VOV4.M’nông: Rnôk aơ, tâm n’gor Gia Lai geh rlau 468 rbăn ha bri geh trok nau kan mât njrăng bri ân ăp rmôt kan ndơn mât njrăng. Nau ngăn lah, nau trok ân nau mât njrăng bri tâm ăp ƀon lan hŏ leo nsĭt nau săk tam lơn tâm nau kan mât njrăng bri tâm n’gor Gia Lai, kơl an ƀon lan rgâl lơn ma nau mơng, n’huch nau lơh kăl si.

            Tĭng nau pă bah ƀon Kon Chrah, tâm nklang khay 11/2021 aơ, wa Băk ndrel 2 rnăk ƀon lan êng ndrel ăp cán bộ mât njrăng bri Hra (xã Hra, nkuăl Mang Yang) hăn uănh tâm rnoh neh rlau 950 ha bri geh jao, mât njrăng. Wa Băk mbơh, tâm ăp rơh hăn kơt nê roh nklăp 2 măng nar. Lah kơt bah năp nơh, nŭih ƀon lan rnôk hăn kăl si gay ma ƀư ngih, mô lah kăl si ƀư mir, ri rnôk aơ ƀon lan tâm Kon Chrah mra ndrel mât bri ndrel geh trok 400 rbăn/ha/năm. Pă tâm ăp rnăk ƀon lan geh 9,5 rkeh prăk tâm di năm tă bah nau ndơn mât njrăng bri. Aơ lah tơm prăk đăp mpăn kơl an nŭih ƀon lan tâm nau rêh. Wa Băk nkoch:

            ‘Tâm ƀon, phung hên nkoch mbơh âk ngăn. Bri ri ngih dak jao ân phung hên, ri ƀon hên mô dơi kăl bri, mô dơi hăn su bri muih mir lă lêng. Lah saơ ƀư mir, kăl si ri hên mbơh ân n’gâng kan. 6 khay, ngih dak pă prăk du tơ̆, ri hên mbơm oi đŏng, jut n’huch oi ji ngot, ach o”.

Wa Nguyễn Văn Chín, Kruanh rnâng kan mât njrăng bri Hra, nkuăl Mang Yang mbơh, rnoh neh bri geh rmôt kan jao mât lah rlau 13.800 ha, tâm nê geh rlau 10.400 ha bri chăt êng. Bri ta aơ hŏ geh rnoh si têh âk, âk ntil si khlay. Bri êp ma Quốc lộ 19, tâm dăch ma mir bah ƀon lan ri ma nau kan mât njrăng bri geh rnôk mâp nau jêr ngăn. Yơn lah, ntơm rnôk ƀư nau jao mhe rlau 6.400 ha bri ân 376 rnăk ƀon lan, ngăn lah nŭih BaNa tâm 12 ƀon rêh êp bri, ri nau săk nâp bah nau mât bri geh n’hao prêh ngăn:

            ‘Tâm nau kan mât njrăng bri, nsring ngăn lah tâm ƀon lan. Tal bar lah n’hao nau kan nkoch trêng, bonh đă, ƀư ueh nau kan bah nŭih bu rnơm tâm ƀon lan gay ma nkoch trêng, nkah đă ƀon lan. Âk năm aơ, tâm nkuăl phung hên lah mô geh nŭih in neh bri ôh. Bri ma phung hên mât, njrăng nâp ngăn. Bah ăp tơ̆ hăn uănh, rnoh neh bri phung hên uănh mô geh roh khuch ôh”.

            Wa Nguyễn Văn Thưởng-Groi Giám đốc Tơm mât njrăng ndrel Hun hao bri n’gor Gia Lai mbơh, năm 2021, n’gor Gia Lai geh 123 rbăn ha bri geh jao ân rlau 10.600 rnăk ƀon lan tâm ăp ƀon, ngăn lah rnoi Jrai, Bana rêh êp bri gay ma mât. Nau kan trok prăk mât njrăng bri geh nau khlay ngăn đah ƀon lan tâm nkuăl, yor aơ lah prăk đăp mpăn gay ma kônh wa rvăt kon ntil, ndơ dŏng, n’hao nau săk tam bah nau kan tuch tăm. Rnôk nau rêh ƀon lan geh n’hao ri, mra n’huch nau nsing tâm bri, rgop nau mât njrăng bri:

            ‘Rlau 10.600 nŭih ƀon lan ndrel lăp tâm bri kơl mât njrăng, ri lah geh bu ntŭng kăl si ƀư mir ri bu saơ ngăch ngăn. Ăp nŭih rêh êp bri, ngăn lah nŭih ƀon lan rnoi mpôl đê̆ kŏ geh prăk kơl an tă bah nau mât njrăng bri. Tă bah nau geh nŭih ƀon lan saơ dơi nau ueh bah bri. Mât dơi bri, ri nau geh âk, nau tuch tăm tâm nâm bri, ƀư sâm geh tă bah bri. Nau săk tam kơt nê ri mơ dơi geh ntrơn rgâl nau mĭn”.

Nau ngăn tă bah Gia Lai lah rjăp ngăn nau tâm di bah nau kan trok nau mât njrăng bri: Kan mât njrăng bri ŭch geh nau dơi ân nsing tâm ƀon lan, leo nsĭt nau săk geh ân ƀon lan rêh êp ma bri./.

Nŭih rblang: H’Thi