VOV4.M’nông –  Rơh mih dak bu\k ntơm bah măng 6 khay 8 ho\ ndâp băm ta le\ rngôch ăp thôn [on ta n’har bri bah n’gor Dak Lak. Đah nău dơn kan tâm ban kơt nău ro\ng bah he, ăp tahen pôih n’har bri ta ntu\k aơ ho\ mô rnam jêr jo\t kơl kônh wa [on lan ta ntu\k n’har bri ndăn nchuăt dak bu\k, kơl [on lan đăp mpăn nău rêh lôch dak rhuăt. Nău nsrôih bah ăp nô ho\ rgop rdâk njêng nău tâm ro\ng tahen [on lan nar lơn ma dêh bên, lhăt jăp.

Rlău du pơh dak lip têh geh ta xă n’har bri Ea Bung, nkuăl Ea Súp, n’gor Dak Lak, âk nu\ih [on lan ntu\k aơ mô ho\ le\ phit klach. Măng lơ 6/8, rnôk ăp nu\ih dôl nchrăp hăch b^ch ndrat ndal dak lip ler le\ rngôch ăp thôn [on. Le\ rngôch ăp ngih wâl, tơm tăm, tuh mbo, ăp ndơ do\ng le\ băm tâm dak ler. Dak lip le\ klôn rdu âk drăp ndơ khlay kơt rpu, ndrôk, su\r, djăr, ba bah nu\ih [on lan; phah âk ntung rbông dak bât, ngih sam [u\t, ngih pah kan…

Kơl nu\ih ranh tât ntu\k đăp mpăn

Tâm măng mih dak lip, rmôt tahen ta ăp pôih tahen n’har bri tâm N’gâng kan nt^m rđau tahen mât njrăng n’har bri Dak Lak le\ mô klach rvê rgăn bri tât ntu\k ntop kơl nu\ih [on lan rdâng đah trôk nar. Đah ăp rơh mih n’hach, ăp cán bộ tahen N’har bri ndrel môt kan dơi kan trơn nu\ih ranh, kon se luh nkual dak băm, ndrel đah ne\ trơn drăp ndơ bah nu\ih [on lan tât ntu\k đăp mpăn. Wa Nguyễn Văn Đảng 61 năm deh, lah nu\ih koet nte, jay ta thôn 8 xă Ea Bung, nkual rđu\ng, rngot:

“Dak lip tât ăp mpôl tahen n’har bri tât mă gâp nchoăt du dak lip, rnôk dak rhoăt khân pơng ndơ\ tay gâp s^t jay. Gâp cheh măt mô uănh saơ ndơ, ăp mpôl tahen le\ kơl rak rao ngih wâl, jêh hôm an ndơ sông sa gay sa tâm rnôk dak lip. Tât a[aơ ri nău rêh bah gâp le\ đăp mpăn hôm. Lah mô geh tahen kơl ri dak lip klôn rdu gâp roh hôm”.

Kơl kon se tât ntu\k đăp mpăn

Rdâng rơh dak lip têh le\ rlău đo\ng, wa Hà Văn Phê ta thôn 10 xă Ea Bung an g^t, mih dak lip le\ klôn rdu âk drăp ndơ khlay bah rnăk wâl. Du\t lap, nău geh măt ntop kơl ngăch bah rmôt kan dơi kan tâm ne\ geh Tahen n’har bri, le\ kơl rnăk wâl n’hu\ch oi nău khuch khat. Wa Phê nkoch:

“Rnôk dak lip têh ngăn dơi ăp oh nô tahen n’har bri hăn kơl trơn drăp ndơ. Rnôk dak lip ler, jay gâp geh 1,2 ha ba du\m le\ dơi ăp oh nô ne\ rek djôt s^t jay ntơm dơi jêh hôm. Rnôk âk ngăn an geh rlău 20 tahen tât kơl rnăk wâl gâp hôm. Rnôk dak lip [ư mô geh rmôt tahen kơl khuch khat nu\ih n’hanh drăp ndơ têh âk ngăn”.

Kơl kon se tât ntu\k đăp mpăn

Trong n’har ta n’gor Dak Lak kâng n’har đah n’gor Mundulkiri-dak Campuchia geh jông 73 km. Ta aơ geh 4 xă n’har bri: Ia R’vê, Ia Lôp, Ea Bung ta nkuăl Ea Súp, n’hanh Krông Na bah nkuăl Buôn Đôn. Lam nkual geh nklpăp 11 rbăn rnăk đah rlău 25 rbăn nu\ih, tâm 30 rnoi mpôl đêt oh nô gu\ rêh ndrel. Aơ lah nkual m’ha ngăn, way geh trôk nar lơh.

Wa Phan Thanh Pha, Bí thư đảng uỷ xã Ea Bung nkuăl Ea Súp an g^t, khay 4/2018, [on lan le\ rdâng rơh mih sial rwa\nh blông du\t têh, [ư rlău 240 mlâm jay geh phah, âk ndơ do\ng nsum le\ djơh. Hôm tâm rơh mih dak lip têh mhe rlău, 9/10 thôn tâm xă geh dak băm, nklăp 200 mlâm jay geh dak băm, âk rnoh neh tuh mbo geh roh le\ [ư khuch khat têh đah drăp ndơ. Ăp rơh mih sial, dak lip, mih tu\p bler, rmôt Tahen n’har bri hăn lor tât ta ntu\k ntop kơl n’gâng kan n’hanh nu\ih [on lan rdâng đah trôk nar.

Jêh dak lip tahen n'har bri Dak Lak kơl [on lan nkual trôk nar lơh

“Jêh rơh dak lip, ăp rmôt kan kơt N’har bri, công an, tahen, dân quân tự vệ le\ ju\r kơl [on lan nkra rbông dak, trôm ding dak bât, ngih wâl, jêh ne\ ndơ\ nu\ih [on lan s^t drăp ndơ gay đăp mpăn nău rêh. Lah mô geh ăp rmôt aơ, tâm ne\ khlay lah Tahen mât njrăng n’har bri ntop kơl ta xă Ea Bung, ri nu\ih [on lan n’hanh n’gâng kan mô dơi ngăch rdâng đah rơh mih dak lip mhe rlău”.

Kơp uănh an saơ, knu\ng kơp êng rơh mih sial rwa\nh blông rnôk khay 4 năm 2018 n’hanh rơh dak lip mhe rlău ta 4 xă n’har bri ta 2 nkuăl Buôn Đôn n’hanh Ea Súp bah n’gor Dak lak, le\ geh rlău 240 mlâm jay geh plôk chor, rlău 900 mlâm jay dak băm, hang rbăn ndrôk rpu kik djăr geh klôn rdu; rlău 6.000ha tuh mboh geh dak băm.

T^ng Đại tá Phạm Hữu Chiến-Chính uỷ N’gâng kan nt^m rđau tahen n’har bri Dak Lak, tâm ăp nu nău trôk nar, ăp cán bộ tahen tâm ăp Pôih tahen n’har bri bah ntu\k kan ndrel rmôt ntop kơl bah N’gâng kan nt^m rđau ơm tât ta ntu\k, tâm rgop đah ngih pah kan dơi kan [ư trơn [on lan n’hanh drăp ndơ luh nkual phit klach.

Kơl rek ba jêh dak lip

Đại tá Phạm Hữu Chiến an g^t, jêh rnôk nsrôih kơl nu\ih [on lan luh nkual dak lip têh tâm ăp nar bah năp, a[aơ ntu\k kan le\ rgo\ jă le\ rngôch rmôt tahen koăih neh bo\k, răk rao ngih wâl, răk rao ntu\k ntô gu\ âm, nkra ăp ndơ do\ng nsum kơl [on lan ơm đăp mpăn nău rêh; nkre, kơl ndơ sông sa, prăk an ăp rnăk geh khuch khat hô gay rdâk nkra tuch tăm đăp mpăn nău rêh.

“Trôk nar lơh, mpôl hên ndâk njêng dâl du mpôl jăch ndăn yor oh nô groi chỉ huỷ trưởng [ư nt^m rđau, tâm rgop đah ăp jrô kan, gưl kan, ăp pôih rgo\ jă n’ăp cán bộ, tahen dôl [ư kan gu\ ta ăp xă. Mpôl hên rgo\ jă 136 nu\ih cán bộ tahen du\t âk nar, tât a[aơ rmôt tahen n’har bri hôm e kơl tay [on lan rdâk nkra khuch khat ta ntu\k ngăch đăp mpăn nău rêh”.

“Mô klach jêr, mô kl;ach njê”, ăp năm bah năp, Tahen n’har bri Dak Lak hăn ndrel ntop kơl kônh wa ăp rnoi mpôl đêt ta nkual n’har bri, ngăn lah ăp rnôk trôk nar lơh. Bah âk nău ntop kơl ngăn ngên, hang rhiăng rnăk [on lan ta nkual n’har bri, le\ rlet rlău “Gu\ b^ch bah dih trôk”, dơi mât nău rêh kơt drăp ndơ khlay rnôk trôk nar lơh. Tă bah ne\, ndâk njêng nar lơ nâp  mât nuih n’hâm [on lan, kơl nu\ih [on lan đăp mpăn gu\ rêh ta nkual n’har bri, tâm rgop ndrel mât njrăng nâp nâl [ư tơm rnă njrăng n’har bri mpeh bah lơ nhâp nar Tây Nguyên./.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja