Mât ndrăy văn hóa Bahnar ntŭk ƀon tơm anh hùng Núp
Chủ nhật, 06:00, 12/07/2026 VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja
VOV.M’nông - Đah ƀon lan nuĭh Bahnar, ching gong n’hanh nău tâm pât mô geh êng lah ntil nău njroh mprơ. Nĕ lah nău tâm ngơi đah huêng brah, lah nău tâm rgop nău tâm rnglăp ntŭk rêh jêng ƀon lan. Ta năp nău rêh ueh mhe, ăp nuĭh bu ranh, nuĭh mom ta xã Tơ Tung, n’gor Gia Lai, ƀon tơm nuĭh tahen têh dăng Nup, dôl nsrôih mât rbăy, n’hao ăp nău ueh êng rnoi nơm.

Nar dŭt pơh, Jay nhih ƀon Đak Pơkao, xă Tơ Tung, n’gŭr răm nteh chĭng. Bu ranh ƀon Đinh Plơnh, nuĭh lĕ âk năm ntĭm tŭr chĭng n’hanh mpât mprơ an rơh druh ndăm, nkoch: “Gâp nsrôih ntĭm an kon sau gĭt đah chĭng n’hanh nău mpât mprơ, gay văn hóa bah rnoi nuĭh Bahnar mô geh chuêl. Yor rĭ nteh chĭng, nteh chĭng lĕ lăp jru tâm nting mham bah nuĭh Bahnar he hôm. Bah rnôk kon se hôm e gŭ tâm njao djăt nteh chĭng rhơn tŏng khay, tât rnôk nuĭh ranh nhêp măt. Gâp ntĭnh mro ăp sau tŭr chĭng mô knŭng gay tŭr an răm, ma an tŭr đah play nuih ngăn, gĭt tâm yô̆ n’hanh lăp ndrel đah rmôt. Bôr chĭng mô knŭng dơi uĕh rnôk lĕ rngôch ăp nuĭh ndrel nsum du nuih n’hâm”.

Tĭng đah ăp nteh chĭng, njroh xoang bah jêt, nghệ nhân Đinh Hdot dŭt uănh tât nău blău n’hanh huêng bah tĭng nău chĭng rnôk ntĭm nti. Wa rblang: “Du nău chĭng bah nuĭh Bahnar ta Tơ Tung hăn ndrel đah du nău ƀư brah na nê̆, rnôk n’gŭr răm rhơn ba mhe, rnôk rngot rngăt tâm ƀư brah sreh rpu. Rnôk ntĭm an ăp mon, gâp an ntĭm tĭng trong djôt mâng, trong rhoăt m’hâm an tâm di na nê̆. Gâp ƀư bu gru ri an rjăp, an ntĭm nău ryơk đah nău chĭng gông way ơm, geh kơt nĕ nteh chĭng Đak Pơkao mư dơi mât nău uĕh ơm, ntơr ang bah yôk bri”.

Bah meng nteh chĭng n’gŭr răm, ăp nău mprơ Bahnar njŭng răm, ăp nău ot ndrong n’gŭr răm lah trong dak toh mât rong âk rơh, dôl dơi ăp nghệ nhân mât jao ntĭm an nuĭh druh ndăm. Wa Đinh Bri, ƀon Đak Pơkao, xă Tơ Tung, nkoch: “Nău jêr bah nău mprơ lah geh er jong, geh nău njuăl tâm nău mprơ. Aƀaơ rơh druh ndăm dơh tĭng nău mprơ mom ta điện thoại. Ăp nuĭh ranh kơt mpôl hên an ndăn tĭng măng, tĭng nar rlu gay mprơ an ăp mon djăt, knŭng mpŏng lăp tâm nuih n’hâm ăp mon rŏng đah nău ngơi, nău mprơ bah ŭch”.

Ndrel ŭch đah nău rvê nĕ, nghệ nhân Đinh Plih, ƀon Leng, xă Tơ Tung, nkoch: “Mpôl hên nsrôih pơk jru ntĭm tŭr chĭng n’hanh mprơ ta ƀon Đak Pơkao an ăp mon, lĕ rngôch lah lĕ đah nău kan đah u che n’hanh nsum mpôl. Gâp dŭt rhơn yor n’gâng kan xă Tơ Tung uănh tât mro, nta an. Mpôl hên nsrôih tâm rgop nău ntĭm tâm ăp nar rgum rƀŭn rlu nti, rgum rƀŭn ta jay nhih. Saơ ăp mon ŭch tât jrô nti, ndrel tiăr nti, ăp nău ŏk r’ah bah mpôl hên kơt roh lĕ. Săk rnglăy tât aƀaơ lĕ geh 2 rmôt chĭng n’hanh mprơ nău kon se, n’hanh 3 rmôt bu ranh sâng”.

Ăp nău nsrôih mô rlu bah ăp nghệ nhân ta Tơ Tung lĕ ntĭm kơl nău ŭch văn hóa rnoi nuĭh Bahnar tât ăp nuĭh druh ndăm nthoi tay. Nô Đinh Văn Anging, ngoăy tâm âk nuĭh ntoh lư tâm ăp ntrong leo văn hóa njroh mprơ bah druh ndăm xă Tơ Tung, nkoch: “Mpôl oh dŭt n’hâm nkah gĭt ăp nai kơt nai Plơnh, nai Hdot lĕ mô rvê ŏk rah măng nar ntĭm an mpôl oh. Săk gâp lah du hê nuĭh mom, oh saơ kloh lah mpôl oh mô mbak djôt, ri bah kơi aơ rnôk ăp nai ranh, ntŭk văn hóa nĕ mbra ntŭk hăn? Oh mĭn mro an nti blău, mô knŭng nti tŭr chĭng blău ma hôm nti chrăih chĭng, nti trong kah gĭt ăp nău chĭng, nău mprơ yău gay bah kơi aơ hôm ntĭm tay an ăp oh đê̆ năm lơn”.

Mô rlu tay ta nău mât ndrăy văn hóa tâm ƀon lan, nghệ nhân mom Đinh Ơng hôm ndơ̆ ăp nău uĕh văn hóa Bahnar tâm mạng xã hội, ntĭm tât ntŭk ntô hvi têh lơn: “Văn hóa bah nuĭh Bahnar ta Tơ Tung dŭt uĕh n’hanh âk nău rêh kon nuĭh. Gâp mĭn, rlău ma nău tŭr tâm ăp nar lễ hội way ơm, rơh druh ndăm an dŏng công nghệ, mạng xã hội n’hanh ăp nău dơi tâm nđŭr văn hóa lam dak gay nkoch chĭng gông, nău mprơ Bahnar tât đah năch pâl nđaih dăch ngai. Rnôk văn hóa way ơm hăn ndrel đah hun hao pâl nđaih nsum mpôl, nău rêh nuĭh ƀon lan mbra ndrŏng lơn, n’hanh nĕ lah trong nâp nâl ngăn gay mât ndrăy drăp yău”.

Bah dâng chor jay nhih prêh ntơng, ŭnh năk uĕh tam hôm e hâng hit nău rêh kơt rnôk bah Anh hùng Núp, nteh chĭng lăp ndrel đah nău xoang, nău mprơ hôm n’gloh nteh lam yôk bri Tơ Tung. Nău uĕh rnoi mpôl đêt dôl dơi nthoi, rgop ndâk njêng ƀon lan Tây Nguyên nar ntop uĕh tay.

 

 

 

VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC