le\ rngôch 5 quân đoàn geh rlău 15 sư đoàn. Ăp quân đoàn 1, 2, 3, 4 n’hanh Đoàn 232 geh to\ng ăp binh chủng rgum jêng, ndrel ăp mpôl tahen ta n’gor, dân quân, tự vệ  n’hanh mpôl tahen dâk lơh bah nsum mpôl tâm [on lan tâm ban kơt ta nkual [on têh đo\ng. Bộ chỉ huy Trong hăn lơh Hồ Chí Minh ntro\ng năl ân lơh ngăch, le\ n’hâm soan, mô an phu\ng rlăng rgum s^t Sài Gòn; rlơ\ tay, mô an tahen phu\ng rlăng ta Sài Gòn nchuăt du miền Tây. Ăp mpeh tahen ân [ư ăp bôk nsôch chuh jru, trong rvêng lơh mpă bah dih nkre đah mpôl tahen tơm kan nsum nkre đah tahen ta ntu\k n’hanh nkre đah tahen nsum mpôl lam [on lan, lơh ndal mbro, rsu\n mpet an tât lơh dơi lam le\ rngôch. Trung tướng Nguyễn Đức Hải, Viện trưởng ơm njrăng n’gang neh dak Việt Nam lah rjăp:

            “Ăp ntu\k ue\h blău êng trong hăn lơh ma tahen bah Đại tướng Lê Đức Anh mbra lah sơch mông nar n’hanh r[ah ngăch mông nar lơh dơi. Tâm si [u\t nchih nkah păng geh lah nău tă ơm geh kăl e gay tay nău nkah ue\h tâm păng nê lah cách mạng Khay 8 geh nău dơi, nê lah nău sơch uănh năl sơch n’hanh r[ah ngăch mông nar lơh dơi du\t n’hâm ngăch blău bah Đảng n’hanh Kruanh Hồ Chí Minh n’hanh nău tă ơm g^t dja păng le\ kơt do\ng tâm du bông rđău kan bah păng ta le\ rngôch ăp ntu\k hăn tâm lơh tâm su.”

            Tâm Trong hăn lơh Hồ Chí Minh, wa Lê Đức Anh hôm dơi jao mât bôk n’hanh rđău kan ăp mpeh tahen rdôl lơh mpeh nhâp nar- mpeh bah dâng nhâp nar Sài Gòn, ngoăy tâm prăm mpeh tahen bah rơh n’glêh an tâm lơh dơi n’gle\ du\t. Tâm rnôk nê, Bộ Chỉ huy miền (B2) năl lah mpeh nhâp nar- bah dâng nhâp nar lah ntu\k du\t jêr yor bri djut trâp, yơn aơ lah du trong rdôl lơh du\t khlay yor he ân lơh tăch gâl ngăch tahen phu\ng rlăng ta trong quốc lộ mbrô 4 gay tahen phu\ng rlăng ta Sài Gòn mô plơ\ rgum gu\ nkrăp ta Tây Đô (Cần Thơ). Nkhêp geh phu\ng rlăng rgu\m gu\ nkrăp dơi ta nê ri du\t jêr, n’hanh “rơh tâm lơh n’gle\ du\t” bah he mbra “mô dơh soih”. Rlơ\ tay, lah he mpă lơh tăch gâl dơi trong quốc lộ mbrô 4 ri Quân đoàn 4 n’hanh tahen phu\ng rlăng ta nkual đồng bằng sông Cửu Long mbra mô dơi n’hao s^t kơl an Sài Gòn.

            Đại tướng Phạm Văn Trà, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ơm nkoch tay: Gu\ ta ntu\k tâm lơh Khu 9 đah nău mha êng âk dak me dak diăng, mir tơm đung, tơm tră du\t n’hâm ngo, lơn ma ntu\p bom ru^h lơn ma hô jêng bah kơh dak me tât meng mir du\t dơh soih an he tahen đêt mbra moch hăn tât pôih tahen phu\ng rlăng. Mpôl hên an gu\ kâp tahen ta ntu\k nê, tât măng kâp lơh ndu\. Rnôk ăp tơ\ du\t jêr jo\t, tâm lơh rgu\t n’g^ng, nô Võ Văn Kiệt n’hanh nô Lê Đức Anh hôm ngăch tât gay rgo\ jă oh nô đo\ng. Gâp du\t rhơn lap dơi 2 tơ\ wơt 2 hê nô lơn lah rnôk tâm lơh du\t rgu\t n’g^ng:

            “Ntơm bah nê he mbra dơi saơ lah, wa Lê Đức Anh way krêp dêh đah ntu\k tâm lơh tâm su bol ma khu uỷ đă ăp nô s^t an đăp mpăn, yơn ăp nô hôm gu\ tay đah tahen đo\ng. Yor kơt nê| păng r[ah g^t nô nău, g^t dơi [on lan g^t dơi mpôl tahen n’hanh rđău đă dăch dêh lơn. Du hê kruanh kơt nê| lah trong [ư rđău đă dăch dêh đah ngăn ngăch  bah du hê bôk nô”.

            T^ng ăp nu^h gu\ m^n nău kăl e n’hanh kruanh mât bôk tahen, Đại tướng Lê Đức Anh lah du hê kruanh mât bôk tahen ta ntu\k tâm lơh tâm su ngăn, du hê mât bôk tahen geh nău blău lam le\ rngôch. Đại tướng lah ngoăy tâm du\t đêt nu^h le\ rlău ăp rơh tâm lơh tâm su ntơm bah năm 1945- 1989. Păng way tât ăp ntu\k du\t duh hô n’hanh way plơ\ s^t bah ntu\k tâm  lơh geh nău dơi, t^ng ntu\k hăn lơh dơi jao an n’hanh dơn mât.

            Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ơm lah rjăp: Nkah tât wa Lê Đức Anh lah nkah tât du hê kruanh mât bôk tahen ntu\k tâm lơh tâm su ma nău rêh n’hanh nău kan bah wa nkre đah âk n’gâng tơm lịch sử bah rnoi nu^h. Tổng Bí thư ơm Đỗ Mười ho\ tă năl lah wa Lê Đức Anh lah ngoăy tâm ăp nu^h kan chính trị têh rlău nu^h mât bôk kan tahen têh bah Đảng n’hanh Ngih dak he, an tay âk nău tă ơm g^t gay kơt nti khlay an rơh kơn nar aơ:

            “Êng tâm trong kan tahen njrăng n’gang neh dak, t^ng gâp păng ho\ an tay 3 nău tă ơm g^t kơt nti têh gay mpơl rnoh uănh jru ngai nău ngăch rplăch blău [ư mhe tâm nău rđău đă n’hanh ăp trong mbơh kơl dăn đă geh nău tam tâm rdâk njêng tahen [on lan rdâk njêng jâng nsing njrăng n’gang neh dak lam [on lan nâp dăng. Nău ơm tă g^t kan bôk năp lah way gu\ m^n nâp dăng, uănh năl di nô nău mpeh phu\ng rlăng ơm geh trong nchrăp, trong kan tâm di rdâk njêng nău m^n nsrôih di. Nău tă ơm g^t kơt nti tâl 2 lah mât ue\h soan dăng ta ntu\k lơn lah mpôl kan chính trị nsum mpôl nta trong dơh an ăp mpôl rdôl lơh tơm hăn geh nău dơi. Nău tă ơm g^t kơt nti tâl 3 lah rdâk njêng mpôl tahen glêh đêt ngăch prăl blău mhe nchrăp dâk tâm lơh âk.”

            Trong hăn lơh Hồ Chí Minh tâm nar lơh dơi têh 1975 le\ rklaih luh Sài Gòn, du\t bah rơh tâm lơh tâm su, dơn ngoăy neh dak, bri dak rgum s^t du bôk. Djăt ma tât nar 30/4 ăp năm, lam neh dak he khuh n’gôr nkah ndray nar neh dak dơn ngoăy. Aơ lah rnôk gay he nkah, uănh khlay ăp nu^h g^t blău ngăch prăl kăl e, ma ăp kon nu^h na nê|, nu^h hôm ban saơ na nê|, tâm nê geh Đại tướng Lê Đức Anh, nu^h le\ ndrel nchih jêng nău tă ơm g^t kơt nti n’gloh nteh ntoh ang bah nău rêh kăl e rnoi nu^h./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân