VOV4.M’nông: Tât rnôk aơ, Việt Nam le\ ký ton 13 hiệp định tăch rgâl dah ro\ng rơh mhe (FTA). Gay do\ng ăp ăp nău geh tât ta le\ rngôch ăp hiệp định tăch rgâl aơ, doanh nghiệp an ngăn ngên lăp [ư, wât n’hanh tâm di. Đah Hiệp định tăch rgâl dah ro\ng Việt Nam-EU(EVFTA) mhe dơi ký ton, nău đă ne\ lo\ âk lơn.

            Việt Nam săk geh âk mpeh ndơ tuch tăm n’hanh ndơ nkret njêng bah tuch tăm tăch n’gluh, dơh joi g^t tơm luh lah leo [ư rgum têh hvi, di rêng. Ndr^ yơn I ngăn, ndơ tuch tăm Việt Nam mô ho\ njêng dơi nău nsing nơm âk ta ntu\k tăch rgâl châu Âu. Na nê| kơt cà phê lah ndơ săk geh âk bah Việt Nam, yơn ta ăp siêu thị, mô geh âk nu^h do\ng châu Âu sơch rvăt cà phê Việt. T^ng wa Miriam Garcia Ferrer, Kruanh Ban wa\ng sa n’hanh tăch rgâl mpôl đă hăn kan Liên minh châu Âu ta Việt Nam, du\t khlay lah doanh nghiệp ân lor nchrăp joi g^t hiệp định, n’hao săk kah ndơ geh [ư gay to\ng di đah nău u\ch. Wa Miriam Garcia Ferrer lah:

            “Mpôl hên geh ăp rnoh di mpeh săk kah n’hanh đăp mpăn kloh ue\h du\t âk ta Liên minh châu Âu n’hanh mpôl hên u\ch ăp công ty tăch n’gluh lăp tâm châu Âu t^ng di da dê. Du đêt ndơ geh [ư bah Việt Nam a[aơ mô ho\ tât di rnoh bah châu Âu ma kơi n’hao tay n’hanh nchrăp tay. Nău nê mbra pơk mpông lăp tâm châu Âu. Lah to\ng di rnoh kah ue\h bah châu Âu, lăp tăch tâm châu Âu dơi hôm ri kơt lah lăp dơi ăp ntu\k tăch rgâl khăch khoch êng [a [a\.)

            Tâm ăp quy định gay kơl thuk so\k soăy bah ăp FTA, lôch CPTPP, tât EVFTA lơn lah uănh khlay tât nău way tơm luh bah ndơ tăch. Aơ lah hiệp định bar ding đah Việt Nam n’hanh Liên minh châu Âu jêng nău way dja dơn do\ng đah ndơ geh tơm luh bah Việt Nam dơm. Nău dja doanh nghiệp ân njrăng lah tâm ndơ geh [ư geh âk tơm luh êng êng, mô dơi lah mô m^n tât ăp tơm ndơ nkret njêng rvăt n’glăp bah âk ntu\k n’hanh ân kơp rnoh âk ăp ndơ geh [ư gay to\ng di đah nău way dja. Le\ bar ding ân uănh aơ lah ntu\k n’gâng tơm gay njrăng der mplư rlăm tăch rgâl, đăp mpăn kloh rvah, geh nău tâm ban da dê đah ăp doanh nghiệp tâm rnôk [ư njêng n’hanh tăch n’gluh.

            Wa Jean Jacques Bouflet, Groi kruanh EuroCham Việt Nam an g^t, EVFTA geh nău way mât njrăng ue\h lơn an nău dơi do\ng bôk rngok, kơp dơn ntu\k tơm luh bah ndơ geh [ư n’hanh ăp doanh nghiệp châu Âu u\ch ndjôt tơm prăk, ndjôt công nghệ tât Việt Nam ntuh kơl tâm nkret njêng ndơ tuch tăm, ntung trong nchuăn rdeng n’hanh logistic. Wa Jean Jacques Bouflet njrăng đă ăp doanh nghiệp Việt:

            “Hiệp định dja geh du bôk nău kan mpeh hun hao jo\ jong mpeh tăch rgâl n’hanh aơ lah du nău ntul rlong tơm đah ăp n’gâng kan tăch n’gluh Việt Nam. He ân t^ng di ăp nău u\ch geh, rnoh di mât njrăng ntu\k gu\ rêh, ăp nău way geh tât tơm luh ndơ tăch n’hanh [oi t^ng tơm bah luh, nău t^ng [ư dơn kan lam rêh jêng kon nu^h bah doanh nghiệp, đăp mpăn ăp ndơ geh [ư an nu^h kan. Ngăn ma lah nu^h do\ng sa châu Âu du\t uănh khlay nkô| nău dja.).   

            Việt Nam dôl geh rmeh tăch rgâl du\t têh ta EU. A[aơ ntu\k tăch rgâl dja dâk tâl 3 mpeh tăch n’gluh ndơ bah Việt Nam. Đah EVFTA, doanh nghiệp Việt Nam geh trong joi wa\ng sa bah ntu\k tăch rgâl dja đah nău lor nchrăp têh dăng gay t^ng [ư ăp nău u\ch đă geh bah hiệp định, mô di uănh nê lah mpêr n’gar nking kol. Wa Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Vụ ntu\k tăch rgâl châu Âu- Châu Mỹ, Bộ Công thương Việt Nam lah rjăp:

            “EVFTA mô di trong dơh tât đah le\ rngôch ăp nu^h. Trong dơh dơn tât đah du đêt nu^h, du đêt doanh nghiệp, du đêt n’gor dơm. Nu^h r[ah g^t dơi nău lư tâm n’gâng kan tuch tăm lah ăp doanh nghiệp kan tuch tăm công nghệ mhe n’hanh ăp n’gor jêng ăp ntu\k way tăm. Yor EU du\t khăch khoch ăp nkô| nău geh tât đăp mpăn kloh ue\h ndơ ngêt sa, [oi t^ng tơm luh, mât uănh rnoh săk kah ue\h.).

            Gay ndăn trong dơh soih ma EVFTA ns^t tay, doanh nghiệp ân [ư di rnoh rêng [ư nkret njêng, t^ng [ư ăp quy định mpeh nu^h kan, to\ng di rnoh kah ue\h ndơ tăch lăp tâm châu Âu. Trong [ư du\t geh nău tam lah doanh nghiệp ân lor nchrăp r[ah g^t nkô| lam le\ rngôch Hiệp định ma ăp cổng thông tin, mbơh g^t jru hvi bah nu^h rnâng kan, bah ăp hiệp hội, lôch nê hăn lăp jru tâm ăp chương, nkô| mha êng…/.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân