VOV4.M’nông: Xã N’Thol Hạ, nkuăl Đức trọng, n’gor Lâm Đồng geh rlau 1.900 rnăk, 800 nu\ih, tâm nê nu\ih rnoi K’Ho geh rlau 80%. Rnơm nau rgâl ueh mhe tâm nau mi\n, nau kan, jut jăng lơi nau gu\ kâp, nsing rnơm, ndrel nau uănh kơl an ntuh kơl, kơl an mpeh ăp ding bah Đảng ndrel Ngih dak, nau rêh văng sa bah nu\ih [on lan ta aơ ho\ geh nhoat hun hao tâm năm 2018..

Tât khâl xã N’Thol Hạ, nkuăl Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng tâm, nar bôk namư mhe 2019, phung hên du\t n’hâm geh nau rhơn bah năp nau rgâl bah du nkuăl neh geh âk ngăn lah rnoi K’Ho aơ. Ngih vâl ho\ geh ndâk nâp nâl, kloh ueh, điện, trong, ngih dak si, ngih săm [u\t geh ntuh kơl ndâk mhe, trong hăn êp [on ko\ geh to\ chai…ân saơ nau rêh bah nu\ih [on lan ho\ hơm răm ndrel nâp nâl. Ti\ng yuh Ka Thiều, rnoi K’Ho, ta Thôn Yang Ly, Xã N’Thol Hạ, nau rêh bah [on lan ta aơ geh nau rgala mhe kơt aơ lah rnơm nau blau mi\n mhe tâm rnôk pah kan, tâm nau mi\n. Mô êng nchrăp kơt nti ndrel nsôih [ư ti\ng nau kan mhe tâm nau kan tuch tăm ma hôm janh rgâl ntrơn tơm tăm ti\ng nau n’hao rnoh geh ndoh ndơ leo tăch:

 ‘ Nau rêh văng sa bah kônh wa ta aơ ho\ hun hao lơn rđil bah năp âk ngăn. A[aơ, âk kônh wa ko\ ntrơn lo\ du yan jêng tăm byăp ăp ntil, jêh ri tăm tơm ndru\ng brai. Rnơm tăm tơm n’ha ndrung brai ri hun hao ngăn, âk rnăk ho\ geh rklaih ach o ndrel [ư sâm geh rnơm păng. Bah năp nơh rnăk vâl ko\ lah du rnăk ach o, jêh rnôk geh Ngih dak uănh kơl an, ân manh prăk ngân hàng chính sách ân rnăk vâl ntrơn rgâl tơm tăm, rnơm bah nê ma rnăk vâl rklaih ach o, jêh ri nau rêh ăp nhoat hun hao tay đo\ng”.

Ntơm bah nau kan tăm knu\ng ba ndrel cà phê ri a[aơ nu\ih [on lan ho\ leo ăp ntil tơm tăm geh rnoh văng sa prêh lăp tâm nau kan tuch tăm, tâm nê geh bơi tât 1.200 ha byăp ndrel rlau 60 ha kao, tâm rnoh aơ geh 36 ha tăm tâm ngih rcho\k, ngih nku\m ndrel 340 ha kơt ti\ng ntrong to\ êng dak ba dih trôk. Rnơm ma nê, rnoh geh tuch tăm tâm du ha bah xã N’Thol Hạ ho\ geh 153 rkeh/năm, nau săk geh du hê bôk nu\ih geh 47 rkeh/năm. Lah 10 năm bah năp nơh, xã N’Thol Hạ geh tât 62% rnăk ach o, ri a[aơ rnoh rnăk ach o hôm 2,8%.

Mpơl saơ ngăn nau rgâl mhe, nau rêh văng sa mô rlu hun hao bah [on nơm, bu ranh K’Breo, ta Thôn Đoàn Kết, xã N’Thol Hạ rhơn ân gi\t, nau mi\n gu\ kapa rnơm ho\ geh jut janưg lugh tâm ăp ngih, ăp rnăk. Ăp ngih ko\ geh nau mi\n nsôih pah kan tuch tamư, nsôih rlet rlau ndâk njêng nau rêh sâm geh, ueh mhe. Geh nau kơl an bah n’gâng kan apư gưl, cán bộ mât nau kan tuch tăm hăn nti\m nau kan tuch tăm, ăp nau tâm rlong tuch tăm, nsum ty ndâk njêng [on lan mhe, tâm kơl hun hao văn sa rnăk vâl, ndâk njêng nau rêh ueh tâm ntu\k gu\...geh ndâk [ư, pơk trong nơih ân kônh wa [ư ueh nau tâm rnglapư lam rnoi mpôl, ndâk njêng [on lan hun hao. Bu ranh K’Breo lah rjăp:

‘Nau mi\n gu\ kâp rnơm bah kônh wa tât a[aơ ho\ mô hôm. A[aơ kônh wa blau tăm tơm si rong ndru\ng brai, blau gơih pah lă pah kan, văng sa ho\ hun hao ueh ngăn. Gâp lah bu ranh [on saơ nau aơ ri rhơn ngăn, lo\ bonh đă [on lan lah săk nơm ân geh nsôih pah kan jan sa, mô gu\ kâp rnơm tâm bu êng, kơt lah ân geh nsôih êng pah kan gay nau rêh ueh lăng ri mơ hao jêng”.

Mô êng văng sa hun hao, ăp mrô mpeh dak si, văn hoá, nti\m nti bah N’Thol Ha ko\ geh nau dơi prêh ndrel lah xã geh kơp dơn lah to\ng dơi [on lan mhe ntơm năm 2016. Ti\ng wa Lê Bá Dương, Groi Kruanh UBND xã N’Thol Ha, nau kan hun hao tuch tăm, dăp mpăn trong leo tăch ndơ, đăp mpăn ndrel n’hao rnoh geh jêng nâp nâl ân [on lan lah nau ma n’gâng kan tâm nkuăl r[o\ng tât. Yor ri, êng nau bonh đă [on lan nsôih râng nau tuch tăm,n’hao nau nâp nâl ndrel rnoh geh ăp ntil ndơ tăm, nau joi ntu\k gay rgop kan tuch tăm ndrel leo tăch ndơ ân [on lan mro geh xã uănh kơl bôk năp:

‘ Tâm rơh rlau aơ, phung hên ho\ n’hao nau bonh dă kônh wa ntrơn rgâl tă bah tăm ba  du yan mô lah ăp mir cà phê mô hôm jêng gay ma tăm byăp, kao, tăm tơm ndru\ng brai ri ngăn lah ho\ geh nau săk tam ngăn. Tâm rơh tât, phung hên nsôih [ư nau kan aơ ân mhâm [ư ân geh n’hao nau săk geh du hê bôk nu\ih nar lơn prêh lơn. Nau r[o\ng bah xã tâm rơh tât lah mhâm [ư đah kônh wa tăm byăp, kao ti\ng trong tuch tăm prêh mhe ri tâm rgop nsum geh ntu\k kan mô lah ăp công ty gay mhâm [ư geh ntu\k gay ma rvăt ntil ndơ tuch tăm aơ”.

Ntoh tă bah du xã jêr jo\t, geh âk nu\ih rnoi mpôl đê| bah nkuăl Đức Trọng, yơn rnơm blau gi\t tâm nau mi\n ndrel nau kan, N’Thol Hạ mô êng rklaih luh bah nau ji gloh ji ngot ma hôm geh hun hao ndâkl njêng nau  rêh ăp ntil ndrel nâp nâl. Đah nuih n’hâm mhe tă geh bah nau dơi, ngăn lah a[aơ nau rêh văng sa bah nu\ih rnoi mpôl đê| K’Ho ta aơ mra lo\ geh hun hao dăng lơn tâm năm mhe 2019./.

Nu\ih rblang: H’Thi