VOV4.M’nông: Ntơm bah tơm prăk manh bơi tât 15 rmen bah Ngân hàng Hun hao Châu Á ndrel manh đôr lor bah tơm prăk n’gor, N’gâng kan nchrăp kan ntuh ntuh kơl n’gor Kon Tum dôl ntuh kơl nkra ăp nau kan tâm 2 ntu\k [ư nau kan pâl n’aih ta Plei Kon Bring, xã Đăk Long, nkuăl Kon Plông ndrel Kon Kơ Tu, xã Đăk rư Wa, nkuăl [on têh Kon Tum đah nau u\ch rgâl mhe guing trong ti\ng trong tâm ban gay ma hun hao nau pâl n’aih nsum mpôl tâm 2 [on rnoi mpôl đe| aơ. Yơn lah, jêh du đê| ntu\k ntuh kơl bôk năp geh nkra, bu năhc, nu\ih gi\t mpeh nau vay ơm ndrel ngăn lah nu\ih [ư pâl n’aih nsum tâm n’gor ho\ geh âk nau dun ngăn mpeh ăp ntu\k [ư pâl  n’aih bah bôk nau kan.

Knu\ng jêh rlau du khay ntru\nh kan ngăn, ntu\k kan geh ntuh kơl rgâl mhe ntu\k ntu ân nau hun hao pâl n’aih nsum ho\ njêng bar [on pâl n’aih nsum mpôl Plei Kon Bring, xã Đăk Long, nkuăl Kon Plông ndrel Plei Kon Kơ Tu, xã xã Đăk rơ Wa, nkuăl [on têh Kon Tum jêng geh ntu\k ndâk njêng đah âk mpưm loih, lu\, choi, xi măng. Họ sỹ Kiều Đăng, ngih ta nkuăl [on têh Kon Tum, nu\ih vay mâp đah bu năch hăn pâl n’aih ri ntoh âk nau mô ueh ngăn:

‘ Nkra bê tông ăp kơt aơ ri mô geh nau [ư ma păng luh jêng nau pala n’aih ơm. Bu năch ri rnôk bu lăp ta aơ ri bu ôp, yơh, moh nau aơ, moh nau [ư? Nkra bê tông ndri lah?Ndri dơm lăp tâm aơ moh nau ma uănh? Âk jêt rmôt bu hăn ta aơ ri âk jêt rmôt bu lah kơt nê”.

Geh ntuh kơl tă bah tơm prăk manh bơi tât 15 rmen bah Ngân hàng Hun hao Châu Á ndrel đôr lor ta ưbah tơm prăk n’gor, ntrong hăn, ntu\k kan nsum tâm bar Plei Kon Bring ndrel Plei Kon Kơ Tu geh u\ch mra leo tât nau nơih, n’hao nau dơi rgum năch tât pâl n’aih. Yơn lah, du đê| ntu\k mhe geh ndâk nkra ri ho\ [ư năch mô u\ch, ntu\k nkra nê geh doh lơi. Ntoh ngăn kơt lah ta Plei Kon Bring, n’gâng n’gar êp Ngih jong geh ueh tâm ban ma ntu\k ơm bah [on geh bu rơih lơi ân dơm. Rgâl ma nê lah du n’gâng kan bê tông n’ik rngi\t, n’gar [ah ngih jong đah [on. Hôm ta Plei Kon Kơ Tu, trong ueh jong tă bah tâm nklang [on hăn tâm dak krong Đăk Bla đah ăp tơm si geh ntu\k kan bu ndâk nkra uih le\ gay ma nkra trong bê tông. Yuh Y Bông, du hê nu\ih kon bah [on [ư nau kan pâl n’aih Homstay lah rjăp, bu năch tât ta aơ mô u\ch ndrel mô joi ăp ntil kơt nê:

‘Bu u\ch nau ueh kơt ơm bah [on lan. Bu u\ch nau nơih ueh dơm. Kơt ri mơ ueh uănh”.

Ndrel đah n’gâng n’gar bê tông n’gar êp ngih jong bah Plei Kon Bring, ta Plei Kon Kơ Tu bu hôm ntuh kơl nkra bê tông bah năp ngih jong tât 730m2. Aơ lah ntu\k ma [ư [on lan ji nuih, yor geh nkô|: tâm ăp rnôk tur chi\ng goh gong ndrel njroh xoang ri ăp nu\ih kônh wa rnoi Banar bu hăn jâng dơm. Lah hdjơt tâm nglan bê tông dăng ndrel duh ri mra mô geh nu\ih u\ch. Êng nê, nau kan ndăn nkra ir bê tông gay ma rgâl nkra ntu\k ntu gung trong ngih vâl lo\ [ư khuch ngăn tât nau vay ơm. Wa Nguyễn Đô Huynh, nu\ih geh âk jêt năm [ư nau kan pâl n’aih nsum ta Kon Tum, ngơi:

‘ Nau ntuh kơl ueh ngăn ân pâl n’aih tâm ăp [on lah nơm lơih ntuh kơl ôh nau mhe. Lah kơt nê ri a[aơ bu nkra trong jêh ri nkra n’gar, nkra ngih ăch chrach lơi dơm ta nê. Jêh nê ntu\k dak krong hoch ueh ri hăn uih lơi, uih le\ ri ntu\k hôm ma nau vay ơm đah pâl n’aih”.

Bah năp âk nau rgop mbơh đă tă bah nu\ih [on lan đah nau kan ntuh kơl hun hao pâl n’aih nsum tâm bar Plei Kon Bring ndrel Kon Kơ Tu, wa Trương Quốc Việt, Kruanh jrâu kan văng sa đah dak ba dih N’gâng kan nchrăp kan ndrel ntuh kơl n’gor Kon Tum, nkre lah Giám đốc Rnâng kan Mât bôk nau kan kơl hun hao nkuăl n’har bri n’gor Kon Tum ân gi\t, mra djăt gay ma rgâl nkra:

‘ Ăp nau ma bu dôl ntoh nau đă ân nsru\ng lơi. Tal bar đo\ng nê lah ko\ dôl ân ăp ntu\k [ư nau kan êng bu uănh kơp tay du tơ\ đo\ng ăp nau kan geh tât. Ân geh uănh nchră ân ngăn lah rlong ê nkra kơt nê ri geh nau khuch đo\ng tât ntu\k ntu êp nê đo\ng lah mô. Rnâng kan mât mra geh du natr pah kan ngăn ma nkuăl. Lah ma ăp ding geh tât ndrel tâm ban nau ri Rnâng kan mra lo\ ân ntru\nh [ư tay. Lah geh nau kan êng êng ri rnôk nê ân geh tâm nchră tay”.

Tâm nroh bơi tât 15 rmen ntuh kơl nkra mhe ngih vâl gung trong ân tâm ban gay ma hun hao pâl nơaih nsum ân 2 Plei Kon Bring ndrel Kon Kơ Tu, N’gâng kan nchrăp kan ndrel ntuh kơl n’gor Kon Tum ho\ do\ng rlau du rmen 100 rkeh ân nau kan mbơh nchră ntuh kơl ndâk nkra. Ti\ng rnâng kan aơ, âk rơh r[u\n nchră ma [on lan, aka nau nkoch mbơh ko\ geh [ư ueh nâp ndrel ma rah vah. Yơn lah, kơt lah nau kan văn hoá ê geh uănh khlay ngăn tâm nau rklaih [ưi ăp ntu\k ntu ntuh kơl. Nau ngăn ân aơ, êng đah ăp nau kan ntuh kơl nkra êng, kan ntuh kơl [ư ân nau kan hun hao pâl n’aih nsum mpôl ơm ân geh [ư du ntỏng uănh njrăng ngăn, yor lah mô ri păng nơih geh nau kan mpeh ngih vâl ntu\k ntu mô ueh, nau vay ơm mô ueh./.

Nu\ih rblang: H’Thi