VOV4.Mnông - N’gor Kon Tum geh trong n’har bri neh dak jong rlău 292km kâng n’har đah bar dak băl Lào n’hanh Campuchia. Tâm ăp năm rlău aơ mpôl tahen n’har bri, n’gâng kan n’hanh nu^h [on lan ta ntu\k way tâm rnglăp du nuih n’hâm mât njrăng nâp [ư tơm neh dak, rnă njrăng n’har bri neh dak n’hanh rdâk njêng trong n’har bri đăp mpăn, tâm rnglăp, tâm boh ndrel hun hao. PV Khoa Điềm, way gu\ kan ta nkual Tây Nguyên mhe geh nar plơ\ tay n’har bri Ngọc Hồi, n’gor Kon Tum, tât ntu\k du tong ndrău djăr pe dak tăng n’hanh geh nău nchih “Nâp rkâng nkual neh n’glah pe n’har bri”.

Êng đah nău m^n bah âk nu\ih, trong jông 80km bah nkual [on têh Kon Tum hăn mpeh bah lơ hăn xă n’har bri Bờ Y, nkuăl Ngọc Hồi, n’gor Kon Tum, ntu\k geh n’gâng 3 n’har tâm pă neh ntu 3 dak Việt Nam-Lào-Campuchia, đah du tong djiăr ndrâu 3 dak tăng du\t dơh.

Trong ndêh hăn, geh trong Hồ Chí Minh, quốc lộ 40 n’hanh trong uănh nđôi n’har bri dơi ntuh kơl ueh kơt rhoăt đêt đah nu\ih [on lan đah trong bôk neh dak. Gay mât ueh dơi geh mpeh ntu\k ntô bah nkual neh n’glah 3 n’har bri, n’gor Kon Tum m^n lah nkuăl Ngọc Hồi hăn ndrel đah nkual wa\ng sa mpông n’har bri Bờ Y lah ngoay tâm 3 nkual wa\ng sa khlay bah n’gor.

Pah kan mât njrăng n'gâng ntăm n'glah 3 n'har bri

T^ng wa Vũ Mạnh Hải, Groi Ban mât uănh nkual wa\ng sa n’gor Kon Tum, bôl mô ho\ dơi kơt mpo\ng kâp, yơn nău [ư tăch rgâl ta mpông n’har bri Bờ Y (Việt Nam)-Phu Cưa (Lào), le\ kơl nkual neh n’har bri bah năp đaơ n’gur răm. Năm 2018, rnoh năch luh lăp tă bah mpông n’har bri quốc tế Bờ Y rlău 251.000 nu\ih, đah rlău 33.000 ndeh n’hanh rnoh khlay geh tăch n’gluh rlău 198 rkeh đôlar. Đah nău nsrôih bah Ban mât uănh Nkual wa\ng sa n’gor Kon Tum, nkual wa\ng sa mpông n’har bri Bờ Y le\ wa\ch rgum geh 62 nău nchrăp ntuh kơl bah 53 doanh nghiệp geh ding le\ rnoh prăk dăn [ư bơi 1.500 rmen prăk:

Ban mât uănh ngăch rgâl, ntop kơl n’hanh ơm kơl, dôh rklaih ăp jêr jo\t, wa\k kol an nu\ih ntuh kơl tâm rnôk [ư ăp sam [u\t ntuh kơl an tât nău nkra njêng tăch rgâl đăp mpăn. Ban mât ua\nh le\ [ư tơm, tâm rgop đah ăp ngih pah kan dơi kan nta nơih ngăn an ăp nău nchrăp [ư le\ ntuh kơl dơi do\ng n’hanh tăch rgâl đăp mpăn”.

 Đah nău tơm khlay mât njrăng nâp nâl [ư tơm neh ntu, rnă njrăng n’har bri neh dak, ta nkual neh n’glah 3 n’har bri Việt Nam-Lào-Campuchia, rmôt tahen n’har bri Kon Tum geh âk nău rgop khlay tâm ndâk njêng trong n’har bri đăp mpăn, dăch dêh, kan ndrel hun hao. Đah nău [ư ueh ăp tâm ton, trong [ư n’har bri; uănh khlay [ư ueh trong kan tâm rnglăp nchră nău mât njrăng n’har bri, rmôt tahen n’har bri Kon Tum mât, [ư ueh nuih n’hâm tâm rnglăp, dăch dêh đah rmôt mât njra\ng n’har bri kơt nu\ih [on lan 2 dak Lào Campuchia.

Ta nkual n’gâng ntăm n’glah 3 n’har bri tâm pă neh ntu 3 dak Việt Nam-Lào-Campuchia [a [ơ geh nău [ư uănh nđôi nsum đah ăp rmôt mât njra\ng n’har bri bah 3 dak. Aơ lah nău m^n mhe [ư t^ng ăp Hiệp ước, Hiệp định, Tâm ton kan ndrel n’har bri, sam [u\t nkah g^t dơi ký ton đah Ngih dak n’hanh Tahen [on lan Việt Nam đah ăp dak oh nô…. Đại uý Play Sam Bat, Đội trưởng Rmôt ua\nh nđôi, Pôih Công an mât njra\ng n’har bri Kontuynek, Công an n’gor Rattanakiri, dak Campuchia, an g^t:

Mpông n'har bri quốc tế Bờ Y ntu\k mboăt nthoi khlay nkual 3 dak hun hao

Trong kan tâm rgop uănh nđôi nsum đah 3 rmôt Việt Nam-Lào-Campuchia geh nkô| nău du\t khlay tâm trong kan mât njra\ng trong n’har bri n’gâng ntăm, mât đăp mpăn tâm nkual. N’hao tâm boh tâm rnglăp, dăch dêh hun hao tâm nkual n’glah 3 dak. Ăp tơ\, ăp ntu\k trong kan tâm rgop bah 2 rmôt [a [ơ an mât rnă njrăng đăp mpăn ta nkual n’har bri

Đah nău tâm rgop rjăp đah ăp rmôt mât njrăng n’har bri, rmôt n’har bri Kon Tum le\ lơh rdâng geh săk rnglăy đah ăp ntil nău tih. Ndrel đah ne\ cán bộ, tahen n’har bri hôm nchrăp lor, nsrôih tâm ôp tâm nchră an gưl uỷ, n’gâng kan [on lan [ư ăp bôk nău kan, nău nchrăp [ư hun hao wa\ng sa, văn hoá, rêh jêng. Ăp ntrong kan, ndơ [ư, gâl nău kơt: kơl [on lan ju\t n’hu\ch ach o; nt^m rplay sam [u\t, nt^m nti, bôk nău kan “Ndơ\ jâng oh tât ngih sam [u\t”; “Hăn ndrel đah bu ur n’har bri”; rgo\ jă [on lan ju\t jăng ăp nău rluk mâl, ndâk njêng nău rêh văn hoá…. Le\ rgop n’hao nău rêh, nuih n’hâm, drăp ndơ bah nu\ih [on lan ta nkual n’har bri kơl an [on lan đăp mpăn n’hanh nar lơ hun hao. Thiếu tá Phan Trọng Bình, Kruanh Pôih tahen n’har bri Sa Loong, nkuăl Ngọc Hồi, an lah, aơ lah mboăt nthoi tâm rnglăp đah rmôt tahen n’har bri n’hanh nu\ih [on lan ta ntu\k:

Pôih tahen n’har bri đah nu\ih [on lan kơt oh nô du ndul deh. Nău tâm rnglăp krêp dêh du nuih n’hâm. Nu\ih [on lan kơl tahen rmôt tahen n’har bri lôch ueh nău kan. Geh ăp nu nău mbơh mô ueh, khih, geh ăp nu\ih m’ha, geh âk nău [ư tih pháp luật nu\ih [on lan mbơh da dê n’hanh ntop kơl tahen n’har bri ne\ lah tôr măt. Tahen n’har bri knu\ng geh 2 măt, 2 tôr. Nsum mpôl [on lan geh rbăn ty, rbăn măt jêng tă bah ne\ kơl an tahen n’har bri lôch ueh n’hanh jêh ueh nău kan dơi jao.

Quân y Pôih tahen n'har bri Sa Loong but uănh ji an nu\ih âk năm deh

Yan puh khay wai aơ tât ntu\k du to\ng djiăr ndrâu 3 dak tă dơh mâp âk nău ueh mhe ta nkual neh n’glah 3 n’har bri. N’gâng ntăm 3 n’har bri tâm pă neh ntu 3 dak Việt Nam-Lào-Campuchia ta xă Bờ Y, nkuăl Ngọc Hồi a[aơ le\ jêng ntu\k pâl nđaih wa\ch rgum âk nu\ih [on lan n’hanh năch pâl nđaih. Mpông n’har n’har bri Bờ Y-Phu Cưa, ngoay tâm 8 ntu\k mpông n’har bri quốc tế trong ndeh Việt Nam-Lào n’gur răm đah nău [ư nkra njêng  luh lăp n’hanh tăch rgâl ndoh ndơ. Ndâk njêng nău mpông n’har bri quốc tế Bờ Y n’hanh ăp ndơ [ư ntung trong khlay êng dôl dơi ntuh kơl n’hao ueh an nkual wa\ng sa mpông n’har bri. Ngai lơn lah nkuăl têh Plei Kần jêt kăl e a[aơ le\ jêng du nkual têh n’har bri ueh mhe. Dôl rhơn lơn tay lah nău rêh bah nu\ih [on lan nkual n’har bri nar lơ dơi hao, rnoh rnăk ach o bah nkuăl Ngọc Hồi a[aơ knu\ng hôm nklăp 6%. Wa Trần Văn Chí, kruanh UBND nkuăl an g^t, hun hao wa\ng sa n’har bri lah săch lor bah nkuăl:

Nău tâm nđur ndoh ndơ tă bah n’har bri [ư an tâm rgâl bah nkuăl Ngọc Hồi hao jêng. Bah nkual wa\ng sa mpông n’har bri nta an wa\ch rgum ntuh kơl. Bah ne\ nkuăl Ngọc Hồi m^n an hun hao công nghiệp, ndoh ndơ đah nău hun hao nkual têh. Tâm năm 2019 nkuăl Ngọc Hồi mbra jêh le\ trong [ư ndâk njêng nkual têh.

Bah nkual n’har bri ndr^ch gơ\, nkual geh n’gâng 3 n’har bri tâm pă neh ntu 3 dak Việt Nam-Lào-Campuchia a[aơ le\ jêng du ntu\k mboăt nthoi khlay tâm nkual 3 dak hun hao. Geh ntu\k ntô ueh, nău kan ndrel hun hao wa\ng sa, tăch rgâl, tâm nđur văn hoá, tăch rgâl đah n’gor Kon Tum đah ăp n’gor mpeh bah dâng bâh dak Lào n’hanh nkual Đông Bắc bah dak Campuchia lah du\t dơh. Ngai lơn lah n’ăp Thái Lan n’hanh Myanmar. Gay nkual neh n’glah 3 n’har bri nâp nâl ta trong tâm rgum lăp, hun hao, rmôt tahen n’har bri, n’gâng kan n’hanh nu\ih [on lan n’gor Kon Tum dôl nar lơ mât ua\nh, nâl nâl [ư tơm neh ntu, rnă njrăng n’har bri neh dak; nkre an âk n’hâm soan gay ndâk njêng trong n’har bri đăp mpa\n, dăch dêh, kan ndrel n’hanh hun hao nsum.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja