Jay văn hóa nsum mpôl thôn Xí Thoại nar aơ khuh n’gôr tâm Nău way ôp dăn ndơ tuch tăm jŭr geh, du tơm njuh dơi rdâk nklang jâng gung jay văn hóa, bah meng nê lah ăp ndrơng pla puăch ndrănh n’hơr an ăp brah yang lah yăng ndrănh, mblu sila, sŭr kon, djăr kon, glah piăng,... Lôch ăp ntil ndơ nchrăp lôch jêh, rmôt goh gâr bar, chĭng 3, chĭng prăm tĭng ƀư nău way tŭr goh chĭng gong gay ôp răch huêng brah n’hanh mbơh lam nsum mpôl tât râng nău way ôp brah bah ƀon. Nuĭh tơm ôp răch nsoh ndơ nău way ơm, ndrel nuĭh groi ƀư lăp tâm ntŭk ôp răch. Nău way ôp dăn ndơ tuch tăm jŭr geh bah nuĭh Ba Na ntơm ƀư ngăn:

Tâm nău rêh văn hóa way ơm bah nuĭh Ba Na, kon nuĭh, tơm ba, yôk bri, tơm dak n’hanh ăp brah yang way geh tâm boh krêp dêh. Lôch ăp khay kan n’hanh bah năp du năm kăch roih mhe, kônh wa ƀư nău way n’hơr an bu ranh ƀon, ăp huêng brah n’hanh u che yău ye, mpŏng an n’hâm suan, đăp mpăn, mih lăng prăng uĕh, khay tuch tăm nđĭr uĕh, rnăk wâl hơm răm n’hanh ƀon lan tâm rnglăp. Wa Xâu Dun Linh, nuĭh tơm răch thôn Xí Thoại, xã Xuân Lãnh an gĭt:   

"Dăn khay tuch tăm dja ơm geh bah u che he kăl e hôm. ăp năm, tâm khay 5 khay 6, mih lăng prăng uĕh lah tuch tăm: ƀă ma tao, ƀă ma ba, ƀă ma bum blang,... Kăl e nơh lah kơt nê̆, nđơn trêng tay an nar aơ, nău way ơm nê ri mô dơi ntlơi roh. Ăp năm ƀư ôp răch kơt aơ đŏng, di kơt nău way bah rnoi nuĭh he nơm."

Tâm nău way ôp dăn jŭr geh ndơ tuch tăm bah nuĭh Ba Na, ăp nuĭh răch mbra ƀư pe tơ̆ ôp lah: Ôp răch "Ăp brah"; Ôp răch "dăn ndơ tuch tăm jŭr geh" n’hanh ôp răch "Dăn an n’hâm suan ngăch dăng". Nkô̆ ôp răch geh ăp nkô̆ hôr tơm lah: Mbơh đah brah yang sĭt râng nar ƀư ôp răch; jă brah yôk, brah dak me, dak diăng, brah mih n’hanh ăp brah yang jăt tĭng nkrum mât ƀon lan tât râng; jă drô phan, yău ye n’hanh ăp nuĭh hŏ roh geh n’hâm suan đah ƀon lan ndrel tât râng lễ; mbơh ndơ ma rnăk wâl n’hanh ƀon lan hŏ nchrăp; mpơl nuih n’hâm nkah gĭt đah brah yang, yău ye, neh ntu, tơm dak n’hanh tơm ba. Bu ranh ƀon Nguyễn Ngọc Trường an gĭt, Nău way dăn ndơ tuch tăm jŭr geh tă bah ƀon lan ƀư nsing ta nău rgop bah nsum mpôl.    

"Đah ƀon lan rnôk nkoch tât ƀư nău way ôp răch dăn an ndơ tuch tăm jŭr geh lah lĕ dĭng nuĭh rhơn nđơr da dê gay wăng sa jŭr geh: sŭr djăr, ndrôk rpu, tăm bum, tăm mbro, ba, tăm bum prŭm... dăn an ndơ tuch tăm jŭr geh uĕh jêng, ƀon lan ri rhơn mƀak."

Ta Xí Thoại, ăp rnoh khlay văn hóa way ơm tâm gŭ rêh, sông sa, tĭng ƀư nău way dơi kônh wa nsrôih mât ndray n’hanh nđơn trêng tay. Tâm rnăk geh nđăp nsao, mpih n’hâm suan, ƀư tŏ bôk năm mhe, nău way ntlơi môch blang. Ta ƀon lan ri geh nău way Nsĭt ba n’hao rhe, Nău way goh gâr bar – chĭng pe- gong prăm. Lơn lah, ntơm bah rnôk Xí Thoại dơi kơp dơn lah ƀon văn hóa pâl nđaih nsum mpôl, ăp nău way ơm bah nuĭh Ba Na dơi kônh wa mpơl tay tĭng trong ƀư ma sân khấu đŏng gay nkoch mbơh tât ƀon lan n’hanh năch. Yuh La Thị Yến ta thôn Xí Thoại, nkoch:

"Lah nuĭh nđơn tay, ri way rgŏ jă nkoch trêng kônh wa ƀon lan tâm thôn đŏng. Aơ lah du rup uĕh, du nău way ơm bah ƀon lan. Ăp năm dơi ƀư gay mô an roh hêng du ntil ndơ way ơm ntĭt êng bah ƀon lan Ba Na bah thôn Xí Thoại."

Wa Nguyễn Thụy Phương Hiếu, Groi Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh Pâl nđaih Dak Lak an gĭt, tĭng ƀư Nghị quyết 80 bah Bộ Chính trị, sở dôl an ƀư âk bôk nău kan, đề án, trong nchrăp na nê̆ gay rgop mât ndray, ntik n’hao ăp rnoh khlay văn hóa ăp rnoi nuĭh, nkre đah hun hao pâl nđaih.

"Sở dôl ndrel đah n’gâng kan ăp ntŭk rdâk njêng trong nchrăp gay an ƀư ăp bôk nău kan gưl neh dak tâm ban kơt ăp bôk nău kan êng ƀa ƀă an tât năm 2030. N’hanh tâm nê ri mbra ndrel đah ăp n’gâng kan sơch rnoh tât kan bah tĭng rnoi nuĭh. Moh rnoi nuĭh I geh ta thôn ƀon, moh thôn ri he rgum hun hao lam lĕ rngôch, mât ndray lam lĕ rngôch, nkre lah ntik n’hao dơi săk tơm bah tĭng rnoi nuĭh."

 Nău way ôp dăn ndơ tuch tăm jŭr geh bah nuĭh Ba Na ta Xí Thoại n’hanh âk nău way ơm êng ƀa ƀă bah ƀon lan ăp rnoi mpôl đê̆ ta Dak Lak dơi mpơl tay, rdâk tay, keh brô mbra ƀư ntŭk nsing khlay an nău mât ndray, nkoch mbơh n’hanh nđơn trêng tay, rgop mât ndray, ntik n’hao tay ăp rnoh khlay văn hóa way ơm bah ƀon lan ăp rnoi nuĭh ta n’gor Dak Lak nar aơ n’hanh ôi tay klak.