VOV4.M’nông: 15,16 năm ho\ gu\ sai lah nau geh âk ngăn tâm nkuăl [on lan rnoi mpôl đê| Tây Nguyên. Gay rgâl nau vay ndrel rdâng nau gu\ ur sai bah ơm, ăp năm rlau aơ, n’gâng kan ndrel ăp ntu\k kan tâm n’gor Dak Lak ho\ ntơm lăp kan ngăn, tâm nê geh nkuăl Cư Mgar lah 1 tâm ăp nkuăl geh nau rgâl âk ngăn, rnoh ur sai gu\ ơm ho\ geh nkân ndrel ăp nhoat jut lơi.

Dôl nti jrâu 9, oh H’Đuế Êban ta [on Drai Sí, xã Ea Tar, nkuăl Cư Mgar, n’gor Dak Lak rlu nti, đă me mbơ\ păng ân gu\ sai. Ndrât ngăn bah năp nau mi\n bah kon bu ur bôk rah, yuh H’Win Eban ho\ joi trong nti\m mbơh, ndrel đă rmôt bu ur tâm [on mbơh tâm rnôk 16 năm ê geh pháp luật ân gu\ sai. Đah nau kan nkre bonh, nkre [ư rjăp, ri dăch du\t kon yuh ho\ gi\t ndrel djăt nau, mô u\ch gu\ sai tay ộh, ma hăn nti tay:

‘Rnơm geh rmôt bu ur nkoch trêng, bonh đă ri gâp ho\ saơ nau tih bah nau kan rnôk ma kon se ê tât năm gu\ s ai ơm, ri gâp bonh kon gâp nơm. A[aơ ri kon gâp hăn nti tay hôm. Gâp rhơn ngăn”.

Xã Ea Tar lah ngoai tâm ăp xã geh âk ngăn bah nkuăl Cư Mgar mpeh nau gu\ ur sai ơm bah rnoi mpôl đe|. Tâm 4 năm rlau aơ, kơt lah ăp namư xã ko\ kơp dơnm geh rlau 10 nu\ih, ngăn lah geh năm ri 20 nu\ih ro. Yơn lah, aơ knu\ng lah rnoh geh kơp, hôm geh ngăn ri mra âk lơn, yor mô geh nkân.

Wa Thái Thị Anh Hoà, Kruanh rmôt bu ur xã Ea Tar nkuăl Cư Mgar ân gi\t, rởh lau aơ, đah nau leo lăp kan ngăn bah n’gâng kan tâm nkuăl ndrel ăp rmôt kan, nsôih rklaih ngăn ăp nu\ih dah ro\ng ma tih, yor ri ma nau gu\ ur sai ơm ho\ geh âk nau rgâl. Êng năm 2018, lam xã knu\ng kơp dơn geh 3 nu\ih gu\ sai ơm, n’huch 12 nu\ih rđil năm 2017.

“ Ăp năm bah năp nơh nau vay bah rnoi Rđe ndrel rnoi Dao gu\ ur sai ơm âk ngăn yor lah ntơm nơh hăn nti\m nti ri mô âk, rlu nti ri kon se geh nau tâm u\ch hôm, jêh ri mi\n tât nau tâm gu\ ur sai yơn mô mi\n tât nau rêh ba kơi ôh, ri ma gu\ ur sai ơm âk ngăn. Ntơm năm 2017 Đảng uỷ xã ndơ\ luh nkô| nau tâm gu\ ur sai ơm, ăp n’gâng kan ân geh lăp kan yor ăp năm nê gu\ ủ sai ơm âk ngăn, yor ri ma rđil đah ăp năm bah năp nơh ri rnoh gu\ sai ơm năm 2018 aơ n’huch âk ngăn”.

Tâm kơt ma nê, ta xã Quảng hiệp, năm e geh 10 nu\ih tâm gu\ ur sai ơm, yơn năm aơ, knu\ng s aơ geh 2 nu\ih. Wa Nguyễn Văn Sang-Groi Kruanh UBND xã Quảng Hiệp ân gi\t, gay nu\ih rnoi đê| rgâl nau mi\n, ri n’gâng kan tâm nkuăl ân geh lăp leo kan ân rjapư tă bah nau nkoch trêng ân tât nau mhal:

‘Tâm du năm ri vay geh ntơm 10 tât 13 nu\ih tâm gu\ ur sai ơm. Phung hên ko\ saơ aơ lah nau kan gay geh ntru\nh jru ngăn tât [on lan. Phung hên nkoch trêng bonh đă kônh wa đah nau tâm rgop kan nsum, jao ân ăp nu\ih kơl nkoch mbơh nau kan mpeh rnoh nu\ih hăn nkoch mbơh ngăn ân ăp rnăk vâl geh nau mra nơih geh tât tâm gu\ ur sai ơm. Êp nê, phung hên pah kan đah Ban giám hiệu ngih săm [u\t Trung học cơ sở tâm rgop nsum tâm ăp nar nkoch bri ti\ng nkô| tâm nar nti\m nti mbơh nkoch. Lah nu\ih tâm rnăk nơm [ư nju\n sông ân nu\ih ma ê tât năm ting nau ntru\nh bah pháp luật ri mra geh mhal prăk, mhal ntơm 500 rbăn tât du rkeh”.

Ti\ng nau kơp bah Ntu\k kan rnoh nu\ih-rnoh deh nse rnăk vâl nkuăl Cư Mgar, năm 2018, tâm nkuăl geh 50 nu\ih tâm gu\ ur sai ơm, n’huch 62 nu\ih rđil năm 2017. Ti\ng nai dak si Nguyễn Duy Lợi-Giám đốc ntu\k kơp rnoh nu\ih-Deh nde rnăk rvâl nkuăl Cư Mgar, nau geh kơp dơn, âk xã bah năp nơh lah ntu\k geh âk mpeh tâm gu\ ur sai ê tât năm, ri a[aơ ho\ n’huch âk ngăn:

‘Mpeh tâm gu\ ur sai ơm năm 2018 rđil năm 2017 geh âk nau n’huch. Ngăn lah năm 2017 geh tât 112 nu\ih ri năm 2018 hôm 50 nu\ih. Năm 2017 kơt lah geh tâm lam nkuăl, ăp xã geh da dê. Năm 2018 geh 5 xã mô geh nau tâm gu\ ur sai ơm. Dơi geh nau kơt aơ ri n’gâng kan tâm nkuăl, tâm xã, nkuăl têh ho\ nsôih rđau ngăn mhal ăp nau tih tâm ăp nu\ih tâm gu\ ur sai ơm”.

Nau tâm gu\ ur sai ơm tâm nkuăl Cư Mgar ho\ ndrel dôl ăp nhoat geh nkân ndrel ntru\t dăng. Yơn lah, gay r[o\ng tât jut jăng nkre ri gưl n’gâng kan ăp gưl ân lăp kan rjăp ngăn, [ư ueh lơn nau kan bah ăp rmôt, ăp nu\ih geh bu rnơm tâm [on lan, ntru\t dăng nau bonh dă, n’hao nau gi\t băng bah nu\ih [on lan mpeh nau geh rnoh nu\ih deh nse tâm rnăk vâl, ko\ kơt lah nau khuch bah nrôk tâm gu\ ur sai ơm, nsôih rklaih rjăp ăp nu\ih dah ro\ng ma [ư tih./.

Nu\ih rblang: H’Thi