VOV4.M’nông - Âk năm bah năp ta ăp ƀon lan tâm n’gor Gia Lai, ăp bu ur bu ranh ƀon, nuĭh geh nsing nơm lĕ mât uĕh nău ƀư tơm bah nơm tâm nău rgŏ jă, nkoch trêng nuĭh ƀon lan ƀư tĭng ăp nău ntrŭnh, trong hăn bah Đảng, nău kơl pháp luật bah Ngih dak, hun hao wăng sa rnăk wâl, mât nâp ƀư tơm rnă njrăng nkual n’har bri.

Bu ur bu ranh ƀon ntoh lư dơi âk nuĭh gĭt tât ngăn ta Gia Lai lah wa Ksor H’Lâm (rnoi Jarai) ta ƀon Krong, xă Ia Mơr, nkuăl n’har bri Chư Prông. Deh năm 1945, rlău 2 rơh tâm lơh tâm su, jêh nĕ lah nău rchăng n’gang nău mô geh nti, rchăng n’gang ji ngot ach o. Rlu ranh, Ksor H’Lâm sĭt ƀon Krong, wăn grat thượng úy bah N’gâng kan ntĭm rđău tahen n’gor Gia Lai. Ƀon Krong săch Ksor H’Lâm lăp ƀư bu ranh ƀon bah năm 1998. Tât aƀaơ, mô geh nuĭh mĭn rgâl. Yor wa mĭn nău an manh ndrôk. Dơi mât ndrôk, jŏ jŏ, wa an ăp rnăk ach o jêr jŏt tâm ƀon manh du rnăk du mlâm. Du năm mât uĕh ndrôk deh kon khân pơng mplơ̆ sĭt, wa lŏ an rnăk êng manh. Mô knŭng ndrĭ, wa Ksor H’Lâm hôm gĭt âk nău blău rgŏ jă ƀon lan dơi tiăr nti tâm tahen. Ƀon lan lah moh ndơ mô wât mpeh luật, mpeh nău ntrŭnh bah ngih dak rĭ joi wa H’Lâm ôp.

Bu ur Ksor H’Lâm

Nuĭh bu ur rnoi mpôl đêt geh nsing nơm tal 2 dăn nkoch lah Rmah H’Yơm, rnoi Jarai, Nuĭh nsing nơm ƀon King Pênh, xă Chư A Thai, nkuăl Phú Thiện, n’gor Gia Lai. Ƀon King Pênh lah ngoay tâm 4 ƀon căn cứ cách mạng bah xă Chư A Thai, nkuăl Phú Thiện. Đah rlău 90% rnoh nuĭh lah nuĭh rnoi Ba Na, Jarai, nău rêh bah kônh wa hôm e âk jêr jŏt yor hôm e nău way ơm tuch tăm. Gay kơl nuĭh ƀon lan hao tâm nău rêh, dŭt năm 2016, ăp gưl ủy Đảng, n’gâng kan ƀon lan n’gor Gia Lai lĕ mbơh ƀư bôk nău rgop an tâm nchră hun hao wăng sa-rêh jêng 4 ƀon căn cứ tâm lơh tâm su Pông, Trớ, Hek, King Pênh ta xă Chư A Thai. Gay rgop ƀư uĕh bôk nău rgop tâm nchră aơ, rlău ma nău ƀư bah ăp gưl ủy Đảng, n’gâng kan ƀon lan hôm geh nău rgop soan bah nuĭh dơi nsing nơm kơt wa Rmah H’Yơm.

Wa Rmah H’Yơm nkoch, dơi nuĭh ƀon lan nsing nơm săch, săch ƀư nuĭh dơi nsing nơm bah ƀon âk năm jêng wa hăn lor ăp nău, bah an neh ƀư ăp ndơ dŏng nsum tât hun hao wăng sa n’hanh ăp nău kan êng bah ƀon. Rnôk n’gâng kan ƀon lan mbơh ndâk ƀư ndrĭch tao têh, wa lĕ hăn lor rgop 2,1 ha neh, rgŏ jă kônh wa ƀư tĭng gay hun hao wăng sa, hao rklaih ach o. Bah meng nĕ, wa H’Yơm hôm nsrôih râng rkalih nkra âk nu nău tâm rkeh, tâm janh tâm ƀon mô lah tâm ăp rnăk, nkoch trêng pháp luật, rgŏ jă nuĭh ƀon lan ndrel soan ndâk njêng ƀon lan mhe. Aƀaơ yor săk ranh jêng wa H’Yơm lĕ an nău kan bah nơm an druh ndăm.

Tâm ban kơt nĕ đŏng, ta thôn Ama Hlil 2, xă Ia Mrơn, nkuăl Ia Pa, n’gor Gia Lai geh wa A Hà, 49 năm, rnoi Ba Na dơi gưl ủy Đảng, n’gâng kan ƀon lan n’hanh kônh wa rnoi Jarai nsing nơm săch ƀư Bí thư Chi bộ, Kruanh thôn, Nuĭh geh nsing nơm tâm ƀon. Wa A Hà nkoch: “Gâp lah nuĭh Ba Na njêng rnôk rêh ta aơ, gâp hăn nti nău ngơi Jarai gay tâm ngơi đah ăp nuĭh. Năm 2016, dơi nsing nơm bah n’gâng kan ƀon lan n’hanh nuĭh ƀon lan, gâp dơi săch ƀư Bí thư Chi bộ, Kruanh thôn Ama Hlil 2. Bah nĕ tât aƀaơ, gâp nsrôih kơl nuĭh ƀon lan hun hao wăng sa, hao rklaih ach o, ndrel ty ndâk njêng ƀon lan mhe ta ntŭk”.

Bu ur Kruanh thôn A Hà rhơn an gĭt, thôn Ama Hlil 2 aƀaơ geh 271 rnăk, tâm nĕ geh 209 rnăk lah nuĭh rnoi mpôl đêt lah rnoi Jarai. Pah kan tơm “hăn lor” bah thôn, yuh lĕ nsrôih rgŏ jă nuĭh ƀon lan ndrel ty ndâk njêng ƀon lan mhe. Bah 2016 tât aƀaơ, thôn Ama Hlil 2 lĕ ƀư trong tâm thôn geh 3.148m; tâm thôn mô geh ngih truh sat; 215 rnăk geh rnăk văn hóa; lam thôn knŭng hôm 8 rnăk ach o.

Wa A Hà an gĭt, gay dơi nuĭh ƀon lan tâm ban ŭch, nsing nơm an nơm ƀư Kruanh thôn tâm ban kônh wa dŭt nsrôih n’hanh nsing nơm. Rnôk dơn ƀư tơm aơ, he an ngăch gĭt ăp nău ntrŭnh, nău kơl bah Đảng, Ngih dak gay nkoch trêng tât nuĭh ƀon lan. Nkre mĭn pháp luật, nti tay gay ntop kơl nuĭh ƀon lan rnôk ƀon lan ŭch.

Wa nkoch: “Nuĭh rnoi Ba Na, Jarai tĭng rnoi me deh jêng ăp nău ntrŭnh tâm jay dŭt âk yor bu ur ntrŭnh. Yor nê, tâm trong kan rgŏ jă, nkoch trêng, he way ôp oh yuh gay dơh tâm rgâl, nkoch bri. Aơ lah nău dơh bah gâp nkôp đah bu klô ƀư kruanh thôn. Rlău ma nĕ, he way tâm rgop đah ăp chức sắc, chức việc gay rgŏ jă, nkoch trêng ăp rnăk tĭng chroh rêh uĕh, chroh uĕh”.

Wa Võ Tấn Công, Bí thư Đảng ủy Ia Mrơn, nkuăl Ia Pa, n’gor Gia Lai uănh lah: Đồng chí A Hà lah Bí thư Chi bộ, Kruanh thôn ntrong leo lor, dŭt n’hâm tâm nău kan, dơi âk nuĭh ƀon lan ŭch, nsing nơm.

Ăp nuĭh geh nsing nơm kơt bu ranh ƀon Ksor H’Lâm ta nkual n’har bri Chư Prông, mô lah wa Rmah H’Yơm ta nkual căn cứ Chư A Thai-Phú Thiện, n’hanh bu ur bí thư Chi bộ A Hà ta nkuăl Ia Pa lah ăp nuĭh ntoh lư an bu ur rnoi mpôl đêt ta Gia Lai. Khân pơng lĕ mât uĕh nău tơm bah nơm, tâm di lah trong ang tâm nsum mpôl.

Nuĭh răk rblang: Y Sưng Phê Ja