Ta âk nkual ƀon lan gŭ, mô jêr gay mâp ăp ndơ n’gâr dak kơt xô, yăng ƀưk, pông ndeh ơm... geh an chuêl jêh ăp rơh mih bôk yan. Aơ lah ntŭk uĕh an măch deh tăp-n’gu ƀư rêng ji duh rtoh luh mham rih. Tĭng djôt dơn, bôl mô hŏ lăp tâm rnôk yôk yan srê, yơn rnoh nuĭh ntưp du đêt kop ji tâm ntưp rêng lĕ ntơm ntoh hao đêt nkôp đah ăp khay bôk năm. Lơn lah, ta ăp nkual jay gŭ, nkual ƀon lan gŭ âk nuĭh, geh ntưp rêng lơ âk lah mô uănh nđôi uĕh răk rao ntŭk gŭ âm. Kơp bah bôk năm 2026 tât aƀaơ, trong groi đôi kop ji tâm ntưp bah N’gâng kan dak si djôt dơn bơi 32.000 nuĭh ntưp duh rtoh luh mham rih, tâm nĕ geh 4 nuĭh khĭt.

Rnôk tâm rlơ̆ yan kơt aƀaơ way dơh geh uănh n’hơ, yor kop srê mô ntoh ngăch. Yơn lah, aơ lŏ lvang uĕh gay njrăng n’gang. Lah thơ tha, nuh srê dơi ntoh ngăch rnôk lăp hô yan mih tâm âk khay tât, Nai dak si Đặng Hồng Hường-Groi Giám đốc Ngih dak si nkual Văn Yên, n’gor Lào Cai an gĭt:

Mpôl hên tâm ôp tâm nchră an Đảng ủy, N’gâng kan ƀon lan ntĭm rđău ăp jrô kan, ban chuyên môn mât uănh, groi nđôi ƀa ƀơ nuhs rê ta ntŭk gŭ rêh gay saơ ơm ăp ntŭk srê n’hanh mkra ntŭk srê ngăch. ƀư uĕh trong kan nkoch trêng tât nuĭh ƀon lan, rmôt kan ntĭm rđăy gay n’hao wât n’hanh ndrel ty njrăng n’gang kop srê.

Bah meng duh rtoh luh mham rih, du nău ji tâm ntưp êng êng way hao tâm yan mih, lơn lah ta kon se jêt, lah jâng ty mbung. Tĭng N’gâng kan dak si, bah bôk năm 2026 tât aƀaơ, lam dak djôt dơn nklăp 26.000 ntưp n’hanh 8 nuĭh khĭt yor ji jâng ty mbung. Êng khay 3/2026, rnoh ntưp rĭng tĭng pơh hao nkôp đah khay bah năp. Ji jâng ty mbung ntưp tă bah trong proch, dơh ntoh ta ăp jay kon se gŭ, ngih samƀŭt mầm non lah mô groi nđôi uĕh răk rao. Nău klach rwê lah ji jâng ty mbơh dơi geh ngăch, ƀư rgâl lah mô saơ ngăch. Yơn lah, âk me bơ̆ hôm e thơ tha, wĭ đah ăp nău ji ta ntô săk way mâp. TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Groi đốc Ngih dak si bệnh nhiệt đới, Ngih dak si Nhi Trung ương an gĭt.

Trong  ntưp rêng bah ji jâng ty mbung lah trong proch n’hanh dak diu mprănh bah băl mô lah dak dui geh ntưp kaman n’hanh mbra ntưp bah nuĭh aơ tât nuĭh. Đah ji jâng ty mbung mô geh vaccine săm jêng njrăng n’gang lah khlay ngăn. Kơp n’ăp nău ji jâng ty mbung lĕ ntưp hôm ri hôm e geh ntưp tay yor dak bah jâng ty mbung mô di lah dak nâp nâl.

Bah meng nău nchrăp lor bah nuĭh ƀon lan, nău kan dak si dôl mbơh ƀư âk trong gay uănh nđôi kop srê ntơm bah ơm. Bah nău groi nđôi nuh srê, mkra ntŭk srê jêt, tât n’hao nkoch trêng njrăng n’gang tâm ntŭk gŭ rêh. Yơn lah, tĭng ăp nuĭh way kan, săk rnglăy njrăng n’gang knơm tâm dŭt têh ta nău wât bah ăp nuĭh ƀon lan.

Kop srê yan mih mô ntoh ndal ma way mpôn hao bah ăp nkô̆ nău dŭt jêt tâm nău rêh ăp nar. Yor nê, uănh nđôi kop srê mô knŭng lah dun rnôk geh srê, ma an ntơm bah nău nchrăp lor njrăng n’gang bah rnôk aƀaơ hin. PGS.TS Trần Đắc Phu, mbơh ntĭm nău gưl prêh Ntŭk kan ơh nău ƀư dak si ntŭk gŭ rêh, N’gâng kan dak si lah:

He an wât n’hanh an saơ mpeh njrăng n’gang kop ji an săk nơm njrăng n’gang an nsum mpôl, njrăng ji an ăp rmôt nuĭh dơh geh khuch. Ntĭt nsa kơt kon se, kơt bu ur geh bŭn, nuĭh n’hŭch săk soan kop ji n’hanh lơn lah ăp nuĭh ranh, nuĭh ntưp ji ơm ri an dơi njrăng kop srê. Yor rĭ ăp nuĭh aơ rnôk ntưp ri way geh nău ji hao mbăn n’hanh he an nchrăp ƀư ăp trong răk rao săk nơm ma gâp lah nău mât ngih wâl kloh uĕh mât mât dŏng kloh uĕh. Aƀaơ ƀư tĭng ngêt duih sa sĭn n’hanh rao ty đah sa ƀu n’hanh he ƀư chuh vaccine du trong tŏng ăp.

Khay 5-rnôk rgâl yan-yor rnôk uĕh an njrăng n’gang kop srê lor rnôk lăp tâm yan mih hô. Mât răk rao săk nơm, ntŭk ntô gŭ rêh, ngêt sa đăp mpăn n’hanh nchrăp lor uănh nđôi săk soan... Ăp nău ƀư ntôn dơh lŏ khlay “khêl nking n’gang” tam ngăn. Nchrăp bah ơm, bah ngai-nĕ lah trong an ăp nuĭh ƀon lan rgop mât njrăng săk soan an săk nơm, rnăk wâl n’hanh lĕ nsum mpôl.