VOV4.M’nông: Tâm lơh tâm su le\ du ngai, yơn ăp sôt rmanh n’hanh ji nho hôm e mro mrăng đah ăp nu\ih kh^h dak si dioxin. Gay rgop ju\t n’hu\ch du gưl nău ji, tâm pă ăp nău mô ăp mô to\ng, roh rui ne\, năm bah năp, Rmôt khih dak si deoxin nkuăl Krông Buk, n’gor Dak Lak le\ nsrôih mbơh [ư âk nău mât uănh săk soan kơt nău rêh an ăp nu\ih kh^h dak si, kơl khân pơng hao tâm nău rêh.

Di nar Yor nu\ih kh^h dak si deoxin Việt Nam 10/8, Nam Trang geh nău nchih “Răm nuih n’hâm nu\ih kh^h dak si deoxin”, nkoch ăp nău [ư ngăn mât uănh săk soan, nău rêh an nu\ih kh^h dak si deoxin ta nkuăl Krông Buk, n’gor DakLak.

            Ntưp dak si khêh dioxin đah rnoh quet rlău 80%, bol ho\ bơi 40 năm deh, yơn yuh Dương Thị Bình, ta thôn 5, xã Tân Lập, nkuâl Krông Buk hôm rluk tâm ban ma kơt kon se đo\ng, ăp ntil gu\ rêh pâl pih nsing tâm nău kơl bah rnăk wâl da dê. Yuh Dương Thị Lan, yuh bu ur bah yuh Bình nkoch: Lôch me bơ\ roh, m^n tât oh du hê lunh lonh mô dơi mât rêh êng săk nơm jêng yuh Lan mô u\ch joi sai, gu\ dơm kơt nê gay mât chăm oh. Nău rêh 2 hê oh yuh nơm tâm neh me bơ\ an tay jêng jêr jo\t hôm lơn ma jêr jo\t tay đo\ng”.

            Saơ nău rêh krit jêr nê, Mpôl nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Krông Búk ho\ kan nsum đah Phòng Lao động- Thương binh n’hanh Xã hội nkuâl kơl rnăk yuh Bình [ư jay tâm ro\ng rnoh khlay 40 rkeh prăk. Tât năm 2018, Mpôl rgo\ jă tay nu^h lo\ng nuih n’hâm kơl 2 hê oh yuh yuh Bình du mblâm ndrôk deh kon rnoh khlay 15 rkeh prăk [ư joi nău rêh. Bah nău ntop kơl nê, nău rêh bah yuh Bình n’hanh yuh Lan geh trong r[o\ng đăp mpăn. A[aơ yuh Lan ho\ mô hôm rvê an nău rêh rnăk he.

            “Geh jay lah ntu\k nde mih nde nar đo\ng. Ntơm nơh jay truh sat, hăn ri ân ndơm, a[aơ geh jay gu\ đăp mpăn hôm. Huyện Hội kơl an 1 sổ mpêt nkrem 4 rkeh prăk mhe aơ ri nkuâl ntop kơl an du mblâm ndrôk, a[aơ dôl bu\n ntreo đo\ng. Mpo\ng an păng deh, kon têh an geh wa\ng sa gay nsan hao [ư klaih rlău ach o jêr jo\t gay an oh păng bah ir kop ji.”

            Tă [ư mbơh nău lư tâm rơh tâm lơh tâm su [on tơm Quảng Ngãi, hôm tă geh phu\ng rlăng nhu\p nkông kru\ng đo\ng yơn tât âk năm bah kơi tay, wa Nguyễn Thị Chính (ta thôn 10, xã Pơng Drang mơ g^t he geh ntưp dak si khêh dioxin đah rnoh quet tât 61%. A[aơ ho\ rlău 60 năm deh, săk soan, nău dơi kan bah wa Chính nar lơn ma hu\ch jêng nău rêh du\t jêr jo\t. Nơm geh Mpôl nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl way rgo\ jă, chop khâl n’hanh rgo\ rgum ăp nu^h, ăp mpôl kơl 58 rkeh prăk gay [ư jay mhe ho\ kơl nuih n’hâm păng nsrôih hao tay đo\ng. wa Chính nkoch:

            “A[aơ nơm geh jay dja [ư bah ir mih nar, prăk geh wa\ng sa ri geh ndơ ntop kơl bah ngih dak kơl ăp khay ntop đah kơi joi tay êng bah dih đê| đă rvăt boh mbrăch dơm. Lah ue\h hội ho\ ntop kơl gâp [ư jay dja lah rhơn răm đo\ng, nău rêh săk ranh gâp ho\ rhơn ngăn hôm.”

            Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Krông Buk a[aơ geh 236 hội viên, rnoh nu^h ji dôl geh sa ndơ kơl bah ngih dak lah 45 nu^h. Đah trong r[o\ng “Tâm rnglăp- tâm ro\ng- dơn mât- yor nu^h ji khêh dak si dioxin”, Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Krông Buk ho\ way ndrel hăn, mât  chăm n’hanh ntop kơl tât nău rêh drăp ndơ, nuih n’hâm an ăp nu^h ji khêh dak si dioxin. Kơp ntơm bah rnôk njêng năm 2010 tât a[aơ, Hội ho\ rgo\ jă geh bơi 1 rmen prăk gay t^ng [ư ăp nău kan: chop khâl, pă nklâm ndơ nu^h ji khêh dak si dioxin nkhêp geh nar lễ tết, rnôk geh kop ji; ntop kơl rdâk njêng, nkra 11 mblâm jay gu\ an hội viên geh nău rêh jêr  jo\t; pă an 12 sổ mpêt nkrem, pă an ndeh rlă, an ndrôk deh kon gay kơl joi trong wa\ng sa geh nău rêh an ăp nu^h ji…Bah ăp nău nsrôih kơl dja, ăp hội viên, nu^h ji khêh dak si dioxin ta nkuâl ho\ geh tay soan ntrôl gay nsan hao. Nău rêh bah khân păng mbrơi dơi đăp mpăn, âk hội viên ho\ nsrôih râng tâm ăp bôk nău kan bah Hội n’hanh trong leo [ư bah nkuâl.

            Wa Ngô Hồng Phái, Kruanh Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Krông Buk an g^t: Let năp tay, hội [ư jăp tay pah kan mât chăm, kơl nu^h ji khêh dak si dioxin gay ăp rnăk nu^h ji khêh dak si dioxin geh ndơ ma nsan hao lăp nsum lam [on lan. Măt êng, ôp uănh tay ăp to\ng nchih săk njoăl ăp n’gâng kan dơi kan uănh năl di, kơp dơn n’hanh kơl prăk an ăp nu^h ji khêh dak si dioxin geh năl di nău ji ngăn ngăn, mât đăp mpăn nău dơi an ăp nu^h ji khêh dak si dioxin, rgop tâm pă, [ư rngơt bah nău ji ma khân păng dôl mbăk anh tâm săk.

            “Huyện hội kan nsum tay đah ăp nhih pah kan, ăp doanh nghiệp gay mât uănh khlay lơn tât nu^h ji khêh dak si dioxin. Tâm năm 2019 mpôl hên mbra ôp uănh tay ăp to\ng le\ rngôch nu^h ji mô ho\ geh ndơ kơl gay rgum, mbơh dăn đah gưl bah lơ nkra ntop kơl. Tâm năm 2019 huyện hội ho\ [ư ăp lha si [u\t ôp kuăl ăp năm ăp cán bộ công chức kơl 50 rbăn prăk gay geh prăk an ăp hội kan chop khâl mbro an ăp nu^h ji khêh dak si dioxin nkhêp geh nar lễ, tết geh nklâm ndơ rnoh khlay ue\h lơn.

            Ma ăp nău kan ngăn ngăn, geh nău tam, Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Krông Buk, n’gor Dak Lak ho\ jêng ntu\k nsing nơm gay ăp nu^h ntưp ji rêh tay, rlău dơi rngot ji, rlău dơi kop ji, rgo\ jă nsum [ư bah jêr jo\t gay nsan hao lăp nsum lam [on lan./.        

Nu^h răk rblang: Điểu Thân