VOV4.M’nông: Plơ\ si\t nau rêh ăp nar, mô geh prăk, mô geh blau kan, yơn rnơm nuih n’hâm gơih lă kan, janh mi\n, jan kan, aka tahen ơm ta n’gor Dak Nông ho\ rnơm ma nê [ư ueh nuih n’hâm bah tahen, rlet nau jể, nsôih jêng [ư hun hao văng sa blau.

Tă geh pah kan ta Trung đoàn 498-N’gâng kan tahen Đặc công, tât năm 2008, jêh rnôk rlu ranh, tahen ơm Hoàng Văn Phượng, [on tơm ta n’gor Thái Nguyên ho\ ndrel đah rnăk vâl tât rêh pah kan tâm xã Cư Knia, nkuăl Cư Jút, n’gor Dak Nông. Nô Hoàng Văn Phượng ân gi\t, rơh bôk năp tât tâm nkuăl ri hôm âk nau mô gi\t ngăn, mô geh nau blau pah kan jan sa, nau mât mât rong, yor ri ma rnăk vâl mâp âk nau jêr. Yơn lah, đah nuih n’hâm tahen Wa Hồ, mô klach nau ji ngot ach o, đah rnoh prăk geh bôk năp, Wa Phượng ho\ janh manh tay prăk ngân hàng gay ma ntuh kơl mât chăm 2 ha tiêu. Rnơm gơih lă kan, jêh rlau 10 năm ndâk njềng, a[aơ rnăk vâl wa Hoàng Văn Phượng ho\ geh 10 ha tơm tăm ăp nti, du ntu\k tăch âk ntil ndoh ndơ ndâk nkra ngih vâl, pă kan pah ân rlau 20 nu\ih tâm nkual. A[aơ tahen ơm Hoàng văn Phượng geh ăp nu\ih athen hsum ma nơm săch đă [ư Kruanh rmôt tahen ơm bah xã Cư Knai. Tâm nau kan bah nơm, ko\ geh âk nau kan gay kơl an tahen ndrel [on lan dnrel hao geh:

“ Gâp ko\ [a [ơ bonh đă oh nô n’hao prêh nuih n’hâm gay ma ndâk njêng nau kan tahen ơm nâp nâl. Vay ndrel ma oh nô rnâng [ư nau kan kơt lah nkra trong hăn tâm [on lan. Do\ng tơm prăk bah oh nô gay ma ndaka nkra êng. Gâp ko\ u\ch mhâm [ư rmôt hên ân geh hun hao lơn, nkoch trêng âk lơn, tâm nchră mbơh nau kan ueh, pah kan săk jêng hvi lơn gay oh nô tâm nkuăl geh gi\t âk nau kan mpeh hun hao văng sa ueh lơn”.

Ko\ kơt ma tahen ơm, tahen ơm Lê Giám ta Thôn 5, xã Kiến Thành ko\ lah ngoai tâm âk tahen ơm pah kan jan sa blau, geh rnoh prăk âk rmen/năm. Năm 1992, jêh lôch luh tahen ta Lnạg Sơn, wa ndrel ma rnăk vâl hăn rêh pah kan ta xã Kiến Thành, nkuăl Dak Rlâp. Rnôk nê neh ntu âk, yor ri am rnakư păng nsôih pâk neh gay ma tăm cao su, cà phê, điều ndrel tiêu. Tât năm 2005, nkre geh kơl an mât tơm tăm ân rnăk vâl, nkre gay ma tăch rgâl, wa Giám pơk ntu\k tăch phân gay srih ân tơm tăm. Ntoh tă bah nu\ih [on lan gi\t âk nau jêr jo\t bah kônh wa, ntă nu\ih ê geh prăk, păng ko\ kơl đah nau kan ân manh lor phân mô so\k prăk kon. Tă bah nau kan rêh ueh đah kônh wa, ndrel nau nâp ueh bah ntil ndơ nơm tăm yor ri ma then ơm ho\ geh aka nau rnơm, nau u\ch ro\ng bah âk nu\ih. Wa Gíam nkoch:

‘Tâm rmôt tahen ơm phung hên ri geh du đe| nu\ih geh phung hên ntuh kơl an mpeh phân poh ti\ng nau kan rvăt phân jêh ri trok mbrơi, geh ăp rnăk jêr jo\t ngăn ri ân manh 100% ma mô so\k prăk kon, kơl an ta ngih ân kônh wa, phân poh ri jêh lôch tăm ri mư geh nkra tay, mô di lah jêh ê nkra jêh ri mơ tăch”.

Wa Nguyễn Thanh Quang, Groi Kruanh rmôt tahen ơm n’gor Dak Nông ndơn saơ: đah nau kan gơih, ngăch ngâr tâm n au kan tuch tăm, tahen ơm Hoàng Văn Phượng ndrel Lê Giám ho\ jêng ăp nu\ih ntoh lư mpeh nau blau pah kan jan sa. Ndrel ma nê, săk nơm ăp tahen ơm hôm nsôih râng ăp nau kan dnrel kơl an âk lơn ân nu\ih êng êng rklaih ach o nâp nâl:

‘Gâp u\ch lah, ăp nu\ih ntoh lư mpeh tahen ơm pah kan ti\ng wa hồ mra mô êng tâm ăp nau kan tuch tăm tăch rgâl blau, n’hao nau gi\t rbăng, nau kan, leo lor ma hôm ntoh tâm ăp nau kan ntoh ang tâm âk nau kan. Bah ăp nau kan aơ, ăp tahen ơm tâm dâng nar lơn ma ntoh âk nu\ih blau kan ueh, ăp nu\ih blau tâm nau kan nti\m nti dnrel pah kan ti\ng nau ang ueh Hồ chí Minh”

Tâm rơh tâm lơh, tahen Wa Hồ lah nu\ih ntoh ân nau nsôih ân geh nau dơi, lah rmôt leo lor tơm gay ma lơh rdâng phung rlăng, leo nsi\t nau đăp mpăn ân neh dak. Tâm nrôk nau rêh đăp mpăn, si\t đah nau kan tuch tăm tăch rgâl, nau ueh ang bah tahen Wa Hồ lo\ geh ti\ng ueh, pơk jêng nau ueh gay ăp tăhen ơm lo\ geh nau nsôih rklaih ach o, rluk mâl, rgop nau ndâk njêng văng sa, rnăk vâl, rgop nau ndâk njêng [on tơm nar lơn sâm geh./.

Nu\ih rblang: H’Thi