Pâl nđaih tuch tăm lah ndơ geh ƀư pâl nđaih mhe, ntĭt êng n’hanh săk geh âk bah Đà Lạt – Lâm Đồng, wăch rgum âk năch tât hăn uănh pâl n’hanh rlong saơ. Yơn lah, tă bah kol âk quy định, lơn lah mô an rdâk njêng ăp ndơ ta neh tuch tăm ƀư ntil pâl nđaih uĕh dja jêr geh nău đăt ndal gay hun hao. Luật neh ntu năm 2024 geh nău tam dŏng hŏ pơk luh nău mpŏng mhe, kơl pâl nđaih tuch tăm bah ntŭk dja geh ndơ ma hun hao dăng let năp tay.  

 Ăp nar dja, ta Nkual pâl nđaih mât so Puppy Farm ta phường 7, nkual ƀon têh Đà Lạt, n’gor Lâm Đồng dŭt âk mpưm nuĭh tât hăn uănh pâl. Bol mô ru wơt năch, ntĭm nti, rhŏ dŏng an năch tât uănh pâl, rlong gĭt, yơn ntơm bah kruanh tât nuĭh kan bah ntŭk pâl nđaih tuch tăm dja lĕ dĭng nuĭh rhơn n’hanh rah rơch da dê. Yuh Thành Thị Thùy Vân, kruanh mât nkual pâl nđaih dja an gĭt, rlău 6 năm hun hao n’gul wah, nkre ƀư nkre rvê âk ndơ rdâk ƀư mô dơi an rdâk ta neh tuch tăm, Ntŭk mât so Puppy Farm hŏ dơi nhih pah kan  dơi kan ta ntŭk ntĭm nti ƀư siƀŭt, uănh an trong rgâl bah neh tuch tăm jêng neh dŏng âk ntil ndơ ƀư gay rdâk njêng ntŭk dja jêng du nkual pâl nđaih tuch tăm di ngăn.

“Ntơm nơh, tâm rnôk ƀư ri geh ăp nău ŭch khlay bah du ntŭk pâl nđaih tuch tăm kơt ntŭk nsrŭng ndeh, jay gŭ kâp, jay pla n’hơ, lĕ ma nkual ăch chrach an năch đŏng ri kol tâm nău rdâk njêng geh siƀŭt an ƀư mô lah mô geh siƀŭt an ƀư. Nê lah mpăng đêt ma lĕ rngôch ăp nkual pâl nđaih tuch tăm mâp da dê. Aƀaơ hŏ geh ăp siƀŭt ntĭm nti na nê̆, ăp njuat ƀư siƀŭt rgâl neh dŏng ƀư âk ntil ndơ. Aơ lah nău droh rklaih, nta trong dŭt dơh gay doanh nghiệp mô lah êng nuĭh nănh ntuh kơl hun hao ƀư pâl nđaih tuch tăm”.

Năm 2015, Đà Lạt – Lâm Đồng ntơm n’gâng bôk năp mpeh ntil pâl nđaih tuch tăm, đah âk trong ntĭt leo hun hao êng bah ăp nuĭh tơm mir tăm kao, bum, biăp, play ăp ntil. Năl saơ pâl nđaih tuch tăm săk geh têh gay hun hao, n’gâng kan ta ntŭk dja hŏ n’gluh an dŏng rlong rdâk njêng pâl nđaih tuch tăm ta n’gor Lâm Đồng. Yơn  lah, tă bah mô hŏ geh trong rƀŏng na nê̆ bah ăp n’gâng kan, Trung ương jêng tât nău hun hao trong ntĭt leo dja mâp dŭt âk jêr jŏt, lơn lah ăp rnoh tât mpeh rdâk njêng, dăp rgum dŏng neh, rnoh âk ntŭk ƀư geh ntưm chor ta neh tuch tăm, rgâl neh tuch tăm jêng neh mô dŏng an du ntil nău kan tuch tăm v.v...

Tĭng wa Trần Quốc Tường, Groi Giám đốc Sở Tài nguyên n’hanh môi trường n’gor Lâm Đồng, Luật neh ntu 2024 n’hanh ăp siƀŭt ntĭm nti dŏng mbra rgop droh rklaih ăp jêr jŏt, kŏ kol dja, rnôk an dŏng neh nkre đah âk ntil, na nê̆ neh tuch tăm dŏng neh nkre đah dŏng gay ƀư ntŭk tăch rgâl, rhŏ dŏng. Nsing ta nê, ăp nuĭh,  ăp doanh nghiệp ŭch geh hun hao pâl nđaih tuch tăm ân rdâk njêng trong nchrăp gay hao rblang dăn ăp gưl geh nău dơi kan uănh an dŏng, lôch nê ƀư lôch jêh nău way ndơ̆ prăk n’hanh ăp siƀŭt geh tât.

“Luật neh ntu rơh dja, du blah neh tuch tăm nkre dŏng âk ntil nău kan, dơi rdâk njêng ăp ndơ dŏng khlay an pâl nđaih tuch tăm, dŭt pơk lhoi an ăp rnăk n’hanh doanh nghiệp. Rêng ƀư siƀŭt ri he ân ƀư trong nchrăp, trong nkra nê mbra mpơl ăp nkô̆ lĕ ma ntŭk ƀư, rnoh hvi, têh kuâng, nkre dŏng âk ntil ndơ lah moh neh. Lôch nê, nuĭh dŏng neh ân ndơ̆ prăk kaih bah he, lôch nê n’gâng kan rdâk njêng, mât uănh ntŭk ƀư nhih jay pă an siƀŭt rdâk njêng”.

Bol tât rnôk dja, n’gor Lâm Đồng geh bơi 20 ntŭk pâl nđaih tuch tăm, tâm nê dơn geh 3 ntŭk pâl nđaih dơi kơp dơn dơm. Yơn lah, ntŭk pâl nđaih tuch tăm hŏ tĭng kơn ntik n’hao dơi suan dăng, nsĭt tay an năch âk nău uĕh mhe, geh suan wăch rgum mha êng đah năch tâm n’hanh bah dih dak ta ăp rơh năm deh. Kơp ntơm bah năm 2018 tât aƀaơ, ntil pâl nđaih dja ta Lâm Đồng hŏ wăch rgum rlău 7 rkeh tơ̆ năch tât uănh pâl n’hanh rlău dơi, nsĭt tay tơm wăng sa âk an nuĭh ƀon lan ta ntŭk.

Wa Phạm S, Groi kruanh UBND n’gor Lâm Đồng an gĭt, aƀaơ n’gor dôl rgum an dŏng ƀư Luật neh ntu 2024 du trong ăp kôp, dơn ngoăy n’hanh nsĭt geh nău dơi, nta ăp trong dơh an nuĭh ƀon lan, doanh nghiệp hun hao ntŭk pâl nđaih tuch tăm tĭng di quy định bah pháp luật. 

“Tâm bah ri aơ nơh tă bah mô ăp kôp mpeh trong kơl ri aƀaơ hŏ geh droh rklaih. Ăp nhih pah kan dơi kan grêt tâm ăp quy định dôl dŏng aƀaơ gay ntĭm nti nuĭh ƀon lan, ntrŭt nsôr, nta trong dơh an ăp mpôl kan, ăp nuĭh hun hao pâl nđaih tuch tăm, ntik n’hao săk geh, dơh uĕh bah n’gor Lâm Đồng. Tâm bah ri aơ nơh, hun hao pâl nđaih tuch tăm lơn âk ta Đà Lạt n’hanh nkual kiău ma, hôm âk nkuâl mpeh bah dâng, lĕ ma Bảo Lộc, Bảo Lâm, Di Linh săk geh, dŭt uĕh yơn mô hŏ ƀư. N’gor mbra geh rđău đă, njêng rlong sial mhe mât dŏng di săk ntơ pâl nđaih tuch tăm tâm let năp tay”.

Đà Lạt – Lâm Đồng lah nkual neh, n’hâm sial nđik uĕh wăr năm, săk geh n’hanh dơh uĕh gay hun hao ăp ntil biăp play ntĭt êng, ndrel đah nău uănh khlay dŏng công nghệ mhe tâm nău kan tuch tăm an n’gâng kan tuch tăm hun hao dăng. Aơ lah ndơ ŭch  geh n’hanh tŏng, lah nău dơh geh mpêt khlay gay n’gor dja hun hao pâl nđaih tuch tăm n’hanh têk nkre ăp n’gâng kan wăng sa êng ƀa ƀă ndrel hun hao. Nău Luật neh ntu 2024 an neh tuch tăm dŏng nkre đah âk ntil nău dŏng tăch rgâl, rhŏ dŏng, mât rong, tăm tơm dak si…..mbra lah mâng rđăt khlay gay ntrŭt ntrôl trong ntĭt leo pâl nđaih tuch tăm bah Đà Lạt – Lâm Đồng hun hao jŏ jong lơn.