VOV4.M’nông: Plei ôp, ta Phường Hoa Lư lah du [on bah rnoi Jrrai tâm nklang nkuăl [on têh Pleiku, n’gor Gia Lai. Tâm nau rgala mhe ăp nar bah nkuăl yôk Plei ku, plei Ôp hôm mât ân nơm ăp nau ueh ơm ndrel geh âk nau ueh mhe bah nkuăl. Ăp năm dăch aơ, nu\ih [on lan ta Plei Ôp ho\ kơt ti\ng nau kan ueh mhe ơm gay hun hao nau pâl n’aih ơm, pala n’aih nsum mpôl. Nau aơ kơl an [on lan nkre n’hao nau geh văng sa, ma hôm kơl an mât, mbơh nau vay bah rnoi Jrai…

Ăp nar êp năm mhe aơ, mbung hôm gơm rhơn ngăn tâm nu\ih [on lan ta Plei Ôp, [on [ư nau kan pâl n’aih ơm ueh, [on pâl n’aih nsum mpôl bah nkuăl [on têh Pleiku. Ăp nar geh âk ngăn rmôt nu\ih tât khâl uănh tâm [on. Tât ta aơ, bu năch geh khâl ngih jong, ntu\k vay geh [ư nau ngêt sa têh khlay bah [on lan. Jêh nê lah hăn uănh môch ơm gay gi\t tay mpeh nau leo tâp khi\t êng ueh bah rnoi Jrai bah năp nơh. Ntu\k pâl ueh tay đo\ng lan ntu\k n’hoch dak Ia O, ntu\k ma [on lan vay pih kho ao, tâm nkoch bri mpeh nau kan [ư lo\, [ư mir tâm ăp kêng măng. Plei Ôp geh mât ju\m dar đah dak me Ia Nin, Ia Nat. Ndrâm, rđu\ng Ia Lâm njêng trong hăn tâm [on ho\ lơn ma [ư ueh tay ntu\k aơ, [ư ueh tay nau u\ch bah năch tât.

Bu ranh Rơ Châm Geh, ân gi\t, nu\ih [on lan ta Plei Ôp vay mơng đah nau kan lo\ mir, yơn a[aơ, khân păng ko\ ntơm râng nau kan hun hao pala n’ơaih. Bu ndăm tâm [on ri [ư nau mbơh nti\m leo năch tât ntu\k hăn pâl uănh. Bu ur ri gâm ndơ sa gay ma thai ân năch. Ntơm rnôk geh hun hao pâl n’aih, nau geh jêng bah [on lan ko\ geh rgâl âk đo\ng:

‘Geh ăp ngih bu tăch ndơ ngêt sa jă tât tur chi\ng ân năch uănh rnôk ăp kêng măng. Rhơn ngăn yor jêh du nar pah kan jâk rgăng tâm mir, si\t ta ngih ri rmôt tur chi\ng bah phung hên lo\ geh tur chi\ng ân năch uănh, yor Plei Ôp bah hên [ư pâl n’aih ân năch uănh. Bah năp nơh chi\ng gong lah bah u che, bah jo bu chuêl hêng, a[aơ tâm ăp pơh, ăp nar phung hên geh tur. Phung hên rhơn ngăn geh tur chi\ng, njroh mprơ tâm rnôk geh năch tât gay ma u\ch gi\t mpeh nau vay ơm bah rnoi Jrai ta Plei Ôp phung hên”.

Tâm Plei Ôp a[aơ geh 6 ngih tăch ndơ ngêt sa ti\ng nau gâm sa vay ơm bah rnoi ta ntu\k. Nô Kpuih Kinh, nu\ih mât bôk ngih tăch ndơ gâm sa CH’Rao ân gi\t, ăp ntil ndơ sa ta aơ ko\ gâm ting nau vay ơm bah rnoi Jrai, đah piăng prung, djăr gu\ch, n’ha bum blang var ma ka kro, puăch sur prung. Ăp ngih ri ko\ geh nkra ma tơm nam, kđar ti\ng kơt ngih jong bah rnoi Jrai.

Tâm ăp nar du\t pơh, ntu\k aơ [ư tur chi\nmg, rgum r[u\n nau vay ơm. Ăp ntil nê kơl an bu năch rêh du ngih ơm, nau vay ueh ơm bah rnoi Jrai ta Tây Nguyên:

‘ Bu năch tât ta aơ mô êng geh sa ndơ sa kloh, kah, ăp ntil ndơ sa bah rnoi Jrai kơt piăng prung, puăch sur n’ông, n’ha bum vâr…ma hôm geh uănh ueh ăp ntil ndơ vay ơm bah rnoi Jrai, uănh ueh tâm nau tur chi\ng, goh gong gay git nau ueh bah rnoi Jrai. Ngăn lah, tâm ăp măng nar prao, geh nau tâm n’ur đah bu năch dnrel bu ranh, ndrel ngêt sa, pâl m’ak, njroh mprơ âk ntil bah rnoi Jrai”.

Bu ranh Siu Núi, ân gỉt, Plie Ôp geh 105 rnăk đah rlau 500 nu\ih, lah rnoi Jrai da dê. A[aơ, ndrel nau mât ăp ntil ndơ ơm ueh ri Plei Ôp ho\ rgâl, pơk trong nơih gay hun hao pâl n’ơaih. Plei Ôp ach o kăl e nơh ho\ rgâl ao mhe đah trong to\ bê tông hvi 8 mét tă bah bôk [on tât du\t [on. Ndrel đah nê, ngih vâl bah rnoi Jrai geh nkra, mpih kloh mra jêng ntu\k vơt năch tât gu\ âm, joi uănh nau ơm ueh bah [on lan ta aơ. Bu ranh Siu Núi, ngơi:

‘ A[aơ nau rêh bah [on lan êng đah kăl e âk ngăn, a[aơ rêh geh prăk, mah kông. Nu\ih [on lan Plei Ôp bah năp nơh ri [ư mir dơm, yơn a[aơ ho\ geh prăk tă bah nau vơt dnrel kơl an ăp rmôt pâl n’aih tă bah ngai tât. Khân păng tât uănh ngih jong, môch ndrel nau vay ơm bah rnoi Jrai. {on lan kêng măng tă si\t kan ri vơt năch ndrel tur chi\ng, goh gong, gâm ndơ sa ơm bah rnoi Jrai. Âk năch tât ri bu ndrel sa, ndrel gu\, ndrel gâm đah kônh wa ăp ntil byăp bri, reng lo\ ndrel ndơ nơm joi êng dơm. Kônh wa geh kan pah tay tă bah vơt ndrel kơl năch tât gay ma geh tay prăk”.

Wa Huỳnh Hội, Groi Kruanh rmôt pâl n’aih n’gor Gia Lai ân gi\t, năm mhe aơ, Plei Ôp lah 1 tâm 7 [on bah rnoi mpôl đê| tâm n’gor Gia Lai geh ntuh kơl ti\ng nau pâl n’aih ơm nsum. Ti\ng nê, ăp nau ơm mpeh ngih vâl, ndơ ơm geh ta ntu\k geh mât ndrel [ư ueh lơn:

‘Đê| rnôk geh tât du nkuăl [on têh ma geh du play [on bah nroi mpôl đê| rêh âk, ndrel nsum kơt nê. Năch tât ta [on nu\ih rnoi mpôl đê| ri nơih ueh ngăn. Lah rgum jă dơi [on lan [ư pâl n’aih ri nu\ih [on lan nkra ngih gay vơt năch tât ndrel sa, ndrel gâm sa. Nu\ih [on lan gi\t mât trong hăn ndrel âk ntil êng. N’gâng kan, [on lan ndrel [ư ri mơ geh rgum năch tât pâl”.

Đah nau r[o\ng aơ, Plei Ôp dôl hun hao du trong nâp nâl, nkre n’hao nau rêh văng sa, nkre rgop nau mât ndrek nkoch mbơh nau pâl n’aih vay ơm ueh bah rnoi Jrai tât đah âk mpưm bu năch tâm ndrel bah dih dak./.

Nu\ih rblang: H’Thi