Tết Nguyên đán way ơm bâh mpôl rnoi Việt Nam le tâm ntrôp ndrel đah rơh nuĭh Jarai ta Tây Nguyên ta yan ngêt năm sa khay lôch rnôk le kăch rek mbo ba geh nău dơii. Ƀon lan way geh ƀư ăp nău way ƀư brah ueh ngăn kơt lah ƀư brah kahgĭt Lih, lăp jay mhe, nklơi môch...ăp nău way aơ bâh nuĭh Jarai tâm ban kơt ƀư brah lah ueh mê̆ bơ̆, u che yău ye mô lah ăpơ nău way nkra tay môch blang bâh nuĭh Việt. Bu ranh ƀon Ksor Chuel ta ƀon Tưng Ama Nhiêu, xã Ia Rbol, Gia Lai an gĭt, aơ lah nău ueh văn hoá way ơm mpơl nău ryơk đah nău mê̆ bơ̆ đah huêng  brah, u che yau ye ta ăp rơh khlăy ngăn. Vơt năm mhe, bu ranh ƀon Ksor Chuel geh nău njoăl an ƀon lan.“Năm mhe tât, gâp dăn lah ueh ngăn tât lĕ rngôch ƀon lan tâm ƀon, bâh bu ranh tât bu mom, an geh ngăch dăng, đăp mpăn n’hanh tâm rnglăp. Gâp ŭch lah nău gĭt vât bâh ƀon lan ăp nar lơ ma n’hao, gĭt na nê̆ lơn nău ntrŭnh, trong kan bâh Đảng n’hanh nău kơl, pháp luật bâh ngih dak, an geh knơm tay, ƀư tĭng ueh nău ntĭm đă, mât uănh bâh n’gâng kan ta ntŭk, bâh nĕ, ndrel rdrâk njêng nău rêh lơ ma đăp mpăn, hun hao n’hanh rnăk vâl lơ ma hơm răm, ueh lăng”.

Ntơm bah ƀon Prao, xã Mdrak, n’gor Dak Lak, bu ranh Y Kŭt Niê (Aê Nang) njoăl nau rhơn năm mhe tât kônh wa ăp ƀon, ŭch du năm mhe tâm rnglăp, ueh lăng ndrel hơm răm: ‘Di rnôk năm mhe, ŭch kônh wa pah kan jan sa nơih ueh, mât chăm n’hâm soan ân rnăk vâl, ntĭm nti oh kon geh jêng. Ŭch kônh wa tâm ăp ƀon lan tâm rnglăp, tâm dăch dơh, mô dơi tâm nkhah đah ăp rnoi mpôl oh nô. Ăp nŭih gay nkah nau kơl an, mât chăm răk rong u che, me mbŏ.  Rhơn ân kônh wa ƀon lan năm mhe n’hấmoan ueh lăng ndrel đăp mpăn”./.

Năm  mhe tât ta nkual prêh Măng Đen nsit leo nău rŏng geh âk ndơ, tăch geh rnoh khlăy. Ta ƀon pâl nđaih ntŭk rêh jêng Kon Pring, xã Măng Đen n’gor Quảng Ngãi, ndrel đah nău pah kan tuch tăm, ƀon lan Xơ Đăng hôm ƀư ntŭk pâl nđaih ta ntŭk rêh jêng, nkre geh mât rbăy nău ueh way êng nkre geh tay nău geh ueh. Ăp ntŭk chĭng gong, njroh xoang dôl trĕ lam nău ueh khlăy êng ndơ nău way nuĭh Xơ Đăng tât âk bu năch, n’hanh lơ ma ntop tâm rnglăp ta ntŭk rêh jêng thôn ƀon. Bu ranh A Thơm, ƀon Kon Pring, ngơi. “Năm mhe tât, gâp dăn njoăl nău rhơn tât ƀon lan, dăn an ƀon lan ngăch dăng. Kon său tâm rnăk vâl gơih nti ngăch dăng. Gâp ŭch ăp oh mon an gơih nti tur ching goh gong, njroh xoang, yor aơ lah nău way rêh bâh ƀon lan rnoi nơm, n’hao nău ueh êng way ơm, njêng nău tâm rnglăp ta ntŭk rêh jêng. Bâh bu ranh tât kon său an geh gŭ ndrel, tâm pêt tâm rŏng. Năm mhe, dăn an ƀon lan ƀư ba geh ba, ƀư ăp ndơ geh da dê, mât bum mât biăp ueh, tơm cà phê âk play nsum ti rdâk njêng nău rêh ƀon lan hun hao.

Năm mhe Bính Ngọ sĭt leo nsum ma nau rgum, ueh lăng tâm ăp rnăk, ăp ƀon lan geh nau ntur chĭng, nau njroh mprơ ueh. Tâm nklang năm mhe aơ, nuih n’hâm lơn ma rhơn, rnơm ndrel mpŏng tâm ăp nau rgâl ueh tâm năm mhe. Rnôk aơ, tât tât ôp khâl, rhơn têt, ăp rnăk, bu ranh Yom, tâm ƀon Stor, xã Tơ Tung, n’gor Gia Lai, ntĭnh kônh wa: ‘Năm lôch, Tết tât hôm, kônh wa ƀon lan ân geh tâm rnglăp mô dơi tâm nkhah đah ăp ƀon lan, tâm rnglăp đah ăp rnoi mpôl oh nô. Nar tết ri ƀư ân ueh mak, geh chĭng gong, njroh xoang tâm ngih rƀŭn, njoăl ân ndrăng nơm ăp nau ueh lăng, săk dăng lăng ngăch, rhơn răm...ƀon lan rnôk aơ geh Đảng, Ngih dak kơl an ndâk ân ueh, hŏ jut lĕ ngih truh sat hôm, tâm ƀon ri ngih geh ndâk mhe da dê. Kônh wa ân nsum ty, nsum n’hâm ndâk nau tâm rnglăp, pơk nau rhơn ueh gay vơt năm mhe”./.

Tâm nău ueh ntoh n’gôr  ta lam ta ăp ƀon lan n’gor Lâm Đồng, ƀon lan nuĭh K’Ho, Bunong geh vơt du Tết way ơm ueh răm đah nău knơm mpeh du năm mhe ueh lơn lơn. Rnăk vâl yuh Ka Să K’Hà rnoi K’Ho ta xã Đam Rông 4, n’gor Lâm Đồng, ƀư cà phê, ba lŏ n’hanh tăm tơm an ndrŭng sa. Yuh nkoch, nău geh bâh ăp rơh rong ndrŭng brai lĕ kơl an rnăk vâl pă dăp tâm nău rêh n’hanh geh ndơ nkrem. Mpeh nău nchrăp an năm mhe, yuh K’Hà rhơn nkoch. "Năm mhe, gâp nchră rvăt tay ndơ dŏng tâm rnăk vâl. Ngăn lah, gâp ŭch rvăt du ntil ndơ ndrăy pă an mê̆ gay ma lah ueh mê̆ lĕ hăn ndrel đah gâp, kơl an ur sai hên mât rong ndrŭng lĕ du năm ba năp. Bâh geh nău kan aơ, gâp mbra dơi geh rvăt năp âk ndơ dŏng khlay, ƀư mhe nău rêh hên nơm đŏng.

 Xã Quảng Tín, n’gor Lâm Đồng geh rlau 900 rnăk, tâm nê geh rlau 1/3 rnoh nŭih rnoi mpôl đê̆. Rnơm ƀư ueh âk nau ntuh kơl bah Ngih dak, ndrel nau kơl an bah ƀon lan, rnoh rnăk ach o tâm xã rnôk aơ knŭng hôm tâm dâng 2%.  Wa Điểu Minh, rnoi Bunong, tâm ƀon Bu Srê, xã Quảng Tín, rhơn nkoch: ‘Nau rêh bah kônh wa rnôk aơ hŏ geh âk nau rgâl mhe nting nau rêh mhe, nau geh mhe. Tết vay ơm bah rnoi mpôl Việt nam lah rnôk gay kon sau tâm rnăk vâl tâm rnglăp, tâm mâp, ăp nŭih hăn pah kan ngai, nti ngai kŏ plŏ sĭt ma rnăk vâl, ma ƀon lan. Năm aơ, nau rhơn lơn bah năp nau dơi bah Đại hội Đảng ndrel ăp nau rgâl ueh bah neh dak, kônh wa phung hên vơt du năm mhe, du yan kao mhe ueh lăng, deh răm”./.

Tâm nău răm rhơn vơt tết way ơm bâh mpôl rnoi, bu ranh ƀon Y Plăng Niê way geh ntơ lah che Đă, ƀon Krum, xã Cư Bao, n’gor Đăk Lăk an gĭt, năm ba năp ƀon lan rnoi Rđê ta ƀon geh âk nău rhơn lơn rnôk ma nău rêh ƀon lan đăp mpăn, ƀon lan geh dăch bên, tâm rnglăp njêng ƀon lan ueh. Bu ranh ƀon Y Plăng Niê nkoch. “Tâm năm mhe nơh geh âk ngăn nău rhơn. Ngih dak mbơh tơih rgŏ jă he an geh mât rbăy nău ueh êng n’hanh n’hao nău way ơm rnoi nơm. ƀon lan ta ăp ƀon geh rhơn da dê yor lah ndơ tuch tăm geh rnoh khlăy, ƀon lan kan lŏ mir hên geh nănh ntuh kơl phân poh, ndơ dŏng an tơm tăm. Gâp ŭch Ngih dak geh mât kơl tay an cao su, cà phê  tiu geh rnoh khlăy, kơl an ƀon lan lơ ma geh nău rêh hơm răm, hun hao”.

Tâm xã Ia Băng, n’gor Gia Lai, kônh wa rnoi Bahnar, Jrai dôl vơt Tết tâm nau rhơn răm đah nau mât chăm ueh bah n’gâng kan tâm nkuăl ndrel ăp rmôt kan êng êng. Wa Hmưch, Kruanh Uỷ ban MTTQ xã Ia Băng, mbơh, ăp nklâm ndơ khlay geh pă tât ty ăp rnăk vâl, kơl an nŭih ach o, nŭih geh nau rêh jêr jŏt geh tay nau rhơn vơt Tết vay ơm: ‘Tâm xã Ia Băng jêh rnôk tâm rnglăp geh rlau 90% lah kônh wa rnoi mpôl đê̆, ngăn lah rnoi Bahnar ndrel Jrai. Tâm nê geh âk kônh wa nau rêh hôm jêr jŏt, pah pât hŏ geh Đảng, Ngih dak kơl an prăk, ndoh ndơ gay ma sa Tết. Ngih dak kơl an tâm dăch ma nau rêh bah kônh wa ăp rnoi Bahnar, Jrai tâm xã Ia Băng”./.

Ta xã Nâm Nung, n’gor Lâm Đồng, nău geh du hê nuĭh tâm năm mhe nơh geh rlău 64 rkeh prăk, 177 rnăk ƀon lan bah rnoh rnăk ach o. Ndrel đah ăp nău kơl an bâh ngih dak, ƀon lan ăp mpôl rnoi dôl nsrôih hun hao. Wa HBlim rnoi Bunong ta ƀon Jarah, xã Nâm Nung rhơn nkoch.“Năm aơ dŭt rhơn ngăn nkre geh rnoh khlăy nkre geh âk, cà phê, cao su lĕ geh âk da dê dŭt rhơn ngăn. Tâm năm 2026 aơ ŭch n’hao nău geh lơn đah năm ơm, gay ma nău rêh geh hơm răm, đăp mpăn hun hao âk lơn đah năm 2025.

Kŏ tâm n’gor Lâm Đồng, tâm năm mhe rlau, kônh wa ăp rnoi tâm Phường Bắc Gia Nghĩa hŏ rgop rlau 600 rkeh gay ma ndâk nkra trong ƀon lan. Ăp ntŭk kan, rmôt kan hŏ bonh đă rgop rlau 1,6 rmen kơl an rnăk ach o ndrel ăp rnăk jêr jŏt. Tâm rnôk Tết năm mhe Bính Ngọ 2026, tâm Gia Nghĩa geh âk nau khuch n’gor kơt: Tâm rlong thuk, hội xuân Liêng Nung, chợ kao năm mhe...njêng ăp nau rhơn răm. Nkoch nau sa tết tâm ƀon lan, wa H’Rốt tâm phường Bắc Gia Nghĩa, mbơh:‘Jêh rnôk lôch du năm ri ăp nŭih tâm ƀon ƀư tâm mâp măt, vơt năm mhe. Ta aơ ri ăp nŭih ndrel nkah tay du năm rlau aơ moh nau nơm tă dơi ndrel ê hŏ dơi ƀư, ndrel ntơm n’hao du nau nchrăp ân du năm mhe nơm moh ndơ sa, ndơ ƀư, mhâm ƀư ân dơi geh ăp nau kơt nơm ŭch. Ăp nau mô tâm di ri nơm ndrel jut jăng lơi, gay rƀŏng tât ăp nau ueh lăng lơn. Nkre ma bu ranh, kranh ƀon kŏ nah đă kon sau rêh ndrel pah kan tĭng ăp nau ueh nau tâm di, ân geh ƀư tĭng ăp nau ueh gay ma ăp nŭih dơi tâm rnglăp, hun hao”./.

Ta ƀon Tŭl Doa, xã nkual 3 Đăk Sơ Mei, n’gor Gia Lai, 439 rnăk ƀon lan Bahnar rhơn vơt năm mhe 2026. Ndrel đah nău mât kơl bâh Đảng, ngih dak, ƀon lan Tŭl Doa lĕ tâm rnglăp, kơl an hun hao wăng sa, n’hao nău rêh an ƀon lan, huch ach o ngăch. Wa Jit, Kruanh thôn Tŭl Doa, knơm năm tay ƀon Tŭl Doa mbra geh rgâl mhe tay.“Nău rêh ƀon lan he aƀaơ lĕ rgâl âk đah ntơm nơh. Nău pah kan jan sa rĭ geh tĭng ƀon lan ta ăp ntŭk êng, tăm cà phê nău geh âk lơn. Năm e nơh, ƀon lan geh rlău 80 răk ach o aƀaơ bâh geh nău nsrôih  pah kan ndrel đah nău kơl an bâh ngih dak aƀaơ kanŭng hôm 40 rnăk ach o dơm. Aƀaơ nău rêh lĕ mbơm ngăn hôm. Dŭt âk lah bâh geh cà phê hao khlăy jêng ƀon lan lĕ geh âk ngăn.

Veh tât khâl ƀon Kôp Doăl, xã Mang Yang, n’gor Gia Lai, bâh geh tăm cà phê, tiu, cao su…âk rnăk nău geh âk. Ntoh lư kơt rnăk wa Prêk, wa Anhêl, wa Nhúi..năm mhe nơh nău geh rlău 1 rmen prăk. Nău rêh bah ƀon lan geh rgâl âk lĕ rngôch. Lĕ du ƀon kanŭng hôm 1 rnăk ach o n’hanh 26 rnăk dăch ach o. Nô Anh Thuý, 37 năm deh ta ƀon Kôp Doăl rhơn an gĭt. “Nău geh bâh cà phê kơl an rnăk vâl geh tay prăk rvăt năp ndơ tết, djăr, kik gay ma sa Tết. Ta nar Tết rĭ geh ndrănh jă u che kônh wa ƀon lan tât râng rhơn nsum lôch du năm pah kan ŏ r’ah, ndrel rlu rlău tâm mbơh nău pah kan jan sa. Dăn an năm tay geh nău kan dơh lơn, nău rêh mbra ueh răm lơn.

Vơt năm mhe, wa Liêng Hót Ha Kliêng rnoi K Ho, ta xã Tân Hội, n’gor Lâm Đồng mpơl nău rhơn ta năp ăp nău rgâl mhe bâh ƀon tơm, trong hăn dơh nơih, ngih nti têh ueh, ngăn lah nău ngih dak mât kơl săk soan an ƀon lan., mât kơl an ăp rnăk geh tết da dê. Knơm ta ƀon lan hun hao têh dăng lơn, wa Liêng Hot Ha Kliêng ngơi. "Gâp ŭch Đảng, Ngih dak n’hanh ƀon lan an geh nâp kơi dơn ngoăy, tâm rnglăp gay ma hun hao, mât nâp rnă njrăng. Nău kơl ngăch ndal bâh ngih dak an nuĭh ach o  ta ăp rơh Tết lễ lah nău ma gâp saơ dŭt ueh ngăn, an saơ ăp nău ueh khlăy dôl geh ntoh luh ta ƀon lan nơm”.

Ta nkual n’har bri xã Quảng Trực, n’gor Lâm Đồng, đoàn thanh niên tâm rgop đah ăp ntŭk kan n’gâng kan ƀư âk nău kan mât kơl Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. Nô Điểu Minh Nhật- Bí thư đoàn thanh niên Quảng Trực an gĭt. “Đoàn xã tâm rgop đah Pôih tahen n’har bri ƀư âk nău kan mât kơl Tết an ƀon lan, ngăn lah bôk nău kan “Năm mhe n’har bri răm nuih n’hâm ƀon lan”, tât ôp khâl, pă ndơ an đoàn viên, mom ndăm n’ahnh ăp rnăk dơi kơl geh nău rêh jêr jŏt. Di rơh Tết, Đoàn xã ƀư uănh năl nkra mhe ăp trong ŭnh mpoh ang rgŏ trong n’har bri n’hanh tâm ăp ƀon, mât đăp mpăn, kơl an nău rêh bâh ƀon lan.Nkre lah, tâm rgop đah mpôl kan tahen n’har bri mbơh tơih rgŏ jă, đoàn viên, mom ndăm n’hanh ƀon lan vơt tết, rhơn năm mhe ueh, ƀư tĭng pháp luật, njrăng ăp nău tât ta ntŭk rêh jêng”.