Lôch n’glăp nsum, Lâm Đồng jêng n’gor dŭt hvi lam dak, săk geh tuch tăm si gle- tui ka dŭt âk ntil. Gay rdâk tay săk geh têh kuâng dja, Lâm Đồng dôl an ƀư âk trong nkra đah ngăn ngăn, ntrŭt nsôr ƀon lan ta tĭng ƀon bri, xã gôl dak, jăp gơih pah kan jan sa, rgâl blău ƀư mhe, rgop hun hao wăng sa- rêh jêng kon nuĭh. Ngăn an saơ đŏng, ăp trong nkra bah Lâm Đồng hŏ njêng geh ăp nău dơi kloh rvah, tâm di đah trong rƀŏng nkoch tâm Nghị Quyết Đại hội XIV bah Đảng: sŏk kon nuĭh ƀư rgum tơm, nkre lah rnoh tât hun hao đŏng.

Ta nkual bri, dor yôk, tĭng ƀư trong nchrăp dăp rgum tay n’gâng kan tuch tăm tĭng trong rƀŏng n’hao rnoh khlay n’hanh hun hao nâp dăng, âk ntŭk hŏ rgum ntop kơl nuĭh ƀon lan tăm tay tơm khlay. Rnăk yuh Nai Diệu, nuĭh K’ho, ta thôn Bơ Liang, xã Tà Hine, n’gor Lâm Đồng lah ngoăy tâm ăp rnăk lor bôk năp ndop cà phê. Đah rlău 1 ha cà phê dôl năm an klêh play, năm 2025-2026, rnăk yuh klêh geh rlău 6 tấn cà phê rnglăy, âk bơi rlău bar tơ̆ rĭng geh lam n’gor, nsĭt tay tơm wăng sa rlău 600 rkeh prăk. Yuh Nai Diệu nkoch:

“Ntơm nơh, mir cà phê bah rnăk wâl n’hanh âk nuĭh tâm thôn tăm ơm hôm, tơm ranh jêng săk geh đêt. Lôch n’gâng kan ta ntŭk rgŏ jă, nkoch trêng, rnăk hŏ nănh rgâl uĕh jêng mir cà phê, săk geh saơ mpơl kloh, wăng sa đăp mpăn. Ŭch rŏng âk nuĭh tâm ƀon lan hŏ rgâl uĕh jêng tay mir cà phê tĭng trong rƀŏng dja gay n’hao nău geh wăng sa, đăp mpăn nău rêh”.

Lôch âk năm Lâm Đồng dâk leo lor mpeh tuch tăm công nghệ mhe, rgum lơn âk ta ăp nkual geh dơh uĕh mpeh ntung trong - đô thị, kơt nkual Đà Lạt, Đức Trọng, Đơn Dương, Bảo Lộc, Bảo Lâm, aƀaơ n’gor rgâl dăng tay ta ăp ƀon lan rnoi mpôl đê̆. Tâm nê, mât chăm cà phê geh nău rgâl dŭt kloh, ndơ̆ săk geh rĭng lam n’gor 3,4 tấn/1ha, dŭt âk lam dak. Âk kônh wa ta ƀon lan geh 4-5 tấn/1ha. Kơt rnăk wa K’Minh, ta xã Bảo Thuận mât chăm rlău 2,5 ha cà phê, 3 năm aơ geh rnoh âk tât rlău 10 tấn/1 năm. Wa K’Minh an gĭt:

“Rnăk gâp tăm cà phê ntil cao sản ư̆r dêh, săk geh hao rlău bơi bar tơ̆ rđĭl đah cà phê ntil ơm. Nău uĕh bah ntil cà phê cao sản dja lah ngăch luh play, play têh, rsuel play, đah rnoh khlay cà phê dôl đăp mpăn kơt aƀaơ, kônh wa tăm cà phê kơt mpôl hên geh nău rêh đăp mpăn dŭt âk rđĭl đah ntơm nơh”.

Ntơm bah bri, dor yôk prêh, ntŭk hun hao dơi pơk hvi jŭr tât dak lêng, jêng tâm ntêng lêng nkre bri – dak lêng – njăr trong me hun hao têh jong bah Lâm Đồng lôch n’glăp nsum.

Ta xã Liên Hương, ntŭk geh ƀon lan Chăm gŭ rêh, trong nchrăp dăp rgum si tăm nkre đah dŏng khoa học – công nghệ hŏ pơk luh trong hăn mhe an nuĭh ƀon lan meng dak lêng. Dơn nklăp 3 năm rlơ̆ aơ dơm, bar pe jât héc-ta neh tuch tăm dơi rgâl bah neh tăm ba, bum biăp săk geh đêt jêng tăm nho, táo tâm jay jal, tuch tăm wăr năm. Nơm geh ngih dak ntop kơl tơm prăk, ndơ̆ rgâlkỹ thuật, âk rnăk nsĭt geh nklăp 50 rkeh prăk/1sào/năm, rlău âk tơ̆ rđĭl đah ntơm nơh; nkre đah trong ntĭt leo ƀư mir – n’glău ka – ndrung n’gar mât rong, jêng trong wăng sa nâp dăng. Wa Qua Đình Tỷ, xã Liên Hương, nkoch:

“Ntơm bah nar gâp dŏng khoa học kỹ thuật tă bah cán bộ trŭt nsôr tuch tăm mât rong, mât njrăng si tăm sĭt kơi năp nti, ntop đah nău tă ơm gĭt kan bah săk nơm ri gâp tăm tơm táo. Tăm táo gâp saơ geh rlău tơm nho, tơm hành ri nsĭt geh mbơm oi lơn, ntơm bah nê nău rêh wăng sa bah rnăk wâl gâp đăp mpăn lơn”.

Gay tĭng ƀư jêng ngăn ngăn tâm ntêng lêng bri- dak lêng, ntik n’hao săk geh tuch tăm-si gle- tuch ka bah n’gor dŭt hvi lam dak, Lâm Đồng ntrŏng ntuh kơl ndơ dŏng ăp kôp, lơn lah ntung trong n’hanh ndơ dŏng mbrô, lah rêng ƀư n’gâng tơm gay pơk hvi ntŭk hun hao, n’hao dăng buăt nthoi nkual, ntêng lêng nkual, ndơ̆ ndơ bah bri, dor yôk prêh jŭr tăch ntŭk dak lêng. Wa Hồ Văn Mười, Ủy viên Trung ương Đảng, Kruanh UBND n’gor Lâm Đồng an gĭt:

“Rgum mpeh rdâk njêng ntŭk ntô ndơ dŏng, lơn lah ndơ dŏng mpeh ntung trong n’hanh ndơ dŏng mpeh keh brô, aơ lah 2 ndơ dŏng dŭt khlay. Lơn lah mpeh ntung trong gay buăt nthoi tâm trôm nkual, ntêng lêng nkual, buăt nthoi đah ăp n’gor băl gay njêng tâm mbluh nthoi ntung trong gay đăp mpăn ăp njăr trong nchuăn rdeng, pâl nđaih”.

Rƀŏng trong hun hao di bah Lâm Đồng dôl dơi an saơ ma ăp nău dơi ngăn ngăn. Năm 2025, lĕ rngôch nsĭt geh prăk Ngih dak ta n’gor Lâm Đồng tât rlău 31.500 rmen prăk, hao nklăp 17% rđĭl đah trong nchrăp sŏk dŏng Trung ương jao; rĭng geh tĭng bôk nuĭh geh tât nklăp 105 rkeh prăk, hao 9,4% rđĭl đah năm bah năp nơh. Aơ lah jâng nsing khlay gay n’gor an ƀư ăp rnoh tât kan hun hao tâm rơh mhe.

Ta trong uănh têh jong, Đảng bộ n’gor Lâm Đồng ntrŏng hun hao ngăch ân hăn ndrel đah hun hao jŏ jong, hun hao wăng sa nkre đah n’hao săk geh nău rêh ƀon lan; tâm nê tuch tăm jŏ jong, công nghiệp – rhŏ dŏng têh uĕh mhe n’hanh tâm ntêng lêng nkual – dak lêng lah ăp n’gâng tơm rđău đă. Lah rjăp trong rƀŏng dja, wa Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng lah rjăp:

“Ngoăy lah hun hao tuch tăm thôn ƀon têh blău mhe, nâp dăng. Bar lah hun hao dăng công nghiệp đah công nghiệp nkret njêng, công nghiệp ŭnh nar, công nghiệp công nghệ mhe lah suan ntrôl hun hao tơm bah jâng wăng sa. Tâl pe, hun hao rhŏ dŏng, pâl nđaih jêng n’gâng kan wăng sa tơm bah n’gor. Tâl puăn lah hun hao jŏ jong nâp dăng wăng sa dak lêng, wăng sa bri. Nkre an ƀư ăp trong nkra lĕ n’hâm suan gay tĭng ƀư 3 đăt ndal têh jong n’hanh 6 nău dơn kan rgum tơm tĭng Nghị quyết đại hội Đảng bộ n’gor Lâm Đồng lor bôk năp năm kan 2025-2030 hŏ ndơ̆ luh. Rƀŏng tât ăp nuĭh ƀon lan rhơn răm, ăp tŏng, rdâk njêng n’hanh hun hao lam lĕ rngôch n’gor Lâm Đồng”.

Ntơm bah ăp trong leo tuch tăm na nê̆ bah nuĭh ƀon lan tât ăp rnoh geh wăng sa – rêh jêng kon nuĭh hŏ dơi tât, mbra dơi saơ tâm ntêng lêng bri- dak lêng mô dơn pơk hvi ntŭk hun hao bah Lâm Đồng, ma hôm njêng rêng rnoh khlay ăp tŏng. Nău rêh, nău kan bah ăp ƀon lan nkual yôk prêh tât ƀon lan nkual dak lêng gôl dak rgâl geh ndal, jêng suan ntrôl gay Lâm Đồng đăt ndal, hun hao ngăch n’hanh nâp dăng tâm rơh mhe./.